Διέξοδος ο πόλεμος (;)

Εδώ και τρία περίπου χρόνια, κάθε φορά που τούτο το ιστολόγιο προσπαθεί να μιλήσει με απλά λόγια για την κρίση που βιώνουμε, επιμένει -μεταξύ άλλων- σε δυο σημεία:

Πρώτον, η κρίση δεν είναι κρίση χρέους, όπως εκνευριστικά επιμένουν οι διάφοροι (τηλε)αναλυτές. Πάνω σ' αυτό έχουμε πει πολλά αλλά μπορούμε να επαναλάβουμε ένα από δαύτα: αν η κρίση ήταν "κρίση χρέους", τότε θα έπρεπε από την μια να μην έχουν πρόβλημα οι μη υπερχρεωμένες οικονομίες κι από την άλλη να βρίσκονται στα πρόθυρα κατάρρευσης όλες οι υπερχρεωμένες. Όμως, εμείς παρατηρούμε να αντιμετωπίζει υφεσιακά προβλήματα η Γερμανία (μια χώρα κάθε άλλο παρά υπερχρεωμένη) και να πηγαίνει σφυρίζοντας η Ιαπωνία (η πλέον καταχρεωμένη χώρα του πλανήτη).

Δεύτερον, η κρίση είναι καθαρά καπιταλιστική κρίση. Οφείλεται στην υπερσυσσώρευση κεφαλαίων, τα οποία δεν μπορούν να αναπαραχθούν, δηλαδή δεν μπορούν να επενδυθούν με τρόπο που θα προσπορίζει ικανοποιητικά κέρδη στους κατόχους τους. Μόνη διέξοδος απ' αυτή την στασιμότητα είναι η καταστροφή ενός μεγάλου μέρους αυτών των υπεσυσσωρευμένων κεφαλαίων, ώστε να μπορούν να βρουν πρόσφορο επενδυτικό έδαφος τα κεφάλαια που θα απομείνουν.

Ας ανοίξουμε εδώ μια παρένθεση. Για όσο χρονικό διάστημα τα υπερσυσσωρευμένα κεφάλαια αδυνατούν να τοποθετηθούν σε κερδοφόρες επενδύσεις, ο μόνος τρόπος να συνεχιστεί η κερδοφορία τους είναι να μειωθεί το κόστος αναπαραγωγής τους. Από την στιγμή που το σημαντικώτερο κέρδος τού κεφαλαίου προέρχεται από την υπεραξία τής προσφερόμενης εργασίας, γίνεται φανερό ότι για τους κεφαλαιοκράτες αποτελεί κύριο στόχο η αύξηση αυτής της υπεραξίας. Κι αυτό επιτυγχάνεται είτε με το παραπέρα "ξεζούμισμα" των εργαζομένων (π.χ. με απλήρωτες υπερωρίες) είτε με την μείωση των αμοιβών τους είτε, βεβαίως, συνδυάζοντας και τα δυο μαζί. Κλείνουμε την παρένθεση.

Πάμε τώρα πίσω στην καταστροφή των υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων που προαναφέραμε. Είναι φανερό ότι ο αποτελεσματικώτερος και ταχύτερος τρόπος για να συμβεί μια τέτοια καταστροφή είναι ο πόλεμος. Για παράδειγμα, ένας βομβαρδισμός που θα κατέστρεφε 10.000 αυτοκίνητα σε μια μεγάλη πόλη, θα βοηθούσε μια αυτοκινητοβιομηχανία να ξεστοκάρει ταχύτατα τις αποθήκες της. Ομοίως, η καταστροφή των εργοστασίων της Όπελ και της Φίατ θα λειτουργούτσε ευεργετικά στην αύξηση των πωλήσεων της Φολκσβάγκεν και της Ρενώ. Δυστυχώς για τον καπιταλισμό, τέτοιος μεγάλος πόλεμος έχει να συμβεί σχεδόν 70 χρόνια τώρα.

Πολλοί από εκείνους με τους οποίους κουβεντιάζω αυτό το ζήτημα (αναγνώστες τού ιστολογίου ή μη) ενίστανται ζωηρά στην άποψη αυτή. Προφανώς, η σκέψη ενός τέτοιου οικονομικού πολέμου τούς ανατριχιάζει και αρνούνται να μπουν στην ουσία, παραβλέποντας ότι αφ' ενός μεν όλοι οι πόλεμοι στην ιστορία της ανθρωπότητας έγιναν για οικονομικούς λόγους αφ' ετέρου δε ότι έχουν γίνει πολλοί πόλεμοι με πολύ λιγώτερο σοβαρές αφορμές (π.χ. τα μάτια τής Ωραίας Ελένης ή το "μαγάρισμα" των "αγίων τόπων" από τους αγαρηνούς). Πάντως, με την άποψη του ιστολογίου συμφωνεί ο Κάυλ Μπας.

Ποιός είναι ο Κάυλ Μπας; Είναι ο ίδρυτής και επί κεφαλής τού Hayman Capital Management, ενός επενδυτικού κεφαλαίου (hedge fund) με έδρα το Ντάλλας των ΗΠΑ. Ο Μπας ξεκίνησε το hedge fund του το 2006 με 33 εκατομμύρια δολλάρια που μάζεψε από συγγενείς και φίλους, για να φτάσει να διαχειρίζεται σήμερα πάνω από 4 δισεκατομμύρια. Από το 2007, ο Μπας εστίασε την προσοχή του στις επενδύσεις σε ασφάλιστρα κινδύνου (τα περίφημα cds) κυρίως των ελληνικών τίτλων αλλά και των τίτλων άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Με δυο λόγια, μιλάμε για ένα καθαρόαιμο άτι του καπιταλισμού.

Στις 28 Δεκεμβρίου, λοιπόν, αυτός ο κύριος μίλησε επί μία ολόκληρη ώρα σε μια εκδήλωση του AmeriCatalyst Group, όπου είπε πολλά και σημαντικά. Όσοι έχουν χρόνο και δεν έχουν πρόβλημα με τα αγγλικά τους, μπορούν να δουν το σχετικό φιλμάκι στο διαδίκτυο. Για όλους τους άλλους, παραθέτω μερικά αποσπάσματα:

We sit today at the world’s largest peacetime accumulation of debt in world history. You know how this ends, right? This ends through war. I don’t know who’s going to fight who, but I’m fairly certain in the next few years you will see wars erupt, and not just small ones… [= Βιώνουμε σήμερα την παγκόσμια μεγαλύτερη εν καιρώ ειρήνης συσσώρευση χρέους στην παγκόσμια ιστορία. Ξέρετε πώς τελειώνει αυτό, σωστά; Τελειώνει μέσω πολέμου. Δεν ξέρω ποιος πρόκειται να πολεμήσει ποιον, αλλά είμαι αρκετά σίγουρος ότι τα επόμενα χρόνια θα δείτε να ξεσπάνε πόλεμοι, και όχι μόνο μικροί…].

You’re going to see more social unrest. You saw huge riots in Greece and you’re seeing huge riots in other parts of the world over food (and lack of food) and those are actually derivatives of the financial problems that we’re seeing. We’re exporting inflation to some other nations. Going forward it’s going to be a problem... [= Πρόκειται να δείτε περισσότερη κοινωνική αναταραχή. Είδατε τις τεράστιες ταραχές στην Ελλάδα και βλέπετε τις τεράστιες ταραχές σε άλλα μέρη του κόσμου για τα τρόφιμα (και την έλλειψη τροφίμων) και εκείνα είναι πραγματικά παράγωγα των οικονομικών προβλημάτων που βλέπουμε. Εξάγουμε πληθωρισμό σε μερικά άλλα έθνη. Το να συνεχίσουμε έτσι θα είναι πρόβλημα...].

Greece’s Yunker said recently: "When it becomes serious, you have to lie". These guys are never going to tell you the truth, because they can't tell you the truth. Their job is to promote confidence, not to tell you the truth... [= Ο Γιούνκερ τής Ελλάδας (σ.σ.: προφανώς, ο Μπας νομίζει ότι ο Γιούνκερ είναι έλληνας) είπε πρόσφατα: "Όταν η κατάσταση σοβαρεύει, πρέπει να πεις ψέματα". Αυτοί οι τύποι δεν πρόκειται ποτέ να σας πουν την αλήθεια, επειδή δεν μπορούν να σας πουν την αλήθεια. Η δουλειά τους είναι να κερδίζουν την εμπιστοσύνη (σας), όχι να σας λένε την αλήθεια...].

Αυτά από τον κύριο Μπας περί των αδιεξόδων του καπιταλισμού. Τα συμπεράσματα δικά σας.

Ο τζάμπας κι ο φελλός

Το κακό με το υπάρχον σύστημα δεν είναι ότι στην κορυφή τής πυραμίδας του μεγαλουργούν οι φελλοί. Αυτό είναι δεδομένο κι έτσι συμβαίνει ανά τους αιώνες. Άλλωστε, αν δεν ήσαν φελλοί, δεν θα τους προωθούσε το σύστημα στην κορυφή. Το κακό είναι ότι αυτό το σύστημα τρέφει κι ένα μάτσο μαλάκες, οι οποίοι φιλοδοξούν να αναβαθμιστούν σε φελλούς.

Κλασσική περίπτωση μαλάκα που ζηλώνει δόξαν φελλού αποτελεί ο Πέτρος Δούκας. Για όσους τον έχουν ξεχάσει, μιλάμε για τον γαμπρό τού μακαρίτη Μιλτιάδη Έβερτ, ο οποίος πρωτοεμφανίστηκε στην πολιτική σκηνή το 1992 ως υφυπουργός οικονομικών στην κυβέρνηση Μητσοτάκουλα με αρμοδιότητες το δημόσιο χρέος και τη δημόσια περιουσία (σημ.: δεκτός κάθε συνειρμός με τα χάλια τού δημόσιου χρέους και της δημόσιας περιουσίας). Στην ίδια θέση επανήλθε το 2004, επί κυβερνήσεως μπουχέσα. Έχει σπουδάσει σε 3 πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αναγορεύτηκε διδάκτωρ στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Παρεμπιπτόντως, έχει διατελέσει πρόεδρος σε μεγάλες εταιρείες (Νέτμεντ [Νόβα], Έρικκσον Ελλάς, ΑΓΕΤ Ηρακλής, Κάπιταλ Πάρτνερς, Πέπσικο-Ήβη), σύμβουλος τραπεζών (Γιούρομπανκ, Μέρριλ Λυντς, Σάνουα) κλπ κλπ. Α! Είναι και πρόεδρος της ομοσπονδίας γκολφ.

Πλούσιο βιογραφικό, όντως. Αλλά, ως γνωστόν, δεν σε σώζουν ούτε τα πτυχία ούτε οι θέσεις αν είσαι μαλάκας. Και ο Πέτρος Δούκας φρόντισε να αποδείξει τον εν λόγω αφορισμό με όσα δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του, σε κείμενο με τίτλο "Get Greece back to work - 90+ προτάσεις για ένα ελληνικό New Deal!!". Πάρτε ένα απόσπασμα (όπως πάντα, διατηρώ την ορθογραφία και την δομή τού πρωτοτύπου):


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 'ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ / ΔΩΡΕΑΝ' (ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ)

Όλοι οι άνεργοι να κληθούν να δουλέψουν όπου τους χρειάζεται η Πολιτεία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και ο Ιδιωτικός Τομέας. Από το να μαζεύουν ελιές (χιλιάδες τόνοι παραμένουν αμάζευτες), ή άλλα αγροτικά προϊόντα, να  καθαρίσουν τις παραλίες ή δρόμους, να φυτέψουν δένδρα, να κάνουν βοηθητικές εργασίες σε τεχνικά έργα , σε μαγαζιά, συνεργεία, επιχειρήσεις, ανάλογα με την ηλικία, τις δεξιότητες, την έφεση και την όρεξη του καθενός. Ταυτόχρονα, να ζητηθεί από τις επιχειρήσεις αν θα τους ενδιέφεραν κάποιοι εργάτες, ή υπάλληλοι για 3 μήνες χωρίς επιβάρυνση (γιά τις επιχειρήσεις, κλπ.).

Γιατί λέω χωρίς επιπλέον κόστος (γιά τους εργοδότες)/(Το Δημόσιο, εκτός από το επίδομα ανεργίας θα πληρώνει και ειδικό επιμίσθιο, ανάλογα με τις οικονομικές του δυνατότητες).Γιατί οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι καταχρεωμένες και δεν μπορούν να πληρώσουν! Απ´την άλλη πλευρά, είναι σημαντικό οι άνεργοι με την εθελοντική εργασία να ξετριφτούν, να μπούνε σε κάποια δράση, έστω και ταπεινή. Να έρθουν σε επαφή με τους αυριανούς εργοδότες. Παράλληλα, θα βγεί και κάποιο επωφελές έργο για την Χώρα, τώρα που υπάρχει ανάγκη! Το ένα θα ανατροφοδοτεί το άλλο! Η παραγωγή κάποιου έργου θα δημιουργήσει ευκαιρίες και ανάγκη και πραγματική ζήτηση για περισσότερο έργο (και περισσότερες πραγματικές και κανονικά αμοιβόμενες θέσεις εργασίας).
 
Ακριβώς επειδή δεν αντέχει η Ελληνική κοινωνία τόση ανεργία και επειδή ανεργία σημαίνει ανέχεια, ψυχολογική κατάρρευση, αλλά και μη παραγωγή έργου, γίαυτό παρουσιάζω αυτές τις προτάσεις! Ακόμα και οι τελειόφοιτοι του Γυμνασίου και οι Πρωτοετείς και Δευτεροετείς των ΑΕΙ, κλπ., να εργάζονται το καλοκαίρι 5 βδομάδες σε αντίστοιχες εργασίες γιά να αποκτήσουν κάποια στοιχειώδη εργασιακή εμπειρία.


Ενδιαφέρουσα η πρόταση του πολυπαραμορφωμένου γαμπρού τού Έβερτ για τζάμπα δουλειά. Ο άνθρωπος έπιασε την ρίζα τού προβλήματος. Σου λέει, αφού "ανεργία σημαίνει ανέχεια, ψυχολογική κατάρρευση, αλλά και μη παραγωγή έργου", πρέπει ο κόσμος να βρει δουλειά. Αφού, από την άλλη, το παραγόμενο προϊόν πρέπει να πάει στις τσέπες των δανειστών μας και δεν περισσεύουν λεφτά για να πληρωθούν αυτοί που δουλεύουν, ας δουλεύουν τζάμπα. Έτσι θα πετύχουμε μ' ένα σμπάρο τρία τρυγόνια: ο κοσμάκης θα γλιτώσει την ψυχολογική κατάρρευση και θα αισθανθεί ευτυχής που θα έχει δουλειά, οι επιχειρήσεις θα κονομήσουν τον κώλο τους και οι διεθνείς τοκογλύφοι δεν θα χάσουν τα λεφτά τους.

Μόνο που αυτή η πρόταση θέλει περαιτέρω επεξεργασία, μιας κι αφήνει αναπάντητες πολλές απορίες. Π.χ., η επιχείρηση που θα απασχολεί τους τζάμπα εργαζόμενους, θα είναι υποχρεωμένη να τους ταΐζει (όπως τα αφεντικά τάιζαν κάποτε τους δούλους τους) ή θα τους αφήνει να ψοφάνε από την πείνα και μετά θα παίρνει φρέσκους; Ποιά ποινή θα προβλέπεται για όσους ολιγωρούν ή δεν κάνουν καλά την δουλειά τους, μιας και η "στέρηση μισθού" καθίσταται πλέον ανεδαφική; Τί γίνεται με τους ανέργους που έχουν πίσω τους δεκαετίες εργασιακού βίου και, συνεπώς, δεν χρειάζεται "να ξετριφτούν"; Πώς θα αναγκαστούν οι επιχειρηματίες να δημιουργήσουν "κανονικά αμοιβόμενες θέσεις εργασίας", αφού θα μπορούν να απασχολούν τζάμπα προσωπικό; Πώς ερμηνεύεται αυτό το "κανονικά"; Ποιές είναι οι "αντίστοιχες εργασίες" για έναν πρωτοετή φοιτητή ιατρικής (ελπίζω όχι να κάνει τα ψώνια του μπακάλη για το σπίτι κάποιου μεγαλογιατρού);


Περισσότερη πλάκα, πάντως, έχουν και οι "90+ προτάσεις για ένα ελληνικό New Deal", τις οποίες αραδιάζει στην συνέχεια ο πρώην υφυπουργός οικονομικών. Αν κάνετε τον κόπο (ακριβολογώ!) και τους ρίξετε μια ματιά στον διασύνδεσμο που έδωσα πιο πάνω, θα διαπιστώσετε ότι ο συντάκτης τους αναπαράγει -σχεδόν πιστά- όσα προβλέπονται στο τελευταίο μνημόνιο, στον εφαρμοστικό νόμο και στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα σταθερότητας: μειώσεις μισθών, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων κλπ. Φυσικά, δεν ξεχνάει να ζητήσει μείωση του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, διευκόλυνση των υπεράκτιων εταιρειών (οffshore) προκειμένου να κάνουν επενδύσεις στην χώρα, πλήρη κατάργηση κάθε κλαδικής ή συλλογικής σύμβασης, προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων κλπ κλπ.

Ας κλείσουμε το σημερινό μας σημείωμα με ένα ακόμη απόσπασμα από το ίδιο κείμενο. Εδώ ο συντάκτης εκφράζει τον πόνο του για την νέα γενιά:"Η νεολαία μας δεν έχει ήρωες. Στα ‘Νέα των 8’, στα σήριαλ, στην τηλεόραση, τον κινηματογράφο, την πολιτική. Δεν έχουν ποιόν να θαυμάσουν, σε ποιόν να προσπαθήσουν να μοιάσουν! Δεν έχουν κανέναν και τίποτα που να τους εμπνέει. Μόνο αρπακτικά που κοιτάνε το δικό τους συμφέρον!"

Ε, όχι και κανέναν, καλέ! Με τέτοιο μανιφέστο, όποιος μαλάκας ονειρεύεται να γίνει φελλός έχει ήδη βρει πρότυπο!

Οι μαυρούκοι

Η σκηνή στον κεντρικό πεζόδρομο της Πάτρας, στην Αγίου Νικολάου, όπου παραδοσιακά συνυπάρχουν τρία πράγματα: γεμάτα τραπεζάκια στις ατελείωτες καφετέριες, τσάρκες άνευ λόγου και αιτίας (το πάλαι ποτέ γνωστό "νυφοπάζαρο") και άφθονοι μικροπωλητές μετανάστες με ταμπλάδες όπου βρίσκεις από σιντί και γυαλιά ηλίου μέχρι οποιοδήποτε φτηνομπιχλιμπίδι τραβάει η όρεξή σου.

Ενώ η παρέα χαζολογάει σε μια βιτρίνα, πλησιάζει χαμογελαστός μαυρούκος (πώς διάβολο γίνεται κι αυτοί οι μαυρούκοι είναι πάντοτε χαμογελαστοί, δεν μπορώ να το καταλάβω) κι απλώνει προς το μέρος τους το χέρι του όπου κρατάει ένα γυναικείο πορτοφόλι. "Δεν θέλουμε πορτοφόλι, φίλε", σπεύδει να αποκρούσει την προσφορά ένας από τους άντρες τής παρέας. Το χαμόγελο του μαυρούκου γίνεται ακόμη πλατύτερο. "Δεν πουλάω", λέει με σπαστά ελληνικά, "της κυρίας είναι".

Τί είχε συμβεί; Οι αφρικανοί μικροπωλητές πήραν χαμπάρι μια πορτοφολού που "ξάφριζε" την τσάντα τής κυρίας καθώς η παρέα χάζευε τις βιτρίνες, την άρπαξαν και ένας απ' αυτούς ανέλαβε το πιο δύσκολο μέρος τής επιχείρησης: να επιστρέψει το πορτοφόλι στην ιδιοκτήτριά του. Και λέω "το πιο δύσκολο" γιατί το να κουτουπώσει ένα μαυρούκος μια πορτοφολού είναι μάλλον εύκολο. Όμως, ποιός τον διαβεβαιώνει ότι στην παρέα τής παθούσης δεν υπάρχει είτε κάποιος χρυσαυγίτης είτε κάποιος απλώς ηλίθιος (οι χρυσαυγίτες είναι ηλίθιοι εκ προοιμίου);

Η κυρία πήρε το πορτοφόλι της και, πριν προλάβει να συνέλθει τελείως από τον αιφνιδιασμό, επιχείρησε ενστικτωδώς να ανταμείψει τον χαμογελαστό μαυρούκο με ένα χαρτονόμισμα. Ο μαυρούκος αρνήθηκε σηκώνοντας τα χέρια και εξηγώντας με τα στοιχειώδη ελληνικά του ότι αυτός απλώς επέστρεφε το πορτοφόλι στην ιδιοκτήτριά του. Αν ήθελαν να ανταμείψουν κάποιον, έπρεπε να βρουν τον αφρικανό που άρπαξε την πορτοφολού...


Το παραπάνω στιγμιότυπο είναι αυθεντικό και, μοιραία, επανέφερε στην μνήμη μου ένα παλιότερο περιστατικό, στον ίδιο πεζόδρομο: με μπροστάρη γνωστό έμπορο, μεγαλόσχημο μέλος τού εμπορικού συλλόγου τής πόλης, η αστυνομία κάνει ντου και συλλαμβάνει όλους τους μετανάστες μικροπωλητές, κατάσχοντας τους ταμπλάδες με την πραμάτεια τους. Όπως δήλωσε ο εν λόγω μπροστάρης στα τοπικά κανάλια, αυτοί οι μικροπωλητές έχουν καταστεί πληγή για τους νόμιμους εμπόρους.

Μάλιστα. Δίκιο έχει ο άνθρωπος. Οι παράνομοι μικροπωλητές έχουν καταστρέψει τους νόμιμους μαγαζάτορες. Αφού σας λέω ότι την έχω πατήσει κι εγώ. Θυμάμαι μια φορά που πήγαινα στο κοσμηματοπωλείο να αγοράσω ένα δαχτυλίδι δώρο για την σύζυγό μου, έπεσα πάνω σε έναν μαυρούκο που πούλαγε τζοβαϊρικά, σκέφτηκα "πού να τρέχω τώρα στα κοσμηματοπωλεία;" και ψώνισα απ' αυτόν. Και δεν είναι μόνο αυτό το δαχτυλίδι, έτσι; Έχω πάρει και ρολόι Ρόλεξ από τους μαυρούκους. Και σιντί Μαζωνάκη. Και ηλεκτρονική μυγοσκοτώστρα. Σκέφτεστε πόσα λεφτά έχασε το νόμιμο εμπόριο από τις δικές μου απερισκεψίες;

Πληγή οι μαυρούκοι. Άσε που το μαύρο χρήμα δίνει και παίρνει αφού κανένας τους δεν κόβει απόδειξη. Για να μη πω ότι με τόσα λεφτά που μαζεύουν, όχι μόνο δεν σκέφτονται να γυρίσουν στις πατρίδες τους αλλά ειδοποιούν κι άλλους συντοπίτες τους να έρθουν και στο τέλος θα μας πνίξουν.

Πληγή οι μαυρούκοι. Δίκιο έχει ο Κασιδιάρης...

Επιβιώσαμε!

"Ο προϋπολογισμός για το 2012 δεν πήγε άσχημα. Δεν πρέπει να το παραβλέπουμε αυτό. Ήταν μια πολύ δύσκολη χρονιά. Η ύφεση έφτασε περίπου το 6,5%. Επιβιώσαμε όμως." (Απόσπασμα από τις προχτεσινές δηλώσεις Στουρνάρα)


Έχω πει κατ' επανάληψη ότι δεν με ενοχλεί τόσο το ότι με κοροϊδεύουν όσο το ότι με φτύνουν στα μούτρα. Και η παραπάνω δήλωση του υπουργού οικονομικών δεν είναι παρά μια ξεγυρισμένη ροχάλα στα μούτρα όλων μας. Μια ροχάλα η οποία αποδεικνύει το αβυσσαλέο χάσμα ανάμεσα σ' αυτούς που διαγουμίζουν τούτον τον ρημαδότοπο και στους κατοίκους του.

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε σκερβελέ; Πάντως, ανάμεσά μας δεν είναι ο Δημήτρης Χριστούλας, ο οποίος τίναξε τα μυαλά του στον αέρα μεσ' στην πλατεία Συντάγματος, επειδή δεν άντεχε την απώλεια της αξιοπρέπειάς του στα 77 του χρόνια...

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε μαλακοπίτουρα; Γιατί ανάμεσά μας μας δεν είναι ο 92χρονος παππούς που αυτοκτόνησε, σκοτώνοντας πρώτα την 80χρονη γυναίκα του, επειδή δεν άντεχαν άλλο να γίνονται βάρος στα παιδιά και στα εγγόνια τους, τα οποία επίσης αντιμετώπιζαν τεράστια οικονομικά προβλήματα...

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε θεομπαίχτη; Μιας κι ανάμεσά μας δεν είναι ο 60χρονος από την Μακρυνίτσα, ο οποίος κρεμάστηκε από την κληματαριά τού σπιτιού του επειδή είχε φτάσει σε οικονομικό αδιέξοδο...

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε αλητάμπουρα; Σίγουρα ανάμεσά μας δεν είναι ο άνεργος 33χρονος πατρινός που κρεμάστηκε από μια ελιά επειδή δεν μπορούσε άλλο να βλέπει το 5χρονο παιδί του να πεινάει...

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε μασκαρά; Βέβαια ανάμεσά μας δεν είναι ο 60χρονος από την περιοχή τής Σιάτιστας, ο οποίος κρεμάστηκε όταν έμαθε ότι του έκοψαν την αναπηρική του σύνταξη, τον μοναδικό πόρο ζωής που είχε...

Ποιοί ειναι αυτοί που επιβιώσαμε, βρε ρεμπεσκέ; Φυσικά ανάμεσά μας δεν είναι ο 52χρονος κρητικός οικοδόμος που κρεμάστηκε μέσα στο σπίτι του επειδή δεν μπορούσε να ταΐσει τα τρία παιδιά του...


Κι όταν, βρε σκουτόπανο, λες ότι "επιβιώσαμε", τί ακριβώς εννοείς; Ότι σωρεία ανθρώπων ξεχνούν την περηφάνεια τους και ψάχνουν στα σκουπίδια για να βρουν κάτι να φάνε; Ότι εκατοντάδες νέα παιδιά παίρνουν των ομματιών τους και ξενητεύονται προκειμένου να βρουν δουλειά; Ότι αμέτρητοι 30ρηδες (μη σου πω κοντά 40ρηδες) αναγκάζονται να μένουν με τους γονείς τους επειδή οι πενταροδεκάρες που κερδίζουν δεν αρκούν για να στήσουν το δικό τους σπιτικό, την δική τους οικογένεια; Ότι υπάρχουν μαθητόπουλα που λιποθυμούν μέσα στα σχολεία τους από την πείνα; Ότι ξαναθυμηθήκαμε τα τεφτέρια τού μπακάλη; Ότι μέσα στα σπίτια μας τυλιγόμαστε με κουβέρτες για να μη ξεπαγιάσουμε, μιας και δεν μας περισσεύουν λεφτά για πετρέλαιο; Ή, μήπως, ότι πολλοί από μας μπορούμε ακόμη και τρώμε ένα πιάτο φασουλάδα, αν και σε πολλές περιπτώσεις αλάδωτη;

Σε ποιούς απευθύνεσαι, βρε καριόλη; Στους δισεκατομμυριούχους που σε περίοδο κρίσης (υποτίθεται!) αβγάτισαν τις περιουσίες τους κατά 200-τόσα δισεκατομμύρια; Στους καπιτάλες που δυσκολεύονται και να ρευτούν καθώς μασάνε την δημόσια περιουσία, την οποία εσύ ο ίδιος τους δίνεις κοψοχρονιά; Στους μεγαλοεπιχειρηματίες που ξεκοκκαλίζουν τις -κρατικές κι ευρωπαϊκές- επιδοτήσεις, μαζί με τις σάρκες των εργαζομένων τους; Ή, μήπως, στους τραπεζίτες, για χάρη των οποίων η ηγεσία μας όχι μόνο ξεβρακώνεται η ίδια αλλά ξεβρακώνει κι εμάς;

Ώστε "επιβιώσαμε", κύριε υπουργέ, ε; Μπράβο! Ε, λοιπόν, σου δίνω ευχή και κατάρα: τέτοια "επιβίωση" να ζήσετε εσύ και όλη σου η οικογένεια.

Άει να χαθείς να χάνεσαι. Σιχαμένε!

Κουλούρι δίχως απόδειξη

Καταλάβατε τι είναι αυτό που φταίει για τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας ή πρέπει να το ξαναπούμε; Φταίει η φοροδιαφυγή! Αυτή είναι η γάγγραινα που ταλαιπωρεί το ταλαίπωρο κορμί τής χώρας μας, τελεία και παύλα. Και δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα αν δεν συνειδητοποιήσουμε όλοι μας ότι πρέπει να ζητάμε πάντοτε απόδειξη για οποιαδήποτε αγορά κάνουμε και για οποιαδήποτε υπηρεσία λαμβάνουμε.

Το καταλάβατε, επί τέλους; Μην περιμένετε αύξηση στους μισθούς σας αν ο κυρ-Μήτσος ο φούρναρης δεν μάθει να κόβει απόδειξη ακόμη και για το τελευταίο κουλούρι Θεσσαλονίκης που πουλάει. Μην ελπίζετε ότι θα πάψουν να κατρακυλάνε οι συντάξεις σας αν η Βούλα η κομμώτρια δεν χτυπάει στην ταμειακή της μηχανή ακόμη και το τελευταίο χτένισμα που κάνει. Μην ονειρεύεστε ανάκαμψη στα οικονομικά σας αν επιμένετε να αναθέτετε τα ιδιαίτερα της κόρης σας στον κάθε τυχάρπαστο φοιτητάκο που δεν κόβει αποδείξεις. Και, βέβαια, παραδεχτείτε τις δικές σας ευθύνες για την κατάντια αυτού του τόπου, εφ' όσον προσπαθείτε να πετύχετε φτηνότερο νοίκι για την γκαρσονιέρα τού φοιτητή κανακάρη σας, προτείνοντας στον ιδιοκτήτη να μη σας κόβει αποδείξεις για τα νοίκια.

Το καταλάβατε τώρα το μέγεθος του προβλήματος της φοροδιαφυγής; Μπράβο! Και το πιστέψατε; Τρομάρα σας...

Ρε σεις, ποιος την γαμεί την φοροδιαφυγή όταν υπάρχει η νόμιμη φοροαποφυγή; Ψωνίσατε ποτέ από τον Βασιλόπουλο τον ΆλφαΒήτα δίχως απόδειξη; Όχι βέβαια. Άρα ο ΑλφαΒήτας πληρώνει τους φόρους του κανονικά, έτσι; Μάλιστα. Κανονικώτατα! Ο άνθρωπος είναι νομιμώτατος και πληρώνει μέχρι δεκάρας όσα προβλέπει ο νόμος να πληρώσει. Μόνο που ο νόμος προβλέπει για τον ΑλφαΒήτα λιγώτερα απ' όσα προβλέπει για την κοπέλλα που κάθεται στο ταμείο και κόβει τις αποδείξεις.

Ταξιδέψατε ποτέ με βαπόρι ή με αεροπλάνο δίχως να κόψετε νόμιμο εισιτήριο; Φυσικά και όχι. Άρα οι εφοπλιστές και οι αεροπλανάδες πληρώνουν τους φόρους τους κανονικά, ε; Καμμιά αντίρρηση. Μόνο που τα "κανονικά" τους είναι ψίχουλα μπροστά στα "κανονικά" των μούτσων τους ή των αεροσυνοδών τους.

Κι ακόμη, μήπως κάνατε ποτέ οποιοδήποτε αλισβερίσι με οποιαδήποτε τράπεζα δίχως να σας κόψουν χαρτί; Οπωσδήποτε όχι. Άρα οι τράπεζες δηλώνουν και την τελευταία τους δεκάρα και, συνεπώς, πληρώνουν τους φόρους τους κανονικά, έτσι; Χμμμ.. Λογικά, εδώ πρέπει να γελάσουμε αλλά η φάση δεν βγάζει γέλιο.

Να σας θυμίσω τον ντόρο που έγινε πρόσφατα με τα εισοδήματα που δήλωσαν κάποιοι καλλιτέχνες, π.χ. η Βίσση; Θυμάστε πόση φασαρία έγινε στα κανάλια επειδή η Αννούλα δήλωνε -λένε- πενταροδεκάρες; Ε, λοιπόν, η Αννούλα δεν έκανε καμμιά φοροδιαφυγή και ήταν απολύτως νόμιμη. Μόνο που δεν είναι μαλάκας, να τραγουδάει ως Αννούλα σκέτη. Όπως κι ο Πρετεντέρης δεν είναι μαλάκας να λέει τις παπαριές του ως Πρετεντέρης σκέτος. Έχουν στήσει από μια εταιρεία ο καθένας κι έτσι η μεν Αννούλα τραγουδάει ως Αννούλα ΟΕ ο δε Πρετεντέρης παπαρίζει ως Πρετεντέρης ΕΠΕ. Βλέπετε, ως εταιρείες φορολογούνταν με 20% ενώ σκέτοι θα φτάνανε 45%.

Πάντως, ο Στουρνάρας το έπιασε το κόλπο. Σου λέει, λοιπόν: αφού πάω τον φόρο των εμπόρων και των ελεύθερων επαγγελματιών στο 26% και στο 33%, κάτσε να πάω και τον φόρο των ομόρρυθμων και των ετερόρρυθμων εταιρειών στο ίδιο ύψος, να μάθουνε τα κωλόπαιδα να μη μου στήνουν εταιρείες. Σωστός ο Στουρνάρας. Μόνο που ομόρρυθμες κι ετερόρρυθμες εταιρείες στήνουν τα λιγούρια. Οι πιο ψαγμένοι στήνουν ΕΠΕ και οι αφράτοι στήνουν Ανώνυμες. Και ο φόρος των ανωνύμων μπορεί να πέσει ακόμη και στο 10%, την ώρα που ο φόρος του κάθε μαλάκα μισθωτού μπορεί να καβαντζάρει και το τετραπλάσιο...

Συνεπώς, όλο αυτό το νταβαντούρι περί φοροδιαφυγής δεν ακουμπάει καν εκείνους που κονομάνε χοντρά. Όλοι αυτοί κόβουν αποδείξεις κανονικά. Δεν είναι ηλίθιοι οι άνθρωποι. Αφού μπορούν να γλιτώσουν φόρους νόμιμα (και ηθικά, μη σου πω), γιατί να παρανομήσουν; Κι αν κάποια στιγμή θεωρήσουν ότι ακόμη κι έτσι πληρώνουν πολλά, στήνουνε και μια οφ-σορ και καθαρίζουνε. Νόμιμα πάντα!

Κι άιντε τώρα εσύ να με πείσεις ότι για τα χάλια μας φταίει το δίχως απόδειξη κουλούρι τού κυρ-Μήτσου...

Άρτος και θεάματα

Ρε παιδιά, μπας και καταλάβατε τι γίνεται με την περίφημη "λίστα Λαγκάρντ" και τον πρώην "τσάρο τής οικονομίας", τον Γιώργο "βγαίνουμε-από το-τούνελ" Παπακωνσταντίνου; Τί λέτε; Την έκανε την κουτσουκέλα ή όχι; Όντως αμάρτησε για την ξαδέρφη του ή μπας κι ο δυστυχής έπεσε θύμα πολιτικής δολοφονίας; Δεν ξέρω αλλά μου φαίνεται πολύ χοντρό να έκανε όλα αυτά που λένε οι αντίπαλοί του πως έκανε αυτός, ένας σοσιαλιστής υπουργός που πάλευε με όλες του τις δυνάμεις για το καλό τής πατρίδας, θυσιάζοντας ως και τον εαυτό του σ' αυτή την προσπάθεια...

Να σοβαρευτούμε λιγάκι. Όλο τούτο το σκηνικό τής "κάθαρσης" και της "διαφάνειας", το οποίο έχει στηθεί εδώ και κάμποσο καιρό, μου θυμίζει ρωμαϊκή αρένα. Γύρω-τριγύρω βρίσκονται όλοι οι "αναμάρτητοι", έτοιμοι να "βάλουν τον λίθον" στο δοξαπατρί τού αμαρτωλού. Στην μέση τής αρένας, άθυρμα στις ορέξεις των "αδιάφθορων", εκείνος του οποίου κάθε φορά το αίμα κοστίζει φτηνότερα. Στις εξέδρες, το μαινόμενο για θεάματα (αν και δεν έχει άρτο) πλήθος, περιμένει να κορέσει την δίψα του μ' αυτό το αίμα, μιας και δεν μπορεί να χορτάσει με φαΐ. Στο γενικό πρόσταγμα ο μέγας "μεταρρυθμιστής" τής χώρας, έτοιμος να φέρει σήμερα την "πολιτική άνοιξη" που δεν κατάφερε να φέρει πριν 20-τόσα χρόνια. Στην ορχήστρα τα λογής-λογής μουμουέδια βαστάνε τον ρυθμό. Και η παράσταση αρχίζει:.

Ντέφια, νταούλια, κρόταλα
αχολογούν στο βάθος.
Ανηφορίζουνε πομπές
και μπαίνει ο μέγας τράγος, 
ο πρωταγωνιστής, μ' ένα πριόνι.
Φοράει τενεκεδένιο στέμμα κι ένα ζευγάρι παρωπίδες.
Ραντίζει μ' αίμα τις πέτρινες κερκίδες,
κάνοντας το τοπίο να μεγαλώνει....
(Διονύσης Σαββόπουλος, "Μπάλλος")

Μόνο που κάτι δεν πάει καλά. Η παράσταση είναι χιλιοπαιγμένη και αποδεδειγμένα δεν έχει αποτέλεσμα. Θυμηθείτε πόσο αίμα έχει χυθεί με τέτοιες παραστάσεις σε τούτο τον τόπο. Μόνο τα τελευταία χρόνια μού 'ρχονται, έτσι πρόχειρα, στο μυαλό ο Ζαχόπουλος, ο Ρουσόπουλος, ο Βουλγαράκης, ο Πάχτας, ο Μαντέλης, ο Τσοχατζόπουλος... Όλοι θυσία στον βωμό τής κάθαρσης, όλοι θέαμα προορισμένο να κρύψει την έλλειψη άρτου. Μα τούτη η ρημάδα η κάθαρση φαίνεται πως δεν χορταίνει όσοι κι αν θυσιαστούν για χατήρι της.

Και να πεις πως τούτες οι θυσίες πιάνουν τόπο; Το "βρόμικο '89", για παράδειγμα, θυσιάστηκαν οι διοικητές των ΔΕΚΟ (Τόμπρας, Βουρνάς κλπ) γιατί έσπρωξαν στην Τράπεζα Κρήτης (του Κοσκωτά) τα διαθέσιμα των οργανισμών που διοικούσαν, αλλά δέκα χρόνια αργότερα οι διάδοχοί τους έκαναν τα ίδια και χειρότερα, σπρώχνοντας τα διαθέσιμά τους στο φουσκωμένο χρηματιστήριο του Γιάννου και του κινέζου λογιστή με τις ελιές. Το μόνο που αλλάζει είναι ότι το σύστημα εκσυγχρονίζεται: τότε τα φράγκα διακινούνταν με κουτιά Πάμπερς, σήμερα διακινούνται μέσω οφσόρ...

Απ' την άλλη, θα μου πείτε ότι όλοι οι επίορκοι, οι κλέφτες, οι προδότες κλπ. πρέπει να τιμωρούνται. Δεκτόν. Επιτρέψτε μου, όμως, να επιμείνω: τέτοιου είδους παραστάσεις δεν συνιστούν τιμωρία. Θα ήταν τιμωρία αν παράλληλα θεσμοθετούνταν οι απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας που θα απέτρεπαν την επανεμφάνιση τέτοιων φαινομένων. Όσο το σύστημα επιτρέπει (για να μη πω ότι ενθαρύννει) την δράση όλων αυτών, οι λεγόμενες "καθάρσεις" δεν συνιστούν τιμωρία των ενόχων αλλά θυσία τους στα πλαίσια μιας παράστασης για το πόπολο.

Να κάνω έναν παραλληλισμό; Προχτές, σε δημόσιο χώρο, λογομάχησα με κάποιον ηλικιωμένο ο οποίος τα είχε βάλει με θεούς και δαίμονες για τα απανωτά χαράτσια που καλείται να πληρώσει. Αφορμή για την έκρηξή μου ήταν η -γνωστή και μη εξαιρετέα- αποστροφή τού ηλικιωμένου "θέλουν κρέμασμα και οι τριακόσιοι". "Και τί θα αλλάξει αν τους κρεμάσουμε;", πετάχτηκα, σχετικά ήρεμα. "Θα ξεβρομίσει ο τόπος", απάντησε κατηγορηματικά ο ηλικιωμένος. "Σκατά θα ξεβρομίσει", αντιγύρισα οργισμένος, "αφού αυτούς που θες να κρεμάσεις, εσύ τους ψήφισες αλλά κι αφού τους κρεμάσεις, πάλι τους ίδιους θα ψηφίσεις. Με το να κρεμάς τον Λάκη και να ψηφίζεις τον Σάκη, πώς θα ξεβρομίσει ο τόπος; Μια ζωή στα σκατά είσαι, άσπρισαν τα μαλλιά σου και μυαλό δεν έβαλες". "Καλά τώρα...", μονολόγησε ο ηλικιωμένος και συνέχισε τον δρόμο του.

Ας βάλω κι εδώ το ίδιο ερώτημα προς όσους ζητούν επί πίνακι το κεφάλι τού Παπακωνσταντίνου: και τί θα αλλάξει αν τον κρεμάσουμε; Δεν λέω, από θέαμα θα χορτάσουμε, όπως χορτάσαμε με το ντιβιντί τού Θέμου και την βουτιά τού Ζαχόπουλου, όπως χορτάσαμε με τον Εφραίμ και τον Θόδωρο, όπως χορταίνουμε μήνες τώρα με τον Άκη και την Βίκυ. Το ζήτημα είναι από άρτο τί θα κάνουμε;

"Πέρασαν τόσα χρόνια"

"Πέρασαν τόσα χρόνια"

Πέρασαν τόσα χρόνια
και το ποτάμι των δακρύων
για σένα δε στέρεψε.
Έγινες χώμα
κι ακόμα η ψυχή σου
κυριαρχεί στις αναμνήσεις.
Μα εγώ θυμάμαι
την τελευταία σου κίνηση,
πριν κατεβείς στον Άδη.
Ύψωσες τη μαραμένη γροθιά
και ψιθύρισες το ξεχασμένο
εμβατήριο της χαμένης νιότης:
"Στ' άρματα, στ' άρματα
εμπρός στον αγώνα!".


[Κώστας Κοβάνης, από την συλλογή "Το κύκνειο άσμα ενός τροβαδούρου", εκδόσεις Ιωλκός, 2011]


Καλή χρονιά να 'χουμε. καλή και αγωνιστική!