Τα κασμήρια και τα τσίτια του Τ.Ε.Β.Ε.

Μια φορά κι έναν καιρό, κατά το σωτήριον έτος 1985, βγήκα στο κλαρί για δουλειά και αποφάσισα να γίνω ελεύθερος επαγγελματίας λογιστής, ήρθε το κράτος, με έπιασε από το αφτί, με πήγε σε ένα ωραίο μαγαζί με μια μεγάλη πινακίδα στην πόρτα που έγραφε "Τ.Ε.Β.Ε." και μου είπε αυστηρά:

- "Φιλαράκο, δεν ξέρω τι δουλειά πρόκειται να κάνεις. Και, μεταξύ μας, λίγο με ενδιαφέρει. Αλλά, πριν ξεκινήσεις, πρέπει να αγοράσεις ένα κοτουμάκι απ' αυτά που πουλάει αυτό το μαγαζί."

Τι να κάνω; Μπορούσα να αρνηθώ; Κράτος είναι αυτό. Μπήκα μέσα κι άρχισα να εξετάζω την πραμάτεια. Δε λέω, ωραία πραγματάκια είχε το μαγαζάκι, αν και φάνηκαν κομματάκι ακριβούτσικα. Επειδή, όμως, με υποχρέωνε το κράτος να ψωνίσω και το πορτοφόλι μου δεν είχε κάνει ακόμα σεφτέ, επικέντρωσα την προσοχή μου στο φτηνότερο. Τι φτηνότερο, δηλαδή... Θα έδινα 14.000 δραχμές κάθε μήνα, χώρια που για να με δεχτούν ως πελάτη έπρεπε να πληρώσω και κόντρα νταβατζηλίκι. Δεν το αποκαλούσαν "νταβατζηλίκι", βέβαια. "Δικαίωμα εγγραφής" το αποκαλούσαν.

Σκέφτηκα να ρωτήσω γιατί το λένε "δικαίωμα", αφού με βάζουν να το πληρώσω με το ζόρι, αλλά δεν μίλησα. Στο κάτω-κάτω, κάποιοι άλλοι μιλούσαν και για "εκλογικό δικαίωμα" αλλά θα μου ρίχνανε καμπάνα αν δεν πήγαινα να ψηφίσω. Άλλωστε, είχα πιο σοβαρά πράγματα να σκεφτώ. Μου ζητούσαν 14.000 δραχμές κάθε μήνα και υπολόγιζα ότι θα ήμουν ευτυχής αν έβγαζα από την δουλειά μου 50-60 χιλιάρικα τον μήνα. Δηλαδή, το κοστουμάκι, που με υποχρέωναν να ψωνίσω, θα μου κόστιζε το ένα τέταρτο των εισοδημάτων μου. Ξεροκατάπια.

- "Και τι παίρνω με αυτά τα λεφτά;" κατάφερα να ψελλίσω

- "Πολλά πράγματα, κύριε, πάρα πολλά", μου απάντησαν. Κι άρχισαν να μου τα αραδιάζουν. Ένοιωσα ένα κύμα ευφορίας να με κατακλύζει. Με τέτοιες παροχές, θα παρακαλούσα να αρρωστήσω! Και να πληρωμένοι γιατροί, και να πληρωμένα φάρμακα, και να πληρωμένα νοσοκομεία, και να επιδόματα...

- "Ξέρετε", τόλμησα να αντιμιλήσω, "επειδή δεν σκέφτομαι να αρρωστήσω αλλά σκέφτομαι να γεράσω κάποια στιγμή, τι πρόκειται να πάρω στα γηρατειά μου;"

Εκεί έδωσαν ρέστα. Μου εξήγησαν με υπομονή ότι το κοστουμάκι που είχα διαλέξει ήταν φτηνό και δεν έπρεπε να περιμένω να κρατήσει το πολύ κρύο των γηρατειών. Αλλά είχα την δυνατότητα, όποτε ήθελα και όποτε μπορούσα, να το πάω πίσω και να πάρω κάτι καλύτερο, πληρώνοντας κάτι παραπάνω. Ωραία πράγματα! Θέλοντας και μη, συμφώνησα, δώσαμε τα χέρια, βάλαμε και κάτι υπογραφές κι έφυγα. Ήμουν πλέον ασφαλισμένος του Τ.Ε.Β.Ε.! Όσο κι αν είχα πληρώσει με δανεικά, ένοιωσα περήφανος.

Πέρασαν κάμποσα χρόνια κι εγώ όλο και αμελούσα να πάω στο ίδιο μαγαζί και να βγάλω "βιβλιάριο υγείας". Βλέπετε, στο μεταξύ η δουλειά είχε πάει καλά και μου περίσσευαν κάτι λεφτά για ιδιωτική ασφάλιση. Έτσι, όποτε είχα πρόβλημα υγείας, πήγαινα σε όποιον γιατρό ήθελα, αγόραζα όσα φάρμακα μου έγραφαν, πλήρωνα τα πάντα από την τσέπη μου κι ύστερα πήγαινα τα δικαιολογητικά στην ασφαλιστική μου εταιρεία και εισέπραττα όλο το ποσό. Αν πήγαινα με το βιβλιάριο του Τ.Ε.Β.Ε. θα έπρεπε να επιβαρυνθώ με μια "συμμετοχή". Φαίνεται πως κάτι δεν είχα καταλάβει καλά. Νόμιζα ότι είχα πάρει ολόκληρο το κοστούμι αλλά, προφανώς, το γιλέκο και το αριστερό μπατζάκι δεν συμπεριλαμβάνονταν στην τιμή. Το ωραίο είναι ότι η ιδιωτική ασφάλιση μου κόστιζε κάθε χρόνο το ένα δέκατο της τιμής του -πετσοκομμένου- κοστουμιού του Τ.Ε.Β.Ε. αλλά τι να κάνω; Κράτος είναι αυτό και τραβάει αφτιά.

Από τότε πέρασαν 25 χρόνια. Στο μεταξύ, εκείνοι οι υποχρεωτικοί πωλητές του μαγαζιού, φρόντιζαν να βελτιώνουν από μόνοι τους το τσίτινο κοστούμι που είχα πρωτοδιαλέξει. Χωρίς να με ρωτήσουν και, βέβαια, με το αζημίωτο. "Δε βαριέσαι", έλεγα, "τουλάχιστον θα βρεθώ με κασμήρι πολυτελείας και δεν θα ξυλιάζω στα γεράματα".

Και, ξαφνικά, γύρισαν τα πάνω-κάτω. Το μαγαζί, λέει, δεν πάει καλά και είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα μπορέσει να μου δώσει τελικά το κοστούμι που είχαμε συμφωνήσει για τα γεράματά μου. Πρέπει, λέει, να πληρώσω μερικές μηνιαίες δόσεις παραπάνω και στο τέλος αντί για κασμηρένιο κοστούμι θα μου δώσουν ένα τσόχινο!

Φρύαξα από την οργή μου. Ανήκουστο! Εδώ τρέχει μια συμφωνία 25 χρόνων, την οποία έχω τηρήσει με υποδειγματική συνέπεια. Έχουμε δώσει τα χέρια. Έχουμε βάλει υπογραφές και σφραγίδες. Τα χαρτιά το έλεγαν καθαρά: θα πληρώσω τόσες δόσεις, με τόσα λεφτά η καθεμιά και μετά από τόσα χρόνια θα πάρω αυτό το συγκεκριμένο κοστούμι. Πώς είναι δυνατόν να αλλάζουν οι όροι μιας συμφωνίας, χωρίς την σύμφωνη γνώμη και των δυο συμβαλλομένων;

Οι ελάχιστες γνώσεις νομικών που έχω με έπεισαν πως είχα δίκιο. Πήγα, λοιπόν, σε έναν ονομαστό δικηγόρο και του ζήτησα να κάνει κατά των ιδιοκτητών του μαγαζιού αγωγές, μηνύσεις, εφέσεις, ανακοπές και ό,τι άλλο απαιτείται για να βρω το δίκιο μου. Ο δικηγόρος με κοίταξε με οίκτο.

- "Δεν κάνεις τίποτε, φίλε μου", μου είπε θλιμμένα. "Μπορεί να έχεις δίκιο κατά βάση αλλά το εθνικό συμφέρον επιβάλλει την τροποποίηση των όρων της σύμβασης που έχεις υπογράψει."

- "Και τότε, τι νόημα έχουν οι σφραγίδες και οι υπογραφές, αν ο καθένας μπορεί να τις αναιρεί με τόση άνεση και χωρίς να δίνει λόγο;" ρώτησα οργισμένα.

Ο δικηγόρος κούνησε το κεφάλι του και μου είπε με κουρασμένη φωνή:

- "Όχι ο καθένας, αγαπητέ μου. Όχι ο καθένας. Μόνο το κράτος..."



ΥΓ:  Εκείνο το "βιβλιάριο υγείας" ακόμα δεν το έχω βγάλει. Λυπάμαι να χαραμίσω τη φωτογραφία που πρέπει να επικολληθεί.

Περί καμποτάζ

Εδώ και κάμποσο καιρό, προβάλλεται ως ισχυρό φάρμακο για τον νοσούντα τουρισμό μας η άρση του καμποτάζ. Και με το πες-πες καναλιών κι εφημερίδων, ξαφνικά χωριστήκαμε σε υποστηρικτές του καμποτάζ από τη μια και σε υποστηρικτές της άρσης του από την άλλη.

Τι είναι, όμως, το καμποτάζ; O όρος είναι σχετικά παλιός, γαλλικής καταγωγής, αναφέρεται δε στις θαλάσσιες μεταφορές. Ως ναυτικός όρος σημαίνει ότι ένα ξένο πλοίο δεν μπορεί να μεταφέρει επιβάτες ή εμπορεύματα από ένα λιμάνι σε ένα άλλο στην ίδια χώρα. Συνεπώς, όσο ισχύει το καμποτάζ, ένα κρουαζιερόπλοιο το οποίο πιάνει στον Πειραιά, ερχόμενο από το εξωτερικό, δεν μπορεί να ξαναπάρει τους τουρίστες του και να τους αποβιβάσει στην Σαντορίνη (άλλο λιμάνι στην ίδια χώρα).

Ας δούμε, πρώτα-πρώτα, τα δεδομένα με ψυχραιμία. Από το 1992, με τον κανονισμό 3577 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουν απελευθερωθεί οι εσωτερικές θαλάσσιες μεταφορές για τα πλοία με κοινοτική σημαία. Σημερα, 18 χρόνια μετά, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η άρση του ενδοευρωπαϊκού καμποτάζ βελτίωσε την κατάσταση στην ακτοπλοΐα. Αντίθετα, η πίτα μοιράστηκε ανάμεσα σε λίγες μεγάλες εταιρείες, σε μια ιδιότυπη παραλλαγή καρτέλ. Ταυτόχρονα, οι θάλασσες μας έπηξαν στα γερασμένα πλοία (πριν λίγες μέρες, η Ναυτιλιακή Εταιρεία Λέσβου ναύλωσε για τις ανάγκες της πλοίο που καθελκύστηκε το 1974!), ενώ τα νησιά μας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα εξυπηρέτησης. Και, φυσικά, η ζωή των ναυτεργατών κάθε άλλο παρά βελτιώθηκε.

Για τα κέρδη του εφοπλιστικού κεφαλαίου έχουμε μιλήσει σε προηγούμενο σημείωμα ("Η αγωνία των εφοπλιστών..."). Εδώ θα δούμε τι υποστηρίζουν όσοι ζητούν την άρση του καμποτάζ και πόσο αληθινά είναι αυτά.

Κατ' αρχήν, βαρεθήκαμε να ακούμε κυβέρνηση, αξιωματική αντιπολίτευση, πλοιοκτήτες και εκπροσώπους του κεφαλαίου (σαν τον Μίχαλο, που φαίνεται πως κουβαλάει τα μυαλά του πατέρα του ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός της χούντας) να μας λένε ότι με την άρση του καμποτάζ θα κερδίζει η χώρα πάνω από 1 δις ευρώ κάθε χρόνο. Τώρα, από πού προκύπτει αυτό το δεδομένο, δεν γνωρίζω. Εκείνο που γνωρίζω είναι ότι ο Πειραιάς είναι το ΕΚΤΟ μεγαλύτερο λιμάνι του κόσμου και διακινεί σχεδόν 2 εκατομμύρια επιβάτες κάθε χρόνο (σαν την Βαρκελώνη και την Τσιβιταβέκια της Ρώμης), αλλά ούτε οι ναυτεργάτες ούτε τα μαγαζιά της πόλης αποκόμισαν κάποιο όφελος. Μια βόλτα σε Κερατσίνι, Δραπετσώνα και Πέραμα θα μας πείσει.

Ακούμε, επίσης, την κυβερνητική εκτίμηση ότι ο τουρισμός κρουαζιέρας παρουσιάζει αυξητικές τάσεις και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να εκμεταλλευτούμε τα σχετικά οφέλη. Όνειρον θερινής νυκτός (όπως έλεγε κι ο Σαίξπηρ)! Το συντριπτικό ποσοστό των κρουαζιερών ανά τον κόσμο ελέγχεται από ένα άτυπο καρτέλ ΠΕΝΤΕ εταιρειών, οι οποίες νοιάζονται για τα κέρδη τους και χέστηκαν για τα σχέδια των ελληνικών κυβερνήσεων. Αυτές οι εταιρείες έστειλαν πρόπερσι 10 εκατομμύρια τουρίστες για κρουαζιέρα στην Νότιο Αμερική και κάτι λιγότερο από τους μισούς στην Ευρώπη (τους περισσότερους σε Αγγλία και βόρειες θάλασσες). Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν τα δυο μεγάλα κόμματα, οι χώρες της Νότιας Αμερικής έπρεπε να είχαν χεστεί στο τάλληρο με τόσες κρουαζιέρες. Είδατε εσείς κάτι τέτοιο;

Επίσης, γίνεται αρκετή σπέκουλα με τις περίφημες "άμεσες δαπάνες κρουαζιέρας". Πρόκειται για τα έξοδα του κάθε κρουαζιερόπλοιου. Μας λένε ότι η Ιταλία καρπούται το 30,4% αυτών των εξόδων ενώ εμείς μόλις το 3,3% και η άρση του καμποτάζ θα μας βοηθήσει να ανεβάσουμε αυτό το ποσοστό. Παπάρια μάντολες! Η Ιταλία φτάνει αυτό το ποσοστό γιατί ΚΑΙ ναυπηγεί ΚΑΙ επισκευάζει πλοία. Εμείς δεχτήκαμε την ευρωπαϊκό καταμερισμό, κλείσαμε τα ναυπηγεία μας (ο Σκαραμαγκάς βρίσκεται σε επιθανάτιο ρόγχο) και στέλνουμε τα καράβια για καλαφάτισμα στην Τουρκία. Πώς θα αυξήσουμε το ποσοστό μας; Πουλώντας μαντολάτα και τσιμπίμπο στους τουρίστες;

Άλλο παραμύθι: με την κατάργηση του καμποτάζ θα ενθαρρυνθούν οι έλληνες αφοπλιστές να αυξήσουν τα κρουαζιερόπλοιά τους. Απαξιώ να σχολιάσω τέτοια μαλακία. Από πότε οι εφοπλιστές περιμένουν τις κυβερνητικές επιλογές για να δραστηριοποιηθούν; Απ' όσα ξέρω, οι εφοπλιστές ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ τις επιλογές, δεν αρκούνται στο να τις αποδεχτούν. Και για να το πω πιο χύμα: ποιοι θα βοηθήσουν την Ελλάδα, μωρέ; οι εφοπλιστές που με την εισφοροδιαφυγή τους βούλιαξαν το ΝΑΤ και που με την "φιλοπατρία" τους κοντεύουν να ξεχάσουν τι χρώμα έχει η ελληνική σημαία; Αυτοί θυμούνται την πατρίδα άμα είναι να πάρουν καμμιά φοροαπαλλαγή ή άμα ψάχνουν κανένα καράβι να κάνουν γαμήλιο πάρτυ.

Να πούμε και δυο λογάκια για τα "Ropax I" και "Ropax II" που μπλόκαραν οι ναυτεργάτες στην Κόρινθο και τσακίστηκε ο εισαγγελέας να στείλει την αστυνομία να τους διαλύσει. Σε ποιον ανήκουν αυτά τα πλοία; Στην ιταλική "Γκριμάλντι". Τι είναι η "Γκριμάλντι"; Ένας από τους μεγαλύτερους μετόχους των "Μινωικών Γραμμών". Το καταλάβαμε τώρα; Ο καυγάς είναι να περάσει η "Γκριμάλντι" τα πλοία της με το ένα τρίτο του απαραίτητου προσωπικού (κι αυτό κακοπληρωμένο και ανασφάλιστο) και μετά ανοίγει ο δρόμος για την επέκταση αυτής της κατάστασης στα δικά μας πλοία.

Καλό τα παραμυθάκι με την άρση του καμποτάζ, μάγκες. Αλλά δεν έχει δράκο.

Ο συνδικαλισμός υπό διωγμόν;

Ακούγεται απίστευτο αλλά αποτελεί -ένα ακόμη- δείγμα της ολομέτωπης επίθεσης που δέχονται τα δικαιώματα εργαζομένων και ασφαλισμένων. Μέχρι τώρα είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε την δικαιοσύνη να χαρακτηρίζει συλλήβδην "παράνομες και καταχρηστικές" το σύνολο -σχεδόν- των απεργιών που δεν οργανώνονται από τις κομματοκαπελλωμένες οργανώσεις (ΓΣΕΕ, ΑΔΕΔΥ κλπ). Αλλά αυτό το καινούργιο παραπάει.

Η ιστορία είναι απλή. Τον Ιανουάριο του 2009 η "Jumbo" απέλυσε κάποιον εργαζόμενο, με την θρασύτατη δικαιολογία (μεταξύ άλλων, βέβαια) ότι η συνδικαλιστική του δράση τον καθιστούσε αντιπαραγωγικό. Ο απολυμένος προσέφυγε στην δικαιοσύνη, ζητώντας να κριθεί η απόλυσή του ως άκυρη επειδή, βάσει σαφούς διατάξεως, απαγορεύεται ρητά η απόλυση οποιουδήποτε εργαζομένου λόγω συνδικαλιστικής δράσεως. Αντιγράφω από την 282/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου (οι υπογραμμίσεις, δικές μου):

"...Εξάλλου, η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας από τον εργοδότη είναι άκυρη ως καταχρηστική, όταν υπαγορεύεται από ταπεινά ελατήρια που δεν εξυπηρετούν τον σκοπό του δικαιώματος, όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις που η καταγγελία οφείλεται σε εμπάθεια, μίσος ή έχθρα ή σε λόγους εκδικήσεως, συνεπεία προηγηθείσας νόμιμης, αλλά μη αρεστής στον εργοδότη, συμπεριφοράς του εργαζομένου, όπως είναι και η ανάπτυξη από τον εργαζόμενο νόμιμης συνδικαλιστικής δράσης, που είναι αντίθετη προς τα συμφέροντα της επιχείρησης του εργοδότη, ή όταν γίνεται για οικονομικοτεχνικούς λόγους, δηλαδή για την αναδιοργάνωση της επιχειρήσεως του εργοδότη που καθιστά αναγκαία τη μείωση του προσωπικού, εφόσον οι λόγοι αυτοί είναι προσχηματικοί και υποκρύπτουν πράγματι μίσος, εμπάθεια ή κακοβουλία, ή όταν είναι πραγματικοί, αλλά δεν έγινε επιλογή των απολυομένων με αντικειμενικά κριτήρια, υπηρεσιακά ή κοινωνικά. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 14 παρ. 4 του ν. 1264/1982 "Είναι άκυρη η καταγγελία της σχέσης εργασίας για νόμιμη συνδικαλιστική δράση", στην οποία συμπεριλαμβάνεται η συμμετοχή σε νόμιμη απεργία, καθώς και κάθε νόμιμη δραστηριότητα που γίνεται με σκοπό τη διαφύλαξη και προαγωγή εργασιακών, οικονομικών, ασφαλιστικών, κοινωνικών και συνδικαλιστικών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Για να είναι δε άκυρη κατά το ως άνω άρθρο η καταγγελία, δεν απαιτείται η συνδικαλιστική δράση να αποτελεί την αποκλειστική αιτία της απόλυσης, αλλά αρκεί ότι συντέλεσε απλώς στην απόφαση για την απόλυση, με την έννοια ότι χωρίς αυτήν ο εργοδότης δεν θα προέβαινε στην καταγγελία. Η για τον λόγο αυτό, όπως και η αποκλειστικά από εκδίκηση ή εχθρότητα προς το πρόσωπο του μισθωτού, καταγγελία της εργασιακής σύμβασης, είναι άκυρη κατά το άρθρο 281 του Α.Κ., γιατί υπερβαίνει προφανώς το όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα συναλλακτικά ήθη καθώς και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του συναφούς δικαιώματος του εργοδότη..."

Το δικαστήριο, τελικώς, απέρριψε την προσφυγή του απολυμένου. Όμως, το πρόβλημά μου δεν είναι εκεί. Το πρόβλημα (και όχι μόνο το δικό μου, υποθέτω) βρίσκεται σε όσα απίθανα αναφέρονται στην συγκεκριμένη απόφαση. Αντιγράφω μερικά αποσπάσματα:

"...παρά τις παραινέσεις της εργοδότριας εταιρείας για περιορισμό της συνδικαλιστικής του δράσης, εκείνος συνέχισε με αμείωτη ένταση, όπως ο ίδιος διαλαμβάνει στο δικόγραφο της αγωγής του, με διανομή της εφημερίδας του Σωματείου Εμποροϋπαλλήλων, προτροπή των εργαζομένων να εγγραφούν ως μέλη του καθώς και να συμμετάσχουν στη στάση εργασίας της 7ης Ιανουαρίου 2009, από τις 12.00 έως το πέρας του ωραρίου, σε ένδειξη συμπαράστασης προς τον αγωνιζόμενο λαό της Παλαιστίνης..."

"...το χρονικό διάστημα ενός μηνός που ακολούθησε (δηλ. μετά την απόλυση) πραγματοποιήθηκαν από μέλη του ΚΚΕ και του ΠΑΜΕ 93 οργανωμένες συγκεντρώσεις από τις οποίες 88 τις ημέρες Σαββάτου σε 32 καταστήματα της εταιρείας σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια, με αποκλεισμό των εισόδων..."

"...η υπαιτιότητα για την έλλειψη κλίματος ομαλής συνεργασίας μεταξύ των διαδίκων, οφείλεται αποκλειστικά στον ενάγοντα, διότι η αντιπαράθεσή του με την εναγόμενη εργοδότρια εταιρεία και τους νόμιμους εκπροσώπους αυτής εξήλθε από τα όρια της γνήσιας συνδικαλιστικής δράσεώς του (και ενδεχομένως έφθασε μέχρι διάπραξη ποινικών αδικημάτων), καθόσον ελάμβανε χώρα εν ώρα εργασίας..."


Απίστευτα πράγματα. Η "αδέκαστη" και "τυφλή" δικαιοσύνη θεωρεί επιβαρυντικό στοιχείο κατά του απολυμένου το ότι υπέρ του κινητοποιήθηκαν ένα πολιτικό κόμμα και μια εργατική οργάνωση, λες και το φυσιολογικό θα ήταν να εκινητοποιείτο ο Σύνδεσμος Φίλων Μεσογειακής Φώκιας! Επιβαρυντικό στοιχείο, επίσης, αποτελεί το ότι ο απολυμένος μοίραζε στους συναδέλφους του την εφημερίδα του σωματείου τους, ενώ αν μοίραζε την "Φωνή Κυρίου" θα έπαιρνε συγχαρητήρια! Άσε δε που ο αλήτης τόλμησε να αναπτύξει συνδικαλιστική δράση την ώρα της δουλειάς, αντί να καλέσει τους εργαζόμενους σε μια καφετέρια μια Κυριακή απόγευμα να κουβεντιάσουν!

Δεν ξέρω ποιοι είναι αυτοί που μας έχουν βάλει στο μυαλό την ιδέα ότι οι αποφάσεις των δικαστηρίων είναι ιερές και δεν πρέπει να κρίνονται. Θέλω όμως να τους ρωτήσω αν αυτό το θέσφατο περιλαμβάνει και τις αποφάσεις που έστειλαν τον Κολοκοτρώνη στην φυλακή ή τον Μπελογιάννη στο εκτελεστικό απόσπασμα. Πρέπει να τις σοβόμαστε και αυτές; Ή, μήπως, υπάρχει κάποιο κριτήριο σεβασμού; Αν ναι, ας μας το πουν.

Λαϊκή σοφία και πολιτικές φανφάρες

Ότι το παιχνίδι ήταν στημένο, το είχαμε καταλάβει. Το ότι ο χοντρός δεν μπορούσε να περάσει τα μέτρα που ζητούσε η διεθνής οικονομική ολιγαρχία και την έκανε με ελαφρά πηδηματάκια ώστε να καθαρίσει ο Γιώργος, το έχουμε εμπεδώσει εδώ και καιρό. Κι ακόμα, έχουμε ενστερνιστεί την λαϊκή σοφία που δέχεται ότι "όλα τα γουρούνια έχουν την ίδια μούρη".

Πριν από δυο βδομάδες, λοιπόν, ο Αντώνης Σαμαράς παρουσίασε την έκθεση ιδεών του με θέμα "Στρατηγική ελπίδας για έξοδο από την κρίση", η οποία θα μπορούσε να πάρει ως υπότιτλο "ένα μνημόνιο δίπλα στο μνημόνιο". Προς ανακούφιση του χειμαζομένου λαού, ο αρχηγός της Ν.Δ. προτείνει -μεταξύ άλλων- και τα παρακάτω, τα οποία δεν μπορώ να αποφύγω την ανάγκη να σχολιάσω με τον τρόπο μου:


"Μείωση όλων των φόρων, όλων των κατηγοριών. Με πρώτους τους έμμεσους, ΦΠΑ και καύσιμα, αλλά και τους φόρους εισοδήματος. Δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να μπει σε τροχιά διατηρήσιμης ανάπτυξης όταν οι φορολογικοί της συντελεστές είναι υπερδιπλάσιοι όσων ισχύουν στις γειτονικές χώρες."
- Συνεπέστατος με την ιστορία του κόμματός του, ο Αντώνης. Προ παντός, να προσέξουμε μήπως και φορολογηθεί το μεγάλο κεφάλαιο. Δεν είναι μακρυνή η εποχή που ο προκάτοχός του φορολογούσε τα κέρδη των τραπεζών με 25% (υποσχόμενος και περαιτέρω μείωση), ενώ ο φόρος των φυσικών προσώπων έφτανε και το 40%. Αμ, έτσι θα αναπτυχθείς, Αντωνάκη; Κάνοντας την Ελλάδα φορολογικό παράδεισο τύπου Βανουάτου και Νήσων Μαν;

"Κλαδικές επενδύσεις εκεί όπου υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα: στον τουρισμό, στην ναυτιλία αλλά και στην μεταποίηση."
- Μη φοβάστε, δεν έγινε ξαφνικά κομμουνιστής ο Αντώνης. Να μοιράσει δημόσιο χρήμα θέλει, βάζοντας το κράτος από τη μια να βοηθήσει στο στήσιμο επιχειρήσεων κι από την άλλη να εγγυηθεί την κερδοφορία του κεφαλαίου. Δυστυχώς, τον πρόλαβε ο Γιώργος, ο οποίος ανασύρει από το μπαούλο τον αναπτυξιακό νόμο του Μαρκεζίνη (του 1953, παρακαλώ!) για να προσελκύσει ξένες επενδύσεις. Προφανώς, άκουσαν κι οι δυο την σπαρακτική κραυγή των κεφαλαιοκρατών "βοηθάτε μας φτωχοί, για να μη σας μοιάσουμε" και έσπευσαν. Μόνο που τους ξέφυγε το ότι αυτή την φράση ο λαός την λέει ειρωνικά.

"Αξιοποίηση των λιμανιών και των αεροδρομίων που, εκτός από πηγή δημοσίων εσόδων, θα αποτελέσουν μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης. Το ίδιο ισχύει και για τις μαρίνες. Όλα αυτά είναι έργα συμβάσεων παραχώρησης και ΣΔΙΤ (= Σύμπραξη Δημόσιου & Ιδιωτικού Τομέα) και αποτελούν μορφές επικερδούς αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας μας, χωρίς να χάνεται η κυριότητα."
- Εντάξει, Αντώνη. Συνεννοηθήκαμε. Ό,τι έχει απομείνει στο δημόσιο το δίνουμε στους ιδιώτες, γιατί εμείς είμαστε άχρηστοι και δεν μπορούμε να το δουλέψουμε. Άσε να κονομήσουν εκείνοι και κάτι θα πάρουμε κι εμείς, έτσι; Ρε, γαμώ τη λογική μου, άμα μπορεί ένα λιμάνι να βγάλει λεφτά, γιατί να το δώσω σε ιδιώτη και δεν το δουλεύω εγώ, να κονομήσω περισσότερα; Δηλαδή, δεν γουστάρουμε το κράτος-ιδιοκτήτη αλλά την βρίσκουμε με κράτος-ενοικιαστή;

"Καλύτερος σχεδιασμός και σαφές χρονοδιάγραμμα για την προώθηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων..."
- Ξανά τα ίδια. Τώρα γιατί εγώ θεωρώ την λέξη "αποκρατικοποίηση" συνώνυμη με την λέξη "ξεπούλημα", δεν ξέρω. Πάντως, μην ανησυχείς, Αντώνη. Ο Γιώργος σε πρόλαβε κι έκανε την αρχή με Αγροτική Τράπεζα και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Άντε βρε, με το καλό και το Μέγαρο Μαξίμου! Μόνο να φροντίσετε να σας βάλει χαμηλό ενοίκιο ο νέος ιδιοκτήτης για να μη σας έρθει "ο κούκος, αηδόνι".

"Αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Με την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας του δημοσίου και την υλοποίηση του ολοκληρωμένου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων μπορεί να βρεθούν 50 δις ευρώ μέσα στα επόμενα δυο χρόνια."
- Και ξανά-μανά τα ίδια. Πουλάμε και το βρακί της μάνας μας για να αποκτήσουμε ρευστότητα και να μειώσουμε τα χρέη. Πες μας, όμως, βρε Αντώνη, τόσα χρόνια που πουλάτε και πουλάτε και πουλάτε, γιατί αυτό το γαμημένο χρέος αυξάνεται αντί να μειώνεται; Τι διάολο γίνανε τα λεφτά; Μήπως τα καρπώθηκε ο λαός και δεν το πήραμε χαμπάρι; Ή μπας και ισχύει αυτό που λέει η λαϊκή θυμοσοφία και "τα λεφτά πήγαν στα λεφτά";

"Άμεση προώθηση και ψήφιση ενός επενδυτικού νόμου με ισχυρά φορολογικά κίνητρα."
- Βρε Αντώνη, τα είπαμε αυτά. Τι σκατά επιμένεις; Η πολιτική των κινήτρων και των φοροαπαλλαγών έχει δοκιμαστεί κατ' επανάληψη στον τόπο μας και απέτυχε. Για να μη σου πω ότι αυτή η πολιτική είναι που διόγκωσε τα κρατικά ελλείμματα. Λεβεντιά μου, αν δεν υπάρχει κρατική επίβλεψη και κεντρικός έλεγχος, μπορεί να στηθούν κερδοφόρες επιχειρήσεις αλλά ούτε οι εργαζόμενοι θα βελτιώσουν την θέση τους ούτε το κράτος θα μαζέψει φράγκα. Χώνεψέ το, επί τέλους!


Το κερασάκι στην τούρτα των προτάσεων Σαμαρά το έβαλε ο ίδιος ο πρωθυπουργός, δηλώνοντας: "Οι προτάσεις σας μας βρίσκουν σύμφωνους και περιμένουμε την στήριξή σας στην πράξη... Αυτά αποτελούν άλλωστε και δεσμεύσεις μας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης". Όχι, που δεν θα το 'λεγε!

Και για όποιον δεν κατάλαβε, ας μιλήσει πάλι η λαϊκή σοφία: "άμα δεν ταιριάζανε, δεν θα συμπεθεριάζανε", όσο κι αν επιμένουν κάποιοι αδαείς ότι "κολιός και κολιός απ' άλλο βαρέλι".

Η συνταγματικότητα των αυθαιρεσιών

Πριν κάτι χρόνια, η κυβέρνηση Σημίτη επινόησε τον "Λογαριασμό Αλληλεγγύης Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης", τον γνωστό μας ΛΑΦΚΑ, για να μπαλώσει -κατά το δυνατόν- μερικές από τις τρύπες των ασφαλιστικών ταμείων. Ζητούσε, δηλαδή, από τους συνταξιούχους να πληρώσουν για να στηρίξουν εκείνο που πλήρωναν μια ζωή. Κάποιοι πολίτες άρχισαν τις προσφυγές, η συγκεκριμένη διάταξη κρίθηκε αντισυνταγματική και, τελικώς, η κυβέρνηση Καραμανλή υποχρεώθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο να επιστρέψει στους συνταξιούχους τα παρακρατηθέντα εντόκως, με αναδρομική ισχύ από 1/1/2002.

Πολύ που ίδρωσε το αφτί των σοσιαλμεταρρυθμιστών. Τι παναπεί αντισυνταγματικότητα; Παπάρια. Ξανάβγαλαν την ίδια διάταξη αλλάζοντας, απλώς, το βρακί της: βάφτισαν τον ΛΑΦΚΑ "Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)" και ξεμπέρδεψαν! Κι αν αύριο κάποιο δικαστήριο βγάλει και την ΕΑΣ αντισυνταγματική, ξανά στα παπάρια τους. Θα την καταργήσουν και στην θέση της θα θεσπίσουν τα ίδια με καινούργιο όνομα.

Ωραίο σύνταγμα! Επαφίεται, μεν, στον πατριωτισμό των Ελλήνων η τήρησή του (σύμφωνα με το παλιό 114) αλλά οι ορκισμένοι σ'αυτό κυβερνήτες του τόπου έχουν δικαίωμα να το ξεσκίζουν, καταντώντας το κουρελόχαρτο. Επί Γιαννίτση, η Ν.Δ. κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας του ασφαλιστικού νομοσχεδίου την οποία απέρριψε το ΠΑΣΟΚ, ενώ όταν στην κυβέρνηση ήταν η ΝΔ το ίδιο θέατρο παιζόταν αντίστροφα. Στην ουσία, χεσμένο το έχουν κι οι δυο τους το σύνταγμα.

Τι είναι, όμως, το σύνταγμα; Για την δυτικού τύπου "δημοκρατία", το σύνταγμα αποτελεί τον καταστατικό χάρτη που βάζει τις κολώνες πάνω στις οποίες στηρίζεται η ίδια η δημοκρατία και έχει τις ιστορικές του ρίζες στην Μάγκνα Κάρτα του 1215. Μπορεί να ακούγεται πολύ ωραίο ως ιδέα, αλλά η μαρξική ανάλυση παρατηρεί ότι αυτού του τύπου τα συντάγματα δεν μπορούν να εκφράζουν τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από τις κυρίαρχες οικονομικές σχέσεις, δηλαδή να κατοχυρώνουν και θωρακίζουν τα συμφέροντα της εκάστοτε εξουσίας. Δηλαδή, το σύνταγμα δεν είναι ούτε αταξικό (όπως θα έπρεπε) ούτε υπερταξικό (όπως θα μπορούσε). Στην βάση τους, όλα τα "δημοκρατικά" συντάγματα χρησιμεύουν ως άλλοθι των αυθαιρεσιών της εκάστοτε εξουσίας αφού καλλιεργούν την αυταπάτη ότι προστατεύονται εξ ίσου τα δικαιώματα όλων των πολιτών, ενώ οι κρατούντες βρίσκουν τον τρόπο να τα κάνουν "λάστιχο" ώστε να εξυπηρετούνται τα συμφέροντά τους.

Το ελληνικό σύνταγμα είναι γεμάτο με άρθρα που διακηρύσσουν την προστασία μιας σειράς κοινωνικών και ατομικών δικαιωμάτων. Στα κοινωνικά δικαιώματα περιλαμβάνονται το δικαίωμα στην εργασία, στην κοινωνική ασφάλιση, στην παιδεία, στην υγεία, στην οικογένεια, στην μητρότητα, στην νεανική ηλικία, στην αναπηρία, κλπ. Ακόμη και το κοινωνικό κράτος δικαίου υποτίθεται ότι προστατεύεται (άρθρο 25), αλλά παρέχει ένα σωρό παράθυρα για την παραβίασή του. Στην πραγματικότητα, κανένα δυτικού τύπου σύνταγμα δεν μπορεί να κατοχυρώσει τα κοινωνικά και τα δημοκρατικά δικαιώματα των απλών πολιτών, ακόμη και στην πιο αναπτυγμένη μορφή κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Στην καλύτερη περίπτωση, απλώς τα διακηρύσσει. Έτσι, δικαιώνεται ο Λένιν, ο οποίος αναρωτιόταν: "Τι είναι το Σύνταγμα; Ενα χαρτί, πάνω στο οποίο έχουν γραφτεί τα δικαιώματα του λαού". Ο μακαρίτης ο Βλαδίμηρος ήξερε ότι άλλο είναι να παραδέχεσαι κάτι και άλλο να το εφαρμόζεις στην πράξη.

Τα κοινωνικά δικαιώματα που παρελαύνουν στα δυτικά συντάγματα (και στο ελληνικό, βέβαια) δεν μπορούν στην πράξη να προστατευθούν, γιατί έρχονται σε σύγκρουση με τους νόμους της κεϋνσιανής (δυτικής ή καπιταλιστικής, αν προτιμάτε) οικονομίας. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι το δικαίωμα στην εργασία, το οποίο καταπατάται ασύστολα με τον τελευταίο "εργατικό" νόμο. Επομένως, η συζήτηση περί συνταγματικότητας οποιουδήποτε μέτρου είναι αποπροσανατολιστική και κενή ουσίας. Είναι στη φύση της κάθε εξουσίας να παραβιάζει και να τσαλαπατά τα κοινωνικά δικαιώματα που υποτίθεται ότι κατοχυρώνονται στο οποιοδήποτε σύνταγμα.

Άλλωστε, αν οι εξουσίες θεωρούσαν ότι τα συντάγματα μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο στο διάβα τους, θα τα είχαν ήδη καταργήσει. Έτσι κι αλλοιώς, αυτές οι εξουσίες είναι που τα έχουν ψηφίσει.

Επιβράβευση αντί τιμωρίας

Το διάβασα και...ησύχασα. Η επιτροπή κεφαλαιαγοράς των Η.Π.Α. επέβαλε πρόστιμο 550 εκατομμύρια δολλάρια στην Goldman Sachs. Επιτέλους, δικαιοσύνη! Η αδέκαστη δικαιοσύνη των Η.Π.Α. τσάκισε τους απατεώνες και έβαλε σε μεγάλα προβλήματα την Goldman Sachs, η οποία είδε τα κέρδη της κατά το Β' τρίμηνο του 2010 να κάνουν βουτιά κατά 82%. Τώρα πλέον, αναλογούν μόλις 0,78 δολλάρια κερδών ανά μετοχή ενώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο αναλογούσαν 4,93. Παρόμοια κατρακύλα παρουσιάζουν και τα έσοδα της τράπεζας αλλά και ο επενδυτικός της τομέας, ο οποίος συνιστά το γερό χαρτί της.

Το τί δάκρυ έχυσε ο ελληνικός οικονομικός τύπος, δεν λέγεται. Μάλιστα, κάποιοι "έγκυροι" αναλυτές δεν δίστασαν να εκφράσουν αποστροφή για το μεγάλο πρόστιμο που επιβλήθηκε στην τράπεζα. Κι εγώ άρχισα να αναρωτιέμαι τι από τα δυο συμβαίνει: εγώ είμαι τόσο ηλίθιος και δεν καταλαβαίνω ή όλοι αυτοί είναι πουλημένοι κονδυλοφόροι και παραμυθιάζουν τον κόσμο; Για να δούμε:

Έχουμε, λοιπόν, πρόστιμο 550 εκατομμύρια. Μεγάλο ποσό, ε; Πόσο μεγάλο, όμως, για μια τράπεζα με έσοδα (κατά το πεσμένο Β' τρίμηνο του 2010, μάλιστα) 8,84 δισεκατομμύρια δολλάρια; Σε λιγότερο από μια εβδομάδα βγήκε το πρόστιμο! Με αυτό το δεδομένο, δεν πρέπει να μιλάμε για πρόστιμο αλλά για φιλικό χτύπημα στην πλάτη. Και τώρα, βάσει του λαϊκού ρητού "εγώ με τον παρά μου γαμώ και την κυρά μου", η Goldman Sachs εξαγνίζεται πληρώνοντας το "πρόστιμο" και δεν έχει πλέον υποχρέωση να απολογηθεί σε κανένα. Αλλά, τι έκανε η Goldman Sachs και "τιμωρήθηκε" τόσο σκληρά από την "άτεγκτη" επιτροπή κεφαλαιαγοράς;

Πριν 3 χρόνια έσκασε μύτη στην αγορά ο αεριτζής (όπως αποδείχτηκε) Τζων Πόλσον. Ο τύπος αυτός έστησε ένα δομημένο ομόλογο με το ελληνικό όνομα "Abacus", το οποίο στηριζόταν σε τίτλους της στεγαστικής πίστης. Τι σημαίνει αυτό; Ας πούμε ότι εγώ θέλω ένα στεγαστικό δάνειο από μια τράπεζα και, εκμεταλλευόμενος την ενδοτραπεζική κόντρα, καταφέρνω να φουσκώσω την αξία του ακινήτου μου ώστε να πάρω μεγαλύτερο δάνειο. Η τράπεζα μπορεί να κονομήσει από τους τόκους αλλά μπορεί και να χάσει τα λεφτά της αν εγώ δεν εξυπηρετήσω το δάνειό μου. Από την αμφιβολία αυτή την έβγαζε ο Πόλσον, ο οποίος εμφανιζόταν και αγόραζε το δικό μου δάνειο, πληρώνοντας ένα μικρό ποσό στην τράπεζά μου. Εκείνη το αποδεχόταν ("κάλλιο πέντε και στο χέρι...") γιατί ήξερε ότι το δάνειο που είχε δώσει είναι αμφίβολο αν καλύπτεται από την πραγματική αξία του σπιτιού μου. Καλά ως εδώ;

Ο Πόλσον δεν ήταν καρόιδο, κερδοσκόπος ήταν. Ήξερε ότι το "Abacus" πάταγε στον αέρα. Έτσι, συνεργάστηκε με την Goldman Sachs, η οποία ανέλαβε να σπρώξει τους πελάτες της να επενδύσουν στο δομημένο ομόλογο του Πόλσον, παρουσιάζοντάς το ως σίγουρη και εξαιρετικά κερδοφόρα επένδυση. Έτσι, ο Πόλσον βρέθηκε με τρελλά κέρδη από τις πωλήσεις της σαβούρας που είχε αγοράσει. Το μόνο του έξοδο ήταν κάποια "δώρα" (μάλλον μεγάλης αξίας) που -κατά πάσα πιθανότητα- χρειάστηκε να κάνει σε ορισμένους που κατείχαν θέσεις-κλειδιά στην όλη αλυσίδα.

Και καλά, ο Πόλσον κερδοσκόπος ήταν κι έκανε την δουλειά του, αλλά η τράπεζα τι όφελος είχε να "κρεμάσει" τους πελάτες της; Άραγε, τα σπουδασμένα στελέχη της δεν γνώριζαν ότι αργά ή γρήγορα θα έσκαγε η φούσκα των στεγαστικών δανείων;

Φυσικά και το γνώριζαν. Γι' αυτό και φρόντισαν να βγάλουν κέρδη και από αυτό! Πώς; Πολύ απλά: ασφάλισαν τον κίνδυνο της κατάρρευσης της "σίγουρης και εξαιρετικά κερδοφόρας επένδυσης" που πρότειναν στους πελάτες τους. Με άλλα λόγια, περίπου στοιχημάτισαν ότι το "Abacus" θα βουλιάξει. Και με όρους χρηματαγοράς: σορτάρησαν το ομόλογο (σορτάρω = κερδίζω όταν η αξία της επένδυσής μου μειώνεται - από την λέξη short = κοντός).

Τελικώς, λοιπόν, όχι μόνο δεν επιτρέπεται να μιλάμε για "πρόστιμο 550 εκατομμυρίων" αλλ' επί πλέον πρέπει να δούμε ευρύτερα τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση Ομπάμα φέρθηκε με τόση γαλαντομία στους απατεώνες της Goldman Sachs. Ουσιαστικά, αυτή η συμπεριφορά είναι απολύτως εναρμονισμένη με την τακτική της συγκεκριμένης "δημοκρατικής" κυβέρνησης, η οποία μέσα σε ενάμιση χρόνο κατάφερε να ξεβρακωθεί ενώπιον της Γουώλ Στρητ: το πρόγραμμα στήριξης του Μπους επεκτάθηκε επί Ομπάμα και ξεπέρασε ήδη το 1 τρισεκατομμύριο δολλάρια και, παράλληλα, θεσμοθετήθηκε η διάσωση των "τοξικών" τραπεζών με χρήματα του δημοσίου (δηλαδή, των φορολογουμένων αμερικανών πολιτών). Μια τακτική η οποία επιβραβεύει τους απατεώνες αντί να τους τιμωρεί.

Μη μου πείτε ότι δεν πρόκειται για εξαιρετικά διδακτική ιστορία, έτσι;

Μπράβο, ρε Λιάνα!

Χωρίς περιττά σχόλια. Η Λιάνα τα λέει όλα. Και, πάνω απ' όλα, δείχνει πεντακάθαρα το πώς θα θέλαμε να είναι οι βουλευτές μας.

Το ότι μετά απ' αυτά, ΟΥΔΕΙΣ βουλευτής παραιτήθηκε, κάτι λέει...