Μιχάλης Σάλλας - 12. Ο "καλός φίλος" Γιώργος Προβόπουλος

Στις 16 Οκτωβρίου 2013, η εφημερίδα New York Times δημοσιεύει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο τού Λάντον Τόμας Τζούνιορ με τίτλο "Υπό έλεγχο ο επί κεφαλής τού τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα". Το δημοσίευμα ασχολείται με την εμπλοκή τού τότε διοικητή τής Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργου Προβόπουλου στο αλισβερίσι που στήθηκε με την Proton Bank. Στο θέμα τής Proton Bank θα αναφερθούμε εντός των ημερών αλλά εδώ θα μεταφέρω ένα μικρό απόσπασμα από αυτά που γράφουν οι New York Times. Για να μπει ο αναγνώστης στο κλίμα τού αποσπάσματος, βρισκόμαστε στις αρχές τού 2010, στο σημείο όπου ο Λαυρεντιάδης έχει κάνει την προσφορά του για την αγορά τής Proton από την Πειραιώς και περιμένει την έγκριση της Τράπεζας της Ελλάδος, ως εποπτικής αρχής:

Καθώς οι βδομάδες περνούσαν δίχως κανένα νέο από την Τράπεζα της Ελλάδος, ο κ. Λαυρεντιάδης άρχισε να ανησυχεί για το αν θα κατάφερνε τελικά να αποκτήσει την τράπεζα. Ο κ. Λαυρεντιάδης είπε στους ανακριτές ότι συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Τράπεζας Πειραιώς κ. Σάλλα και του είπε πως είχε αποφασίσει να αποσυρθεί από την συμφωνία. "Μη το κάνεις αυτό", απάντησε ο κ. Σάλλας σύμφωνα με την κατάθεση του κ. Λαυρεντιάδη, "άσε με να τηλεφωνήσω στον καλό μου φίλο Γιώργο Προβόπουλο κι αυτός θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να τελειώνει η συμφωνία". Λίγες μέρες αργότερα, η κεντρική τράπεζα ενέκρινε την πώληση.

Είναι ενδιαφέρον ότι ο Σάλλας δεν λέει πως ο Προβόπουλος θα κάνει ό,τι μπορεί αλλά "θα κάνει ό,τι χρειάζεται". Η σιγουριά τού Σάλλα μάλλον δεν πηγάζει μόνο από το γεγονός ότι ο Προβόπουλος είναι ένας "καλός φίλος". Κατά πάσα πιθανότητα πηγάζει και από το γεγονός ότι ο πρόεδρος είχε χτίσει αυτή την "καλή φιλία" με το ασφαλέστερο υλικό: το χρήμα. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά.

Οι "επιτυχημένες" προβλέψεις ενός διοικητού τής ΤτΕ

Το 1977, ο 27χρονος πειραιώτης Γιώργος Προβόπουλος επιστρέφει στην Ελλάδα από το βρεττανικό Έσσεξ, έχοντας στην τσέπη ένα διδακτορικό στα οικονομικά. Καθώς είναι ενταγμένος πολιτικά στην Νέα Δημοκρατία, μάλλον δεν δυσκολεύεται να γίνει καθηγητής τού τμήματος οικονομικών επιστημών τού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου σε ηλικία 29 ετών, θέση που διατήρησε ως το 2007. Κατά την εποχή Μητσοτάκη (1989-1993), αναλαμβάνει διαδοχικά πρόεδρος του ΚΕΠΕ, πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) και υποδοικητής τής Τράπεζας της Ελλάδος. Όταν το ΠαΣοΚ επιστρέφει στην εξουσία το 1993, ο Προβόπουλος στρέφεται στον τραπεζικό τομέα, στην αρχή ως οικονομικός σύμβουλος της Alpha Bank και στην συνέχεια ως πρόεδρος της Εμπορικής Τράπεζας, θέση από την οποία διευθέτησε την εξαγορά της από την Credit Agricole. Λίγες μέρες πριν ολοκληρωθεί αυτή η εξαγορά, ο Προβόπουλος μεταπηδά στην Τράπεζα Πειραιώς, η διοίκηση της οποίας τον ορίζει αντιπρόεδρο στις 18 Οκτωβρίου 2006.

Στο μεταξύ, από το 2004 η Νέα Δημοκρατία έχει διαδεχθεί το ΠαΣοΚ στην εξουσία. Ο Γιώργος Προβόπουλος βρίσκεται ανάμεσα σ' εκείνους που, πριν τις εκλογές, χαράσσουν το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Καραμανλή. Έτσι, ανανεώνει την πολιτική του στήριξη και θέτει σοβαρή υποψηφιότητα να διαδεχθεί στην διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος τον Νίκο Γκαργκάνα, η θητεία του οποίου λήγει το 2008. Επομένως, όταν ο Σάλλας παίρνει τον Προβόπουλο στην Πειραιώς, ξέρει ότι θα του φύγει σε λιγώτερο από δυο χρόνια. Πράγματι, στα τέλη Μαΐου 2008 ο Γιώργος Προβόπουλος αποχωρεί από την Πειραιώς και στις 20 Ιουνίου τοποθετείται διοικητής τής Τράπεζας της Ελλάδος.

Στο μεταξύ, σε ειδική κλειστή συνεδρίασή του στις 3 Απριλίου, το Δ.Σ. της Πειραιώς αποφασίζει να βελτιώσει τις αποζημιώσεις που χορηγούνται σε αποχωρούντα μέλη του. Με βάση αυτή την απόφαση, στις 21 Μαΐου η διοίκηση της τράπεζας αποφασίζει να χορηγήσει στον αποχωρούντα αντιπρόεδρό της αποζημίωση κάπου 3,1 εκατ. ευρώ (με συνυπολογισμό πριμ, bonus κλπ το ποσό έφτασε τελικά τα 3,4 εκατομμύρια) για λιγώτερους από 20 μήνες δουλειάς! Το ποσό ξεπέρασε τα 2 εκατομμύρια ανά χρόνο δουλειάς, όταν μέχρι τότε η τράπεζα έδινε στους αποχωρούντες αντιπροέδρους αποζημίωση ίση με μόλις 100.000 ανά χρόνο δουλειάς. Pas mal, George... pas mal!


Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει και μια άλλη παράμετρος των σχέσεων Προβόπουλου-Πειραιώς. Κατά το διάστημα που εργαζόταν στην τράπεζα, ο Προβόπουλος πήρε δάνειο περίπου 5 εκατομμυρίων για να αγοράσει μετοχές τής ίδιας της τράπεζας, οι οποίες παρακρατήθηκαν από την τράπεζα ως εγγύηση για το δάνειο. Μέχρι την αποχώρησή του είχε καταβάλει 500.000 απ' αυτό το ποσό.

Όταν ανέλαβε την διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος, προκειμένου να αποφύγει προβλήματα σύγκρουσης συμφερόντων (η ΤτΕ ελέγχει τις άλλες τράπεζες), ο Προβόπουλος ζήτησε από την Πειραιώς να εκποιήσει το χαρτοφυλάκιό του. Όμως, με το χρηματιστήριο στα κάτω του, η πώληση των μετοχών απέφερε σκάρτα 2,5 εκατομμύρια. Έτσι, ο πρώην αντιπρόεδρος υποχρεώθηκε να καλύψει το υπόλοιπο των 2,17 εκατομμυρίων με προσωπική του επιταγή, την οποία δεν δυσκολεύτηκε να καλύψει αφού στο μεταξύ είχε εισπράξει τα 3,4 εκατομμύρια της αποζημίωσης (περίπου 2,7 εκατ. μετά την πληρωμή τού αναλογούντος φόρου).

Το έγγραφο της Πειραιώς που πιστοποιεί την ζημιά του Προβόπουλου
από την επένδυσή του σε μετοχές της Πειραιώς.

Θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι η τράπεζα ενέκρινε τόσο μεγάλη αποζημίωση στον αποχωρούντα αντιπρόεδρό της ακριβώς για να καλύψει τις απώλειες από το "παιχνίδι" του με τις μετοχές της τράπεζας. Επειδή, όμως, εμείς εδώ δεν συνωμοσιολογούμε, ας μείνουμε στα πραγματικά περιστατικά. Και η πραγματικότητα λέει πως ο αντιπρόεδρος της τράπεζας "έσπρωξε" ένα χοντρό πακέττο σε μετοχές οι οποίες έχασαν την μισή τους αξία μέσα σε δεκατρείς μόλις μήνες.

Το ερώτημα, λοιπόν είναι απλό: γιατί ο Προβόπουλος προέβη σ' αυτή την αποτυχημένη επενδυτική επιλογή; Ήταν τόσο άσχετος με το χρηματιστήριο ή, μήπως, δέχτηκε το ρίσκο προσδοκώντας άλλα, απείρως περισσότερα κέρδη από άλλους αφανείς λόγους; Η απάντηση δεν έχει κανένα ενδιαφέρον. Είτε ήταν άσχετος είτε έπαιζε παιχνίδια στο παρασκήνιο, ο άνθρωπος αυτός ήταν ακατάλληλος για να αναλάβει τον ρόλο τού διοικητή τής κεντρικής τράπεζας της χώρας. Άλλωστε, αυτή την προφανή ακαταλληλότητα την έδειξε πολλές φορές στην διάρκεια της θητείας του και θα αναφερθούμε σ' αυτήν κάποια στιγμή.

Για την ώρα, ας εστιάσουμε σε ένα σημαντικό πλεονέκτημα του Γιώργου Προβόπουλου: ήταν καλός φίλος τού Μιχάλη Σάλλα.

Μιχάλης Σάλλας - 11. Η ληστεία ολοκληρώνεται

Το τελικό χτύπημα εκτελέστηκε με χειρουργική ακρίβεια. Το Γιούρογκρουπ ενημερώνει τον Μιχάλη Σαρρή ότι η Κύπρος δεν θα έπαιρνε δεκάρα από τον μηχανισμό στήριξης αν οι κυπριακές τράπεζες δεν πωλούσαν τα καταστήματά τους στην Ελλάδα. "Έπρεπε να βγούμε από την ελληνική αγορά και μάλιστα αμέσως, παρ' όλο που, υπό φυσιολογικές συνθήκες, κάτι τέτοιο χρειάζεται πολύμηνη προετοιμασία και υποστήριξη έμπειρων επενδυτικών τραπεζών", λέει σήμερα ο Σαρρής. Πολύμηνη προετοιμασία; Χμμμ... Περιττή πολυτέλεια. Σε δώδεκα μέρες έπρεπε όλα να έχουν τελειώσει.

Το νομικό τμήμα τής ΕΚΤ, υπό την καθοδήγηση του Γιοργκ Άσμουσεν (τότε εκτελεστικού μέλους του ΔΣ της ΕΚΤ και σήμερα υφυπουργού εργασίας της Γερμανίας και μεσολαβητή στις επαφές ΣυΡιζΑ-Βερολίνου) συντάσσει το κείμενο ενός νόμου που θα ψήφιζε η κυπριακή βουλή και θα έδινε δικαίωμα στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου να αναλαμβάνει την διαχείριση τραπεζών σε περίπτωση κρίσης, υποχρεώνοντάς τις (το "ακούσιο" που λέγαμε χτες), αν χρειαζόταν, να πωλούν τα υποκαταστήματά τους στο εξωτερικό. Λόγω του άκρως επείγοντος του πράγματος, το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε κατ' ευθείαν στην βουλή από τον έλληνα νομικό τής ΕΚΤ, χωρίς οι βουλευτές να το έχουν διαβάσει προηγουμένως. Εντελώς συμπτωματικά, ο παρουσιαστής "ξέχασε" να αναφερθεί στην σχεδιαζόμενη υποχρεωτική πώληση των τραπεζικών καταστημάτων στην Ελλάδα. Έτσι, όπως σημειώσαμε χτες, οι κύπριοι βουλευτές ψήφισαν τον νόμο χωρίς να ξέρουν τι ψήφισαν.

Γιοργκ Άσμουσεν: Ένας "φίλος" παντός καιρού.

Και καλά, να πουληθούν τα καταστήματα της Ελλάδας. Το ερώτημα είναι πόσο; Σε όλα τα μήκη και τα πλάτη τής δημοκρατικής δύσης, το τίμημα οποιασδήποτε επιχειρηματικής συναλλαγής ορίζεται με την σύμφωνη γνώμη αγοραστή και πωλητή. Όμως, στην συγκεκριμένη αγοραπωλησία, οι πωλητές δεν συναντήθηκαν καν με τον αγοραστή, καθ' υπόδειξη της τρόικας. Έτσι, στην κυπριακή αντιπροσωπεία που στις 9 Μαρτίου 2013 ήρθε στην Αθήνα για διαπραγματεύσεις, συμμετείχαν υπάλληλοι του υπουργείου οικονομικών και της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου αλλά κανένας διοικητής κυπριακής τράπεζας ή, έστω, εκπρόσωπός του.

Πόσο, λοιπόν; Η ΚΤΚ είχε υπολογίσει την καθαρή αξία των κυπριακών τραπεζών στα 8 δισ. ευρώ και των ελληνικών καταστημάτων περίπου στο μισό. Ο μόνος υποψήφιος αγοραστής, η Τράπεζα Πειραιώς, πρόσφερε μισό δισ. μόλις. Οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν πριν καλά-καλά αρχίσουν. Αδιέξοδο. Αμέσως, επεμβαίνει το Γιούρογκρουπ και ορίζει μεσολαβητές τον επίτροπο Χοακίν Αλμούνια και την Διεύθυνση Ανταγωνισμού, οι οποίοι έπιασαν αμέσως δουλειά προκειμένου να αποτιμήσουν την πραγματική αξία των καταστημάτων. Και τότε, οι κύπριοι έπαθαν σοκ.

Οι μεσολαβητές στήριξαν την αποτίμησή τους στην εκτίμηση της ζημιάς που θα πάθαιναν οι τράπεζες αν επαληθεύονταν ορισμένα ακραία άσχημα σενάρια για την ελληνική και την κυπριακή οικονομία, τα οποία επεξεργάστηκε η αγγλική πολυεθνική εταιρεία επενδύσεων Pimco (*). Κόβοντας και ράβοντας (κυρίως κόβοντας) κατά το δοκούν, κατέληξαν σε ένα ποσό που σχεδόν συμφωνούσε με την προσφορά τής Πειραιώς: 524 εκατομμύρια ευρώ. Οι κύπριοι διαπραγματευτές ήταν αδύνατο να δεχτούν τέτοια πρόταση. Ενημέρωσαν τους διοικητές των τριών τραπεζών, οι οποίοι απέρριψαν ασυζητητί την προσφορά. "Στην Ελλάδα βρισκόταν η καρδιά των δραστηριοτήτων μας, γιατί να τα δώσουμε όλα για ένα κλάσμα της αξίας τους;" αναρωτιέται ο Ανδρέας Αρτέμη, τότε πρόεδρος της Τράπεζας Κύπρου.

Ο Αρτέμη εξοργίζεται και για έναν ακόμη λόγο. Όπως λέει ο ίδιος, "στη συμφωνία υπήρχαν πρόνοιες οι οποίες επέτρεπαν στην Τράπεζα Πειραιώς να διενεργήσει έλεγχο εκ των υστέρων και να απαιτήσει αποζημιώσεις για συγκεκριμένα δάνεια, παρ' όλο που η βάση της πώλησης έγινε με το ακραίο σενάριο της Pimco". Και όμως, ο Σάλλας δεν δείχνει ικανοποιημένος από το τίμημα που προσδιόρισαν οι μεσολαβητές και κάνει τον δύσκολο, προσπαθώντας να το κατεβάσει ακόμα περισσότερο.

Ο Σαρρής αρνείται να υπογράψει την επαίσχυντη προσφορά, παρά τα απανωτά τηλεφωνήματα που του κάνει ο έλληνας ομόλογός του Γιάννης Στουρνάρας για να τον πιέσει. Όμως, το Γιούρογκρουπ είναι ανένδοτο. Στην συνεδρίαση της 15ης Μαρτίου, ο Άσμουσεν είναι κατηγορηματικός: ή υπογράφετε ή δεν σας δίνουμε δεκάρα, σας αφήνουμε να πτωχεύσετε και σας διώχνουμε κι απ' την ευρωζώνη. Αναστασιάδης και Σαρρής βρέθηκαν με το πιστόλι στον κρόταφο. Στην επόμενη συνεδρίαση του Γιούρογκρουπ, που πραγματοποιήθηκε μια βδομάδα αργότερα, υπέγραψαν "για να μείνει η Κύπρος στην Ευρώπη και στο ευρώ". Η ληστεία ολοκληρώθηκε: με κάτι παραπάνω από μισό δισ., ο Σάλλας απέκτησε περιουσία τεσσάρων δισ.

Ιούνιος 2010. Η Τράπεζα Κύπρου εγκαινιάζει το νέο κεντρικό κατάστημά της στην Αυστραλία.Ο πρόεδρος της τράπεζας Ανδρέας Αρτέμη (μέσον), δίπλα στον πρωθυπουργό της Βικτώριας Τζον Μπράμπυ (αριστερά),δεν δείχνει να έχει αντιληφθεί την καταιγίδα που πλησιάζει.

Χάρη στην απόκτηση των 312 κυπριακών καταστημάτων, η Πειραιώς έγινε η μεγαλύτερη τράπεζα της Ελλάδας, με 1186 καταστήματα εντός Ελλάδας και 444 σε 9 άλλες χώρες, ποσοστό αγοράς 30%, ίδια κεφάλαια 1,3 δισ. και προσωπικό σχεδόν 24.000 άτομα. Στο επόμενο τρίμηνο, η -παραπαίουσα πριν λίγο καιρό- Πειραιώς παρουσίασε κέρδη 3,4 εκατ. ευρώ ενώ η αξία τής μετοχής της τετραπλασιάστηκε.

Και τώρα το κερασάκι. Σύμφωνα με την αποτίμηση βάσει της οποίας έγινε η αγοραπωλησία, η Πειραιώς "φορτωνόταν" ένα χρηματοδοτικό κενό περίπου 1,5 δισ., το οποίο θα καλυπτόταν κατά τα 2/3 από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και κατά 1/3 από τις πωλήτριες τράπεζες. Με άλλα λόγια: οι κυπριακές τράπεζες πήραν από την Πειραιώς 524 εκατ. ευρώ, της επέστρεψαν τα 500 απ' αυτά για να καλύψουν τα κενά τους και χρέωσαν και τον κυπριακό λαό ένα δισ. από το ΤΧΣ προς όφελος του αγοραστή τους. Δεν είναι συναρπαστικό; (**)

Κλείνουμε για σήμερα με μια απορία. Σε μια τόσο μεγάλη και εξαιρετικά συμφέρουσα για τον αγοραστή δουλειά, πώς εξηγείται το ότι παρουσιάστηκε μόνον ένας ενδιαφερόμενος; Οι υπόλοιποι τραπεζίτες βρίσκονταν σε διακοπές ή κοιμόντουσαν; Πολύ θα ήθελα να ακούσω την γνώμη τού κ. Προβόπουλου επ' αυτού. Ο οποίος Προβόπουλος... Συγγνώμη, είπαμε ότι κλείνουμε για σήμερα.

-----------------------------------------
(*) Το ότι έναν χρόνο αργότερα η Pimco επένδυσε κάμποσα εκατομμύρια στο τριετές ομόλογο μισού δισεκατομμυρίου που εξέδωσε η Τράπεζα Πειραιώς, προφανώς και δεν έχει σχέση με όσα διηγούμαστε εδώ. Ή μήπως έχει;

(**) Διαβάστε την εξοργιστική συνέντευξη του Κων. Λοϊζίδη, εκτελεστικού μέλους τού Δ.Σ. της Πειραιώς, σύμφωνα με την οποία, ούτε λίγο ούτε πολύ: (α) η Πειραιώς "θυσιάστηκε" παίρνοντας τα κυπριακά τραπεζικά καταστήματα "για το καλό της χώρας", κατόπιν πιέσεων της Ε.Ε., (β) η τράπεζα δεν είχε πρόσβαση στα σενάρια της Pimco, (γ) οι ακραίες προβλέψεις των σεναρίων "μπορεί και να αποδειχθούν μη επαρκείς διαχρονικά", (δ) "η τιμή πώλησης που συμφωνήθηκε συνολικά και για τα τρία δίκτυα καταστημάτων των κυπριακών τραπεζών ήταν πολύ υψηλότερη από τις αντίστοιχες συγκρίσιμες συναλλαγές στην Ελλάδα", (ε) άλλες ξένες τράπεζες "πλήρωσαν για να φύγουν από την Ελλάδα", (στ) η εν λόγω αγοραπωλησία ήταν επώδυνη για την Πειραιώς, διότι η τράπεζα "αντιμετωπίζει την τεράστια λειτουργική πρόκληση αφομοίωσης και ενοποίησης 312 καταστημάτων και 5.268 νέων υπαλλήλων με διαφορετική εκπαίδευση και κουλτούρα, καθώς και πολλαπλών λογισμικών συστημάτων" κλπ κλπ. Δηλαδή, εκεί που μας χρωστάγανε...

Μιχάλης Σάλλας - 10. Το προδιαγεγραμμένο σχέδιο για την Κύπρο

Στις 23 Φεβρουαρίου 2015, η βερολινέζικη εφημερίδα Der Tagesspiegel δημοσίευσε ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ τού σπουδαίου ερευνητή δημοσιογράφου Χάραλντ Σούμαν, με υπέρτιτλο "Η τρόικα στην Κύπρο" και τίτλο "Αξιωματούχοι της Ε.Ε., της Ε.Κ.Τ. και του Δ.Ν.Τ. ληστεύουν δισ.". Σύμφωνα με τον Σούμαν, η απόφαση των "μεγάλων κεφαλιών" για την αρπαγή από τις κυπριακές τράπεζες των υποκαταστημάτων τους στην Ελλάδα είχε παρθεί πολύ πριν η κυπριακή κυβέρνηση προσφύγει για βοήθεια στους "θεσμούς". Όπως γράφει ο ίδιος, "ήδη από τον Ιανουάριο του 2013, πριν τις εκλογές στην Κύπρο, εξετάστηκε στην ΕΚΤ το σενάριο της «ακούσιας» διαίρεσης των κυπριακών τραπεζών". Προσωπικά, θα μετέθετα αυτό το χρονικό σημείο πολύ νωρίτερα, ίσως και έναν ολόκληρο χρόνο πριν. Παρακολουθείστε την σκέψη μου:

Τον Μάρτιο του 2011, η Λαϊκή Τράπεζα (η γνωστή μας Marfin Popular Bank) εμφανίζει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο επιδεινώνεται σε τραγικό βαθμό από το "κούρεμα" του Βενιζέλου. Τον Σεπτέμβριο της ίδια χρονιάς, η τράπεζα προσφεύγει στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου (ΚΤΚ) και ζητάει ενίσχυση από τον Μηχανισμό Επείγουσας Ρευστότητας (ELA). Όμως, η ΚΤΚ θεωρεί ότι το υποβαλλόμενο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης είναι ανεπαρκές και ενημερώνει τον τότε πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια ότι η Λαϊκή είναι ουσιαστικά πτωχευμένη. Ο Χριστόφιας απευθύνεται στην ΕΚΤ και στην Κομμισσιόν ζητώντας βοήθεια και εισπράττει απάντηση α λα ελληνικά: υπογράψτε μνημόνιο και θα σας βοηθήσουμε.

Ο Δημήτρης Χριστόφιας με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπέυ

Ο κύπριος πρόεδρος δεν θέλει με τίποτε να προσφύγει στον μηχανισμό στήριξης (EFSF) επειδή βλέπει ότι το μνημόνιο που ζητούν οι "θεσμοί" θα είναι καταστροφικό για την χώρα του. Στις 25 Οκτωβρίου 2011, συγκαλεί έκτακτο υπουργικό συμβούλιο, όπου ανακοινώνει την πρόθεσή του να εθνικοποιήσει την τράπεζα, αδιαφορώντας για τις συστάσεις των ευρωπαίων. Η μικρή Κύπρος τολμά να υψώνει το ανάστημά της και να φέρνει αντιρρήσεις στον κεντρικά σχεδιασμένο νεοφιλελεύθερο σχεδιασμό τής Ευρώπης. Οι Βρυξέλλες βγάζουν σπυράκια.

Στις 27 Δεκεμβρίου 2011, η ΕΚΤ διεξάγει τα περίφημα stress test, τα οποία, αν και στημένα, βγάζουν την Λαϊκή "μέσα" κατά 1,9 δισ. ευρώ. Αμέσως μόλις ανακοινώνονται τα αποτελέσματα των τεστ, η κυβέρνηση φέρνει στην βουλή νομοσχέδιο για εξαγορά τού χρέους τής τράπεζας. Η ΕΚΤ αντιδρά εκ νέου. Υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση παραβιάζει την απαγόρευση της κρατικής χρηματοδότησης και προειδοποιεί ότι θα επιβληθούν κυρώσεις, ενώ σε περίπτωση προσφυγής τής χώρας στον μηχανισμό στήριξης, τα ποσά αυτών των χρηματοδοτήσεων θα αφαιρεθούν. Με άλλα λόγια: η Ε.Ε. απαγορεύει την εσωτερική χρηματοδότηση και επιβάλλει τον υποχρεωτικό δανεισμό από τρίτους.

Ο Χριστόφιας δεν υποκύπτει στον εκβιασμό και αδιαφορεί για δεύτερη φορά. Επειδή, όμως, όπως είπαμε, τα stress test της ΕΚΤ είναι στημένα, οι πραγματικές ανάγκες τής Λαϊκής αποδείχτηκαν πολύ μεγαλύτερες. Στις 5 Μαρτίου 2012, η κυπριακή κυβέρνηση ζητά από την ΕΚΤ να εγκρίνει την κατά 1,9 δισ. ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας, εισπράττοντας την τρίτη άρνηση στην σειρά. Η άρνηση συνοδεύεται από απαίτηση για ένταξη της Κύπρου σε μνημόνιο και δίνει στην κυβέρνηση διορία τριών ημερών (!) για να υποβάλει πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, κάτι που είναι παντελώς αδύνατο να γίνει σε ένα τριήμερο.

Οι κύπριοι επιμένουν να αδιαφορούν για τις πιέσεις. Τέλη Μαΐου του 2012, η κυβέρνηση αποφασίζει να αγνοήσει και επίσημα το τελεσίγραφο της ΕΚΤ και εγκρίνει την ανακεφαλαιοποίηση της Λαϊκής. Οι ευρωπαίοι κοντεύουν να πάθουν αποπληξία. Ο Ντράγκι βγάζει καπνούς από τ' αφτιά και δεν κρύβει την οργή του στις δημόσιες δηλώσεις του.

Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Η προσπάθεια του Χριστόφια να βρει δανεικά από Ρωσσία και Κίνα πέφτει στο κενό. Ο οίκος Fitch υποβαθμίζει τα κυπριακά ομόλογα σε "σκουπίδια". Τον Ιούνιο του 2012 η Ε.Ε. στέλνει στον κύπριο πρόεδρο ένα προσχέδιο μνημονίου. Αντί για απάντηση, η κυπριακή κυβέρνηση υποβάλλει νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Λαϊκής, το οποίο ο Ντράγκι απορρίπτει σε χρόνο ρεκόρ. Οι κάνουλες στερεύουν και ο Χριστόφιας σύρεται σε διαπραγματεύσεις.

Η Σύνοδος Κορυφής του Δεκεμβρίου 2012 παίρνει απόφαση να ζητήσει από τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια την έγκριση νέου κανονισμού για την εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Ο νόμος με τίτλο "Εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων" που ψήφισε η Κύπρος, ουσιαστικά προσέφερε το νομικό πλαίσιο για την διάσωση με ίδιους πόρους (bail-in), δηλαδή με κούρεμα των καταθέσεων. Το κείμενο του νόμου γράφτηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις των ευρωπαίων και σκοπός του ήταν να αντιμετωπίσει τα νομικά προβλήματα για την πώληση των ελληνικών δικτύων των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα αλλά και να προετοιμάσει την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Για πρώτη φορά μετά από δυο ολόκληρα χρόνια, το βράδυ της ψήφισης του νομοσχεδίου, υπήρξε άμεση θετική απάντηση από την ΕΚΤ. Μόνο που οι κύπριοι βουλευτές δεν είχαν καταλάβει τι ακριβώς είχαν ψηφίσει.

Από εκδήλωση του ΣΕΒ, 15/1/2014: Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δημήτρης Δασκαλόπουλος εν μέσω του διοικητή
της ΤτΕ Γιώργου Προβόπουλου (αριστερά) και του προέδρου της Τράπεζας Πειραιώς Μιχάλη Σάλλα (δεξιά)

Από το παραπάνω ιστορικό, βγαίνει καθαρά το συμπέρασμα ότι τα όσα έγιναν την άνοιξη του 2013 στην Κύπρο, είχαν συζητηθεί, σχεδιαστεί και οργανωθεί πολύ νωρίτερα, πολύ πιθανόν δε από τα τέλη τού 2011. Το σχέδιο ήταν προδιαγεγραμμένο. Απλώς, τον Ιανουάριο του 2013 επιλέχθηκε η "τελική λύση" της "ακούσιας" διαίρεσης των κυπριακών τραπεζών, δηλαδή η "ακούσια" αποκοπή των ελληνικών καταστημάτων τους. Τί σημαίνει αυτό; Δείτε:

Τον Ιανουάριο του 2013, η ΕΚΤ αναλύει τρία σενάρια εκποίησης αυτών των καταστημάτων: εκούσιο, ακούσιο 1 (με πρωτοβουλία τής ΚΤΚ) και ακούσιο 2 (με πρωτοβουλία τής Τράπεζας της Ελλάδος). Το εκούσιο απορρίπτεται, γιατί θα έδινε δικαίωμα στους πιστωτές των κυπριακών τραπεζών να ζητήσουν αποζημιώσεις από τον αγοραστή. Η Τράπεζα της Ελλάδος προθυμοποιείται να "βοηθήσει" και, τελικά, επιλέγεται το ακούσιο 2. Η ΕΚΤ συντάσσει ένα μυστικό και άκρως απόρρητο υπόμνημα με τα συμπεράσματά της και το προωθεί σε μια κλειστή ομάδα ειδικών για να τακτοποιηθούν οι λεπτομέρειες της υλοποίησής του.

Και τώρα προσοχή σε δυο μικρές λεπτομέρειες: Πρώτον, στην εν λόγω ομάδα συμμετέχει και ένας έλληνας νομικός, ο οποίος συνεργάζεται με δικηγορικό γραφείο της Αθήνας, το οποίο συνεργάζεται με την Τράπεζα Πειραιώς (η Der Tagesspiegel δεν δημοσιεύει ονόματα αλλά σημειώνει ότι οι σχέσεις αυτές "αμφισβητήθηκαν"). Δεύτερον, στην Τράπεζα της Ελλάδος προΐσταται ο Γιώργος Προβόπουλος, επιστήθιος φίλος τού Μιχάλη Σάλλα και πρώην αντιπρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς, ο οποίος είχε ήδη βοηθήσει τον Σάλλα στο παιχνίδι του με την Proton Bank του Λαυρεντιάδη (για το παιχνίδι αυτό θα μιλήσουμε σύντομα). Ο ισχυρός άνδρας τής Πειραιώς, λοιπόν, όχι μόνο έχει άριστη, έγκυρη και -πάνω απ' όλα- έγκαιρη ενημέρωση για θέματα που ακόμη κι ο υπουργός οικονομικών τής Κύπρου δεν έχει ιδέα αλλά έχει και τους κατάλληλους ανθρώπους στα κατάλληλα πόστα για να τον βοηθήσουν.

Σαββατιάτικα (59)

*** Σάββατο σήμερα, πεταχτείτε καλού-κακού μέχρι το σούπερ μάρκετ. *** Αν φάμε καμμιά συμφωνία κατακέφαλα μέσ' στο ΣουΚου, την Δευτέρα θα ψαχνόμαστε. *** Μέχρι που μπορεί να ξεμείνουμε κι από κωλόχαρτα, μη σας πω. *** Εννιά μήνες παράταση παίρνει το μνημόνιο, ε; *** Έτσι μπράβο, να μπορέσουμε να το σκίσουμε με την άνεσή μας. *** Αν κατάλαβα καλά, το ΔΝΤ είχε φύγει κι εμείς το φωνάξαμε να γυρίσει; *** Μαζί δεν κάνουμε και χώρια δεν μπορούμε, δηλαδή; *** Πάλι μας υποβάθμισε η Standard  & Poor's; ***

Αρχοντοπούλα;

Πώς διάολο γίνεται κι ενώ όλο μας υποβαθμίζουν, πάντα έχει και πιο κάτω; *** Τόσο ψηλά μας είχε φτάσει ο Σημίτης; *** Αν το CCC+ σήμαινε "σκουπίδια", το CCC τι σημαίνει; *** Σκατά; *** Λέτε να έχει και πιο κάτω σκαλί; *** Απόσκατα; *** Αυτό το CCC δεν σας θυμίζει το 666; *** Μας κόλλησαν το σημάδι τού αντίχριστου, οι άχρηστοι. *** Είναι τυχαίο ότι αυτό έγινε επί Αλέξη του Α' του άθεου; *** Zeit online: "Ο Σαμαράς είναι άνθρωπος του χτες. Είναι εκπληκτικό το ότι το κόμμα του δεν τον έχει ήδη στείλει στον διάολο." *** Αχ, Αντώνη... τέκνα Βρούτοι και οι γερμανοί. *** Τζάμπα τόσων χρόνων κωλογλειψίματα. *** Δεν κατάλαβα, ο Ψαριανός τελικά είναι με τους δανειστές ή με τους πιστωτές; *** Καλά της έκανε της Φωτίου και την είπε σούργελο. *** Ο Γρηγόρης είναι της ευθείας, της αντρικής σχολής Σαμαρά και δεν σηκώνει προσβολές. *** Μήπως ξέρει κάποιος να μου πει ποια ήταν η θέση του Μητρόπουλου, σχετικά με την συμφωνία, χτες το απόγευμα κατά τις έξι παρά τέταρτο; *** Αυτός ο συσχετισμός Τσίπρα "ξανάνοιξε η ΕΡΤ" και "αποκαταστάθηκε η δημοκρατία", πώς σας φάνηκε; *** Δεν δείχνει πεντακάθαρα πόσο μεγάλο πρόβλημα έχει η δημοκρατία; *** Ελπίζω να το καταφχαριστηθήκατε που ξανάνοιξε η ΕΡΤ. *** Σκέφτομαι τα μούτρα Σαμαρά-Σίμου-Φαήλου-Χρύσανθου-Βούλτεψη και την έχω καταβρεί. *** Επανήλθε στην ΕΡΤ και η Λένα Διβάνη; *** Έλα μουτζό στον τόπο σου! *** A propos, η Ραδιοτηλεόραση θα ξανακυκλοφορήσει; *** Χωρίς πλάκα, κάπου στενοχωρήθηκα στην είδηση ότι έφυγε ο Κρίστοφερ Λη, ένας από τους πιο ευγενικούς και πιο μορφωμένους (μιλούσε και αρχαία ελληνικά) ηθοποιούς. ***

Σοβαρός βασιλιάς, ρε...

Απολαύστε τον εδώ όπως δεν τον έχετε δει ποτέ: να ερμηνεύει όπερα. *** Ο Δράκουλας πέθανε, ο Μητσοτάκουλας ζη. *** Παπαδημούλι: "Δεν θα τα χαλάσουμε για 400 εκατομμύρια." *** Ρε Δημητράκη, σάμπως με μεγάλη άνεση μιλάει η αριστερά για εκατομμύρια. *** Μαρουλόφυλλα είναι, ρε; *** Πώς σας φάνηκε αυτό του ανεπανάληπτου Ζουράρι για την "βορβορώδη ψωλεκτασία των χρηματοσυμμοριτών"; *** Άμα ξέρει να δουλεύει την γλώσσα ο άνθρωπος... *** Στον θεό σας, ρε σεις, ποιός πίνει κοκακόλα με γεύση κεράσι; *** Πόσο μακρυά μπορεί να φτάσει η ανθρώπινη μαλακία; *** Άντε να βγει και γάλα με γεύση σπληνάντερο, να το γυρίσω στην υγιεινή διατροφή. *** Μπένυ: "Φεύγω πικραμένος γιατί δεν αναγνώρισε ο κόσμος το έργο μου." *** Άστα, Βαγγελάκη μου, ουδείς ασφαλέστερος εχθρός τού ευεργετηθέντος αχαρίστου. *** Τώρα που το θυμήθηκα, ποιόν λέτε να ψηφίσω για πρόεδρο του ΠαΣοΚ: Φώφη, Αντρέα ή Οδυσσέα; ***

Το σωστό ταττού δίπλα στην πηγή της γνώσης.

Με το μπαρδόν αλλά αυτό το "στ' αρχίδια μας" δεν είναι σοβαρή απάντηση. *** Πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά και να επιλέξουμε με σύνεση αυτόν που θα εξαφανίσει γρηγορώτερα αυτό το κωλοχανείο από τον πολιτικό χάρτη τής χώρας. *** Γιατί σας ενόχλησε που οι πλειστηριασμοί στα Χανιά γίνονται με παρουσία ΜΑΤ; *** Δηλαδή, κάνει άσχημα η κυβέρνηση που προσπαθεί να διασφαλίσει την τάξη; *** Είχατε μάθει στην αναρχία της δεξιάς και σας χαλάει η τάξη της αριστεράς, ε; *** Σοβαρά το λέτε πως έκλεβε ρεύμα το Mega; *** Τί κακοήθειες είν' αυτές, βρε αλήτες; *** Τί παναπεί έκανε έλεγχο η ΔΕΔΔΗΕ στον Υμηττό και βρήκε παραβιασμένους μετρητές; *** Δεν καταλαβαίνετε ότι πρόκειται για προβοκάτσια των ΕΡΤικών; *** Πρώτα το Πεντελικόν, τώρα το Caprice στην Μύκονο... *** Κόθρο δεν αφήσατε, τα ισοπεδώσατε όλα, αναρχοάπλυτοι συριζαίοι. *** Κουρουμπλής: "Ο Ομπάμα βρίσκεται σε πανικό λόγω Ελλάδας." *** Παναγιώτη, μη το πεις πουθενά αλλά ο Μπαράκ έχει πάθει τέτοιο ταράκουλο ώστε σκέφτεται να μη ξαναβάλει για πρόεδρος. *** Αν θυμάμαι καλά, είσαι υπουργός, ε; *** Πέσατε να φάτε τον ΜΑΤατζή που έπνιξε το παιδί του αλλά κανένας σας δεν ρώτησε πόσο μεγάλο διαόλι ήταν αυτό το παιδί. ***

Ευτυχισμένα χρόνια

Όργανο της τάξης είναι ο άνθρωπος, δεν είναι βούλγαρος να πνίγει κόσμο δίχως λόγο. *** Χαίρομαι που είδα τα κανάλια μας να αντιμετωπίζουν με κατανόηση την περίπτωσή του και κανένα δεν έβγαλε την γνωστή ταμπέλλα "πα-ΤΕΡΑΣ". *** Διαβάζω σε ενημερωτικό ιστοτόπο της Θεσσαλονίκης "Φωτιά σε φορτηγό με ξένες πινακίδες" και δεν μπορώ να καταλάβω αν η λέξη "ξένες" υποδηλώνει αθηναϊκές. *** Τρία μποξεράκια με πέντε ευρώ στην λαϊκή. *** Ρε, ανεβάστε λίγο τις τιμές! *** Έτσι, πώς να κάνεις παζάρια και να μη σε πουν μαλάκα; *** Την περασμένη εβδομάδα, το ιστολόγιο σας πρόσφερε μια παιδική φωτογραφία τής Άλκηστης Πρωτοψάλτη ως παρανυφάκι. *** Σήμερα σας παρουσιάζει και μια νύφη τού 1953. *** Είναι η Μαρίκα Γιαννούκου, πιο γνωστή μας ως Μαρίκα Μητσοτάκη. *** Η τελευταία φωτογραφία είναι από την τελευταία συναυλία των Beatles, η οποία δόθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1969 σε μια ταράτσα τής Σέβιλ Ρόου του Λονδίνου δίχως κοινό, μόνο για να ακούνε οι γείτονες. *** Πρόλαβαν να πουν εννιά τραγούδια πριν τους σταματήσει η αστυνομία. *** Μια για πάντα. *** Όλα τα όμορφα πράγματα κάποτε τελειώνουν... *** Ήρθε η ώρα να σας αφήσω, πριν μελαγχολήσω πάλι. *** Καλό σας Σαββατοκύριακο. ***

Μιχάλης Σάλλας - 9. Η τιμωρία της Κύπρου

Αν η ιστορία με την Αγροτική Τράπεζα συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα (του μεγαλύτερου, κατά την γνώμη μου) της μεταπολιτευτικής περιόδου, τα όσα έγιναν έναν χρόνο αργότερα με τις κυπριακές τράπεζες συνιστούν καθαρή ληστεία, την οποία όχι απλώς θα ζήλευαν αλλά ούτε καν θα μπορούσαν να φανταστούν έστω κι αν συνεργάζονταν Μαφία, Καμόρρα και Ντρογκέντα. Ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά αλλά επιτρέψτε μου να σας προειδοποιήσω ότι θα σας κουράσω.

Η ιστορία μας ξεκινάει στις αρχές του 2012, όταν καταρρέει η οικονομία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ως τότε, η μικρή χώρα των 800.000 κατοίκων ήταν μία από τις πιο πλούσιες στην Ευρώπη, χάρη στους χαμηλούς φόρους και τους ελαστικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς της, που είχαν αναγορεύσει το νησί σε παράδεισο εξωχώριων εταιρειών (οφσόρ), χρηματοπιστωτικό κέντρο και κέντρο φοροδιαφυγής. Πλούσιοι από όλον τον κόσμο (κυρίως από την Ρωσσία) ξέπλεναν στην Κύπρο άφθονο μαύρο χρήμα, ενισχύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις κυπριακές τράπεζες. Όπως σημειώσαμε στις 21/3/2013 σε τούτο το ιστολόγιο ("Φωτιά στην Κύπρο"), οι υποχρεώσεις που είχαν αναλάβει οι τρεις μεγάλες τράπεζες της Κύπρου έφταναν στο οκταπλάσιο του ΑΕΠ της χώρας!

Το πλήγμα ήρθε τον Απρίλιο του 2012, όταν το ελληνικό "κούρεμα" προξένησε απώλειες 4 δισ. στις κυπριακές τράπεζες, ποσό ίσο με το 25% του ΑΕΠ της χώρας. Η κυβέρνηση Χριστόφια ενίσχυσε με 1,8 δισ. την Λαϊκή τράπεζα, η οποία είχε πάθει την μεγαλύτερη ζημιά. Όμως, αυτά τα λεφτά τής έλλειψαν λίγο αργότερα, δημιουργώντας της αδυναμία εξυπηρέτησης των δανειακών της υποχρεώσεων. Έτσι, η Κύπρος αναγκάστηκε να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας και να υποβάλει αίτημα για δάνειο στην τρόικα.

Βρυξέλλες, 15/3/2013: Ο επίτροπος Όλλι Ρεν δείχνει στον Μιχάλη Σαρρή το πώς θα του έρθει η κατακεφαλιά.

Τέλη Φεβρουαρίου 2013, το ΑΚΕΛ χάνει τις εκλογές και την εξουσία αναλαμβάνει η κυβέρνηση Αναστασιάδη. Υπουργός οικονομικών ορίζεται ο πολύπειρος σε τραπεζικά θέματα (με θητεία και στην Παγκόσμια Τράπεζα) Μιχάλης Σαρρής. Πρώτη δουλειά τού Σαρρή είναι να πάει στις Βρυξέλλες για να διαπραγματευθεί το επείγον δάνειο. Αλλά από την πρώτη κιόλας συνάντησή του με Σώυμπλε και τρόικα καταλαβαίνει ότι δεν υπάρχει τίποτε προς διαπραγμάτευση. "Όλα είχαν αποφασιστεί από καιρό", διαπιστώνει με πίκρα. Τί είχε αποφασιστεί; Το κυπριακό δημόσιο θα έπαινε μεν δάνειο για να εξυπηρετήσει τα χρέη του αλλά δεν θα έδινε στις τράπεζες ούτε δεκάρα.

Υπό την πίεση της γερμανικής κυβέρνησης, η Ευρωπαϊκή Ένωση ήθελε να αναδείξει την μικρή Κύπρο σε παράδειγμα. Όπως δήλωσε η ίδια η Μέρκελ, συτή την φορά θα πλήρωναν τα σπασμένα "αυτοί που δημιούργησαν το πρόβλημα" (εννοώντας τους καταθέτες, οι οποίοι με τα λεφτά τους γιγάντωσαν τις κυπριακές τράπεζες), σε αντίθεση προς ό,τι είχε γίνει στις άλλες χώρες της ευρωζώνης. Πιο ωμά, ο Σώυμπλε δεν δίστασε να δηλώσει ότι οι καταθέτες θα πρέπει στο εξής να προσέχουν σε ποιας χώρας τράπεζες εμπιστεύονται τα λεφτά τους, υποδεικνύοντας εμμέσως πλην σαφώς την χώρα του ως σωστή επιλογή.

Παρένθεση. Αυτή η αυστηρότητα των ευρωπαίων είναι εξηγήσιμη: ο χρηματοπιστωτικός κλάδος των άλλων κρατών της ευρωζώνης είχε αποσύρει προ πολλού τα κεφάλαιά του από τις κυπριακές τράπεζες, άρα δεν κινδύνευαν γερμανοί, γάλλοι και λοιποί ευρωπαίοι επενδυτές. Έτσι, λοιπόν, η αυστηρότητα θα είχε ως κύριους αποδέκτες κύπριους και ρώσσους καταθέτες. Όποιος απ' αυτούς διέθετε πάνω από 100.000 ευρώ στον λογαριασμό του, θα υποχρεωνόταν να πληρώσει για να καλυφθούν ζημιές ως και οκτώ δισεκατομμυρίων. Κλείνει η παρένθεση.

Βρυξέλλες, 15/3/2013: "Ενώ Λαγκάρντ, Σώυμπλε, Ντάισενμπλουμ και Ρεν ακόμα συζητούν
για το μέλλον της Κύπρου, ο υπουργός οικονομικών της Κύπρου Σαρρής είναι ήδη οφσάιντ."
(Φωτογραφία και υπότιτλος από τον γερμανικό ιστοτόπο Deutsche Wirtschafts Nachrichten)

Όμως, η "τιμωρία" της Κύπρου ενείχε ένα τεράστιο ρίσκο: το 1/3 περίπου του τζίρου των κυπριακών τραπεζών γινόταν στην Ελλάδα. Αν οι χιλιάδες έλληνες που είχαν τα χρήματά τους στα ελληνικά υποκαταστήματα των κυπριακών τραπεζών, καλούνταν κι αυτοί να πληρώσουν, θα ξέσπαγε πανικός στην Ελλάδα και θα εκδηλωνόταν ένα πρωτοφανές bank run (απόσυρση καταθέσεων), το οποίο θα οδηγούσε σε κατάρρευση το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Αυτό, η τρόικα δεν θα το επέτρεπε ποτέ: ο μηχανισμός στήριξης είχε μόλις χορηγήσει στο ελληνικό κράτος 40 δισ. ευρώ για κάλυψη των ζημιών που επέφερε το κούρεμα στις τράπεζες.

Έτσι, η Κομμισσιόν (σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) κατέστρωσε ένα αισχρό σχέδιο: να υποχρεωθούν οι κυπριακές τράπεζες να πουλήσουν τα υποκαταστήματά τους στην Ελλάδα, ώστε να προφυλαχθούν οι έλληνες από το κυπριακό σοκ. Η προστασία της περιουσίας, που αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα σε όλον τον "δημοκρατικό" κόσμο, σε αυτή την περίπτωση δεν ίσχυσε.

Το σχέδιο της Κομμισσιόν δεν γεννήθηκε ένα βράδυ στα ξαφνικά. Όπως αποδείχτηκε στην πορεία, δουλευόταν εν κρυπτώ και παραβύστω πολύ καιρό, πριν ακόμη από τις κυπριακές εκλογές. Όταν ο Μιχάλης Σαρρής αναλάμβανε καθήκοντα υπουργού οικονομικών, δεν είχε ιδέα γι' αυτό. Αντίθετα με έναν συνονόματό του έλληνα τραπεζίτη, ο οποίος ήταν άριστα ενημερωμένος, χάρη στις υπόγειες γνωριμίες του: τον πρόεδρο της Τράπεζας Πειραιώς Μιχάλη Σάλλα.

Μιχάλης Σάλλας - 8. Αγροτική: μια τράπεζα δώρο

Όλα έγιναν μέσα σε λίγες μέρες. Την Τρίτη 24 Ιουλίου 2012, ο υπουργός οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας, μετά από μια μαραθώνια σύσκεψη δυόμισυ ωρών με τον διοικητή τής Τράπεζας της Ελλάδος Γιώργο Προβόπουλο, ανακοινώνει ότι "η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα αλλά το ζήτημα της Αγροτικής θα κλείσει εντός των ημερών". Το απόγευμα της Παρασκευής 27 Ιουλίου ανακοινώνεται επίσημα ότι το "υγιές τμήμα" τής Αγροτικής μεταβιβάστηκε στον όμιλο Πειραιώς. Η ληξιαρχική πράξη θανάτου τής τράπεζας που ίδρύθηκε το 1929 ως κοινωφελής οργανισμός, είχε υπογραφεί. 

Παρένθεση. Εντελώς συμπτωματικά, λίγο νωρίτερα, η Πειραιώς προχώρησε σε σκανδαλώδη ρύθμιση των δανείων που είχε χορηγήσει στα δυο κυβερνητικά κόμματα. Παρ' ότι τα δάνεια χορηγούνταν με ενέχυρο την κρατική επιχορήγησή τους, η τράπεζα δέχτηκε να εξοφληθούν τμηματικά σε διάστημα είκοσι ετών. Βέβαια, τα δυο αυτά κόμματα είχαν πάρει και καμμιά εφτακοσαριά εκατομμύρια δανεικά από την Αγροτική αλλά αυτά καταχωρίστηκαν στο "κακό κομμάτι" της, το οποίο δεν μεταβιβαζόταν στην Πειραιώς. Το ποιος τα φορτώθηκε κι αυτά, βρείτε το μόνοι σας. Κλείνει η παρένθεση.

Τα κτήρια δίνονται δώρο σε όποιον πάρει την Αγροτική Τράπεζα

Τελικά, τί περιλαμβάνει το "υγιές" κομμάτι που αγόρασε ο Σάλλας από την Αγροτική; Περιλαμβάνει το δίκτυο καταστημάτων τής τράπεζας, τα ενήμερα δάνεια, τις καταθέσεις ύψους 15,7 δισ. και τα εμπράγματα δικαιώματα της τράπεζας επί κινητών και ακινήτων. Επίσης, περιλαμβάνει τις χρηματοοικονομικές θυγατρικές ΑΤΕ-Ασφαλιστική και ΑΤΕ-Leasing. Ακόμη, περιλαμβάνει την ΑΤΕBank Romania, την FBBank και την AIKBanca  Δεν περιλαμβάνει τις μη χρηματοοικονομικές θυγατρικές (ΣΕΚΑΠ, Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης-ΕΒΖ, Ελληνική Βιομηχανία Ζωοτροφών-ΕλΒιΖ, Δωδώνη κλπ), οι οποίες περνούν στο κράτος για να πουληθούν μέσω ΤΑΙΠΕΔ. Για το προσωπικό προβλέπεται η επί αποζημιώσει απόλυσή του από την Αγροτική και η επαναπρόσληψή του από την Πειραιώς, φυσικά με καινούργιες συμβάσεις. Έτσι, η Πειραιώς εξασφαλίζει την ομαλή συνέχιση των εργασιών τού δικτύου τής Αγροτικής, με έμπειρο προσωπικό μεν αλλά με χαμηλότερες αμοιβές και δίχως τα δικαιώματα που είχε κατοχυρώσει.

Πέρα απ' αυτές τις γενικότητες, η συμφωνία περιλάμβανε και πολλές ειδικές διατάξεις που έβγαζαν μάτια. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της θυγατρικής ΑΤΕxcelixi, δηλαδή του εκπαιδευτικού κέντρου τού ομίλου. Η ΑΤExcelixi διέθετε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις στο Καστρί (ανάμεσά τους και ένα ξενοδοχείο), η αξία των οποίων ξεπερνούσε κατ' εκτίμηση τα 100 εκατομμύρια. Παρ' ότι η ΑΤΕxcelixi, ως μη χρηματοοικονομική θυγατρική, ανήκε στο "κακό κομμάτι" και παρέμεινε στο κράτος, οι εγκαταστάσεις της καταχωρίστηκαν στο "υγιές κομμάτι" και μεταβιβάστηκαν στην Πειραιώς!

Πόσα λεφτά πλήρωσε ο Σάλλας για να αποκτήσει όλα αυτά; ΟΥΤΕ ΔΕΚΑΡΑ! Τα μόνα λεφτά που έδωσε στο κράτος η Πειραιώς ήσαν 95 εκατομμύρια, ποσό το οποίο αντιστοιχούσε στις αποζημιώσεις που θα κατέβαλε στο προσωπικό της η Αγροτική προκειμένου να το απολύσει. Δηλαδή, δεν πλήρωσε ούτε την αξία των εγκαταστάσεων της ΑΤExcelixi στο Καστρί.

Για να είμαστε ακριβείς, ο Σάλλας όχι μόνο δεν πλήρωσε δεκάρα για να αποκτήσει την Αγροτική Τράπεζα αλλά έβγαλε κι από πάνω! Τον Αύγουστο του 2014 πούλησε την ΑΤΕ-Ασφαλιστική στην γερμανική Ergo (θυγατρική της Munich Re) αντί 90,1 εκατομμυρίων. Έτσι, ξανάβαλε στα συρτάρια του σχεδόν όσα είχε βγάλει δυο χρόνια πρωτύτερα και του έμεινε κι η Αγροτική Τράπεζα ως... bonus!

Ολόκληρη η εταιρεία (με ακίνητα αξίας πάνω από 68 εκατ.) δίνεται δώρο σε όποιον πάρει την Αγροτική Τράπεζα

Αν μέχρις εδώ έχετε βγάλει σπυράκια, να δω τι θα κάνετε τώρα που έρχεται το καλύτερο. Για να γίνει η μεταβίβαση του 'υγιούς"κομματιού, έπρεπε να προσδιοριστεί η αξία του. Είπαμε πιο πάνω ότι η Αγροτική είχε καταθέσεις 15,7 δισ. Εκτός απ' αυτές, όμως, διέθετε και πάνω από 1.600 ακίνητα αξίας πολλών δισ. σε ολόκληρη την χώρα (μόνο το κτήριο της Πανεπιστημίου αποτιμάται γύρω στο ένα δισ.). Από την άλλη, είχε και υποχρεώσεις, οι οποίες, όπως είπαμε χτες, είχαν διογκωθεί τεχνητά λόγω των αυξημένων προβλέψεων που γίνονταν από την διοίκηση Πανταλάκη.

Και όμως, η προσωρινή αποτίμηση, βάσει της οποίας κλείστηκε η συμφωνία (η πραγματική αποτίμηση συμφωνήθηκε να γίνει εν καιρώ!) προσδιόρισε το dare (δίδειν = υποχρεώσεις) της τράπεζας στα 21,39 δισ. και το avere (έχειν = περιουσία) στα 14,72 δισ. ευρώ. Δηλαδή, το συνολικό νταραβέρι έβγαζε την Αγροτική σόλο καπίκι μέσα κατά 6,67 δισ. Με άλλα λόγια, έτσι όπως έγινε η αποτίμηση, με την απόκτηση της Αγροτικής, η Πειραιώς φορτωνόταν μια τρύπα 6,67 δισ. Ε, λοιπόν, μην ανησυχείτε: αυτή την τρύπα την βούλωσε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο, μόλις ολοκληρώθηκε η διαδικασία, ακούμπησε παγκουέ στον Σάλλα 6,67 δισ. ευρώ μετρητά, ζεστά και σπαρταριστά!

Το οποίον, σε απλά ελληνικά: για να μας κάνει την χάρη ο Σάλλας να πάρει το καλό κομμάτι τής Αγροτικής και να μας αφήσει το σκάρτο, του χαρίσαμε ένα σκασμό ακίνητα και του δώσαμε και 6,67 δισ. σε μετρητό πανωπροίκι. Αυτές είναι δουλειές!

Κι όχι τίποτ' άλλο αλλά, δυο χρόνια νωρίτερα, μας έδινε 370 εκατομμύρια για να την πάρει ολόκληρη κι εμείς κάναμε κόνξες...

η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα- έως ότου εκταμιευθεί η επόμενη δόση δεν είναι άλλωστε δυνατό κάτι τέτοιο- το ζήτημα της ΑΤΕ θα «κλείσει» εντός των ημερών. - See more at: http://filiatranews.blogspot.gr/2012/07/blog-post_910.html#sthash.SVW5LDlZ.dpuf

η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα- έως ότου εκταμιευθεί η επόμενη δόση δεν είναι άλλωστε δυνατό κάτι τέτοιο- το ζήτημα της ΑΤΕ θα «κλείσει» εντός των ημερών. - See more at: http://filiatranews.blogspot.gr/2012/07/blog-post_910.html#sthash.SVW5LDlZ.dpuf

η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα- έως ότου εκταμιευθεί η επόμενη δόση δεν είναι άλλωστε δυνατό κάτι τέτοιο- το ζήτημα της ΑΤΕ θα «κλείσει» εντός των ημερών. - See more at: http://filiatranews.blogspot.gr/2012/07/blog-post_910.html#sthash.SVW5LDlZ.dpuf

η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα- έως ότου εκταμιευθεί η επόμενη δόση δεν είναι άλλωστε δυνατό κάτι τέτοιο- το ζήτημα της ΑΤΕ θα «κλείσει» εντός των ημερών. - See more at: http://filiatranews.blogspot.gr/2012/07/blog-post_910.html#sthash.SVW5LDlZ.dpuf

η ανακεφαλαιοποίηση των υπολοίπων τραπεζών δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άμεσα- έως ότου εκταμιευθεί η επόμενη δόση δεν είναι άλλωστε δυνατό κάτι τέτοιο- το ζήτημα της ΑΤΕ θα «κλείσει» εντός των ημερών. - See more at: http://filiatranews.blogspot.gr/2012/07/blog-post_910.html#sthash.SVW5LDlZ.dpuf

Μιχάλης Σάλλας - 7. Η απαξίωση της Αγροτικής

Θα ήθελα να ξεκινήσω το σημερινό σημείωμα με μια δημοσκόπηση: ποιό σκάνδαλο θεωρείτε ως το μεγαλύτερο της μεταπολιτευτικής περιόδου; Υποθέτω ότι οι περισσότερες απαντήσεις που θα έπαιρνα θα είχαν σχέση με τον Κοσκωτά και με τον Άκη. Όμως, κατά την δική μου άποψη, όλα τα σκάνδαλα ωχριούν μπροστά το τεράστιο σκάνδαλο της μεταβίβασης της Αγροτικής στην Πειραιώς. Μια μεταβίβαση που ούτε καν ως ξεπούλημα μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε αφού η Αγροτική δεν ξεπουλήθηκε. Χαρίστηκε. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά.

Γυρίζουμε στο 2004. Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής τοποθετεί στο τιμόνι τής Αγροτικής τον κουμπάρο του Δημήτρη Μηλιάκο. Φυσικά, το να είσαι κουμπάρος ενός πρωθυπουργού δεν είναι κακό, όμως παράλληλα δεν σημαίνει ότι διαθέτεις και στοιχειώδη δείκτη ευφυΐας. Ο νέος πρόεδρος ονειρεύεται να μετασχηματίσει την Αγροτική σε τραπεζικό κολοσσό, κάτι που επίσης δεν είναι κακό αλλά πρέπει να σου κόβει και λίγο για να το κάνεις. Κι όπως έδειξαν τα πράγματα, του Μηλιάκου δεν του έκοβε.

Παρένθεση πρώτη. Οι παλιότεροι ίσως να θυμούνται το σκάνδαλο που ξέσπασε το 2005, όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Μηλιάκος πλήρωνε με την εταιρική πιστωτική του κάρτα από τα ρούχα του και τα παπούτσια του μέχρι και τις πίτσες που παράγγελνε σπίτι του. Μ'αυτόν τον τρόπο, ο Μηλιάκος επιβάρυνε την τράπεζα με 15.000 ευρώ προσωπικά έξοδα σε δέκα μόλις μήνες. Αντί άλλης απάντησης, ο τότε διοικητής τής Αγροτικής κάλεσε τους διαμαρτυρόμενους πασόκους να ελέγξουν τα ποσά με τα οποία χρέωναν τις εταιρικές κάρτες τους οι προκάτοχοί του. Κλείνει η πρώτη παρένθεση.

Μέχρι τέλους του 2005, η Αγροτική έχει χωθεί μέχρι τα μπούνια στην αγορά εξαιρετικά ρισκαδόρικων δομημένων ομολόγων. Αγοράζει 31 από δαύτα, καταβάλοντας 767 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή το 75% του μετοχικού της κεφαλαίου. Ανάμεσα σ' αυτά βρίσκονται και δομημένα ομόλογα 50 εκατομμυρίων τής πολιτειακής τράπεζας Lehman Brothers, η πτώση της οποίας πυροδότησε την παγκόσμια κρίση. Εξ αιτίας των "ευφυών" ενεργειών της διοίκησης Μηλιάκου, μέχρι το ξέσπασμα της κρίσης το 2008 η Αγροτική θα έχει χάσει από δομημένα ομόλογα 75 εκατομμύρια οριστικά και 188 εκατομμύρια προβλεπόμενα, ενώ μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers οι ζημιές από δομημένα ομόλογα θα σκαρφαλώσουν στα 336 εκατομμύρια. Την ημέρα που γίνεται πρωθυπουργός ο Γιώργος Παπανδρέου, η Αγροτική διαθέτει περιουσία πάνω από 1 δισ. μικρότερη περιουσία σε σχέση με το 2004.

Έργα και ημέρες Πέτρου Λάμπρου στην Αγροτική, από την αντιπολιτευόμενη Καθημερινή

Παρένθεση δεύτερη. Επειδή η βρομιά δεν αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της Νέας Δημοκρατίας, ας προσθέσουμε ότι επί ημερών της προηγούμενης διοίκησης του ακραιφνούς πασόκου Πέτρου Λάμπρου η Αγροτική έχασε σχεδόν όλα τα κεφάλαιά της επειδή στήριξε το παιχνίδι τής κυβέρνησης Σημίτη με το χρηματιστήριο, κάνοντας μαζικές αγορές μετοχών και επενδύσεις συμμετοχών σε εισηγμένες εταιρείες, εγκρίνοντας μετοχοδάνεια χωρίς προϋποθέσεις, χορηγώντας δάνεια κι εξασφαλίσεις σε επιχειρηματίες που θεωρούνταν ξοφλημένοι κλπ. Κλείνει κι αυτή η παρένθεση.

Τα κοράκια έχουν ήδη μυριστεί λεία. Πρώτος και καλύτερος ο Μιχάλης Σάλλας, ο οποίος φροντίζει να πλησιάσει έγκαιρα τον Γιώργο Παπανδρέου, ώστε να βρεθεί πρώτος στην αφετηρία όταν αρχίσει η κούρσα. Ο Παπανδρέου δεν του χαλάει χατήρι και στις 8/12/2009 διορίζει διοικητή στην Αγροτική τον -επίσης παλιό πασόκο, όπως ο Σάλλας- Θεόδωρο Πανταλάκη. Φυσικά, η επιλογή Πανταλάκη δεν είναι τυχαία αφού μιλάμε για τον επί πενταετία στενό συνεργάτη τού Μιχάλη Σάλλα, ο οποίος κατά την πενταετία 2004-2009 διετέλεσε, σύμφωνα με το βιογραφικό του, "Αντιπρόεδρος και Αναπληρωτής CEO της Τράπεζας Πειραιώς (προηγουμένως : Δ/νων Σύμβουλος, Αναπληρωτής Δ/νων Σύμβουλος)".

Αμέσως μόλις ανέλαβε το πόστο του, ο Πανταλάκης αρχίζει μια διαδικασία καταστροφής τής Αγροτικής: αυξάνει τα επιτόκια χορηγήσεων, μειώνει τα επιτόκια καταθέσεων (διώχνοντας έτσι τις προθεσμιακές καταθέσεις), κλείνει καταστήματα, δημιουργεί αναταράξεις στο προσωπικό μειώνοντας τους μισθούς κατά 35% κλπ. Επί πλέον, εγγράφει τεράστιες προβλέψεις ζημιών (σε έλεγχό της, η Black Rock διαπίστωσε προβλέψεις αυξημένες αδικαιολόγητα κατά 400 εκατομμύρια), χάρη στις οποίες η Αγροτική γίνεται η πρώτη ελληνική τράπεζα που καταγράφει ζημιές μέσα στην κρίση. Αρχίζει το σούσουρο. Και οι ψίθυροι γίνονται κραυγές όταν στις αρχές τού 2010 ο Πανταλάκης δηλώνει: "Η Αγροτική δεν αξίζει ούτε ένα ευρώ"!! Την δήλωση Πανταλάκη σπεύδει να υιοθετήσει η υπουργός αγροτικής ανάπτυξης Κατερίνα Μπατζελή, ενώ ο Πανταλάκης υπογραμμίζει: "Είμαι ο τελευταίος διοικητής της Αγροτικής".

Παρένθεση τρίτη. Ίσως κάποιοι να θυμούνται το όνομα του Πανταλάκη από το σκάνδαλο που δημιουργήθηκε το 2011, όταν ο τότε πρόεδρος της Αγροτικής έβγαλε -μέσω της τράπεζας που διοικούσε- 8.000.000 ευρώ στο Λονδίνο για να αγοράσει σπίτι. Τότε η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου. Όταν του τηλεφώνησε ξένος δημοσιογράφος για να τον ρωτήσει σχετικά, ο Πανταλάκης απάντησε ότι βρίσκεται σε διακοπές στο σπίτι του στην Πάρο και δεν προτίθεται να απαντήσει. Κλείνει και η τρίτη παρένθεση.

Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς, ο Σάλλας κάνει το πρώτο βήμα. Καταθέτει πρόταση εξαγοράς της Αγροτικής και του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου αντί 370 εκατομμυρίων. Όσο κι αν κάποιοι θέλουν να τον εξυπηρετήσουν, το τίμημα είναι τόσο γελοίο ώστε ξεσηκώνονται οι πάντες και τον παίρνουν με τις πέτρες. Και τότε μπαίνουν μπροστά τα μεγάλα κόλπα. Προσέξτε:

Τον Ιούλιο του 2011, η Αγροτική προχωρά σε αύξηση κεφαλαίου κατά 1,3 δισ., πιάνοντας δείκτη core (tier 1) (*) πάνω από 12%, υψηλότερο και από της Εθνικής. Έναν μήνα αργότερα. η -κατά 97% κρατική- Αγροτική αποφασίζει να συμμετέχει στο PSI (δηλαδή στο κούρεμα του Βενιζέλου), μετά από ρητή διαβεβαίωση του Πανταλάκη προς το ΔΣ ότι η τράπεζα θα ανακεφαλαιοποιηθεί όπως όλες. Μετά το κούρεμα, όμως, η κυβέρνηση αποφαίνεται ότι η Αγροτική δεν μπορεί να ανακεφαλαιοποιηθεί επειδή οι κανονισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύουν τις ανακεφαλαιοποιήσεις κρατικών τραπεζών! Συνεπώς, η Αγροτική πρέπει να ψάξει μόνη της να βρει τα λεφτά που της λείπουν (λόγω κουρέματος), κάτι που είναι αδύνατον. Η τράπεζα βαφτίζεται "μη συστημική", χωρίς κανείς και ποτέ να εξηγήσει τους λόγους και τα κριτήρια για κάτι τέτοιο. Τώρα πια τα πράγματα είναι απλά: ή βρίσκετε τα λεφτά και ανακεφαλαιοποιείστε ή... κλείνετε.

Μιχάλης Σάλλας και Θεόδωρος Πανταλάκης, όταν ο δεύτερος ήταν αντιπρόεδρος της Πειραιώς.

Μ' αυτά και μ' αυτά, ο στόχος επετεύχθη: η Αγροτική, ένα από τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας, φτιαγμένο εξ ολοκλήρου με λεφτά τού ελληνικού λαού, απαξιώθηκε. Από δίπλα, τα πληρωμένα παπαγαλάκια των Μέσων Μαζικής Εξαπάτησης πλένουν τον καμμένο εγκέφαλο όσων κάθονται και ακούνε τις μπούρδες τους, με την καραμέλλα των υπέρογκων ζημιών που τάχα φορτώνει στις πλάτες του λαού η Αγροτική και της ωφέλειας που θα έχουμε αν την κλείσουμε. Φυσικά, κανείς δεν βρέθηκε να παρατηρήσει ότι η Αγροτική (παρά τις προσπάθειες Λάμπρου, Μηλιάκου, Πανταλάκη κλπ) θα ήταν εξαιρετικά κερδοφόρα αν δεν συμμετείχε στο κούρεμα.

Και κάπως έτσι, ήρθε ο Ιούλιος του 2012. Η ώρα για το τελικό χτύπημα έφτασε. Ο Μιχάλης Σάλλας έτριψε τα χέρια του και χύμηξε...


---------------------------------
(*) Πρόκειται για τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, ο οποίος αποτελεί αντικείμενο των γνωστών stress test. Η ελεγχόμενη τράπεζα περνάει το τεστ με δείκτη 5%, έχει πολύ καλή υγεία με 8% και είναι πανίσχυρη με 10% και πάνω.