Η παγκοσμιοποίηση της αναισχυντίας

"Αν θες να κερδίσεις την συμπάθεια της μάζας πρέπει να της λες τα πιο ηλίθια και τα πιο ωμά ψέματα" (Αδόλφος Χίτλερ, "Ο Αγών μου")

Το μεγαλύτερο εμπόδιο που πρέπει να ξεπεράσει όποιος επιδιώκει να επιβληθεί στις μάζες είναι το φράγμα της ντροπής. Όταν καταφέρεις να μη ντρέπεσαι για τίποτα μπορείς να κάνεις τα πάντα: ψεύδεσαι ασύστολα, εμπαίζεις ανενδοίαστα, εξαπατάς αδίστακτα, καπηλεύεσαι απεριόριστα. Κι η αδιάκοπη επανάληψη των ίδιων μυθευμάτων -εκμεταλλευόμενη την ευπιστία, την αμάθεια, τις φοβίες και τους φανατισμούς των πολλών- μεταλλάσσει το ψεύδος σε αλήθεια και την απάτη σε ειλικρίνεια. Όλοι οι δημαγωγοί και οι λαοπλάνοι κάθε φυράματος (εστεμμένοι και μη, αιρετοί και τύραννοι) στήριξαν και στηρίζουν μέγα μέρος της επικράτησής τους στην αναισχυντία τους.

Αυτό το φράγμα το έχουν σπάσει προ πολλού τα γεράκια των ΗΠΑ. Ποιος αμφιβάλλει πλέον ότι ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν μια κατακτητική επιχείρηση που σκοπό έχει την μετεξέλιξή της σε χρυσοφόρα μπίζνα; Τα γεράκια, βέβαια, ομνύουν διαρρηγνύοντα τα ιμάτιά των ότι σκοπός του πολέμου ήταν η απελευθέρωση του Ιράκ από την Σανταμική τυραννία και το καίριο πλήγμα στην διεθνή τρομοκρατία. Δεν διστάζουν, όμως, εκ παραλλήλου να ομολογήσουν και μερικές "παράπλευρες" αλήθειες. Όπως το ότι τα συμβόλαια για την ανοικοδόμηση του Ιράκ θα φτάσουν τα 18,5 δισ. δολλάρια τα οποία (σύμφωνα με ωμότατο μνημόνιο του Πενταγώνου) θα δοθούν αποκλειστικά σε εταιρείες των χωρών που συνείργησαν στην εισβολή! Αυτονόητα, λοιπόν, την μερίδα του λέοντος θα πάρουν οι αμερικανοί μεγαλοσπεκουλαδόροι που είχαν χρηματοδοτήσει την προεκλογική εκστρατεία του Μπους ενώ οι χώρες που είχαν αντιδράσει στο ρεσάλτο... ας πρόσεχαν! "Αυτές θα πληρώσουν το τίμημα της άρνησής τους" απεφάνθη η Ουάσινγκτον. Άλλωστε το είχε δηλώσει ο παπαροπλανητάρχης πως "όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας". Σιγά μη τους δώσουμε τώρα κομμάτι από την πίτα! (σ.σ.: αυτό το τελευταίο δεν το είπε αλλά το σκέφτηκε). Πόσο "πατριώτες" είναι αυτοί οι "μαζί μας" φαίνεται από την αποκάλυψη πως η πετρελαιική εταιρεία Halliburton (αυτή ντε, που είχε αναλάβει την προμήθεια καυσίμων στο Ιράκ χωρίς διαγωνισμό!) υπερτιμολόγησε τα φορτία κατά 61 εκατ. δολλάρια τα οποία θα πληρώσει το Πεντάγωνο, δηλαδή οι αμερικανοί φορολογούμενοι. Το ότι μέχρι πρό τινος πρόεδρος της Halliburton ήταν ο νυν αμερικανός αντιπρόεδρος κ. Νικ "άμωμος" Τσένυ είναι απλώς μια σατανική σύμπτωση!

Και τώρα το αποκορύφωμα της αναισχυντίας και της απάτης. Ο Λευκός Οίκος δυσαρεστήθηκε από την πρόωρη δημοσιοποίηση του Πενταγωνικού μνημονίου επειδή έτσι χάλασε μια μεγάλη πλεκτάνη. Τόσον καιρό οι αμερικανοί προύχοντες πίεζαν τις Ευρωπαϊκές χώρες να παραγράψουν τα Ιρακινά χρέη προς αυτές. Και, προφανέστατα, το μνημόνιο έπρεπε να δημοσιοποιηθεί αφού οι κουτόφραγκοι χάριζαν πρώτα τα χρέη. Τώρα που έμαθαν ότι αποκλείονται από τον θησαυρό της ανοικοδόμησης του Ιράκ τι να χαρίσουν; Να χάσουμε και τα δανεικά, να χάσουμε και τα αφράτα συμβόλαια; Εμ, βέβαια! Καλά τα είχαν μαγειρέψει οι λοβιτουρατζήδες του Λας Βέγκας και του Σικάγου αλλά ανάθεμά τον που χάλασε τη μανέστρα!

Η δικαιολογία του αποκλεισμού των "εναντίον μας" είναι άψογη. Ο "δημοκρατικότατος" αναπληρωτής υπουργός άμυνας Πωλ Γούλφοβιτς εξήγησε ότι οι αντιτιθέμενοι στην εισβολή μπήκαν σε καραντίνα "για λόγους εθνικής ασφαλείας" (!) Δηλαδή, όσο τους ζητούσαμε να μας βοηθήσουν ήσαν καλοί αλλά τώρα είναι ύποπτοι για την ασφάλεια της κοσμοκράτειρας. Γελοιότης γελοιοτήτων... Για να μην αναφέρω την παπαριά που ξεστόμισε ο ίδιος ο Μπους όταν ο Σρέντερ τόλμησε να πει πως ο αποκλεισμός των "απείθαρχων" ενδέχεται να παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο: "Το Διεθνές Δίκαιο; Όταν ακούω Διεθνές Δίκαιο φωνάζω τον δικηγόρο μου" (!!) Προφανώς ο αμόρφωτος παπαροπλανητάρχης δεν έχει ιδέα ότι η φράση του παραπέμπει ευθέως στην περιβόητη αποστροφή ενός αρχιερέα της αναισχυντίας και πρωτοπαλλήκαρου του Χίτλερ, του Χέρμαν Γκαίρινγκ: "Πολιτισμός; Όταν ακούω Πολιτισμός τραβάω το πιστόλι μου" (!!!) Και δεν βρέθηκε κανένας μορφωμένος να υπενθυμισει στον Αρχιγκάνγκστερ το αρχαιοελληνικόν: "Αναισχυντία εστί αισχρού ένεκα κέρδους καταφρόνησις δόξης" (Θεόφραστος, "Χαρακτήρες", ΙΧ).

Φοβάμαι, όμως, ότι θα ξεσηκωθούν οι παρατρεχάμενοι του Αρχιπαπάρα (Μπλαιρ, Αθνάρ και σία) και θα μας απαντήσουν: "Κρατήστε τον γερο-Θεόφραστο και τα ρητά του κι αφήστε μας εμάς με τον Μπους και τα ρευστά μας"...

Δημοκρατία χωρίς λαό δεν υπάρχει

Ο τρόπος με τον οποίο οδηγήθηκε ο τόπος στην δικτατορία της 21ης Απριλίου 1967 είναι χαρακτηριστικός και ιδιαίτερα διδακτικός. Δείχνει ότι οι πολιτικοί είναι αδύναμοι να προασπίσουν την δημοκρατία χωρίς την πλατειά λαϊκή συμμετοχή. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι όλος ο πολιτικός κόσμος προέβλεπε τότε τον κίνδυνο επιβολής δικτατορίας αλλά δεν μπόρεσε να τον αποτρέψει, αφού οι λαϊκές μάζες έμειναν στο περιθώριο, απηυδισμένες από την κατάντια της πολιτικής και των πολιτικών. Ας ρίξουμε μια ματιά στα γεγονότα της περιόδου Δεκέμβριος '66 - Απρίλιος '67 έχοντας κατά νου ότι δεν υπάρχει καλύτερος δάσκαλος από την ιστορία:

• Στις 21 Δεκεμβρίου 1966 ο αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος αποσύρει την εμπιστοσύνη του στην κυβέρνηση Στέφανου Στεφανόπουλου. Η "κυβέρνηση των αποστατών" πέφτει. Η πτώση αυτή είχε προαποφασιστεί σε μυστική συμφωνία Π. Κανελλόπουλου, Γ. Παπανδρέου και Κωνσταντίνου σύμφωνα με την οποία ο μεν Κωνσταντίνος αποδέχεται τον σχηματισμό υπηρεσιακής κυβερνήσεως η οποία (αφού ψηφίσει την απλή αναλογική) θα οδηγήσει τον τόπο σε εκλογές ο δε Γ. Παπανδρέου εξαίρει την βασιλική πρωτοβουλία και εγκαταλείπει τόσο τον "ανένδοτο αγώνα" όσο και τις βολές κατά του Βασιλέως εν σχέσει προς την συνταγματική ενάσκηση των καθηκόντων του. Ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου σημείωνε (απευθυνόμενος προς την νεολαία του Κέντρου): "έσωσα την γενεάν σας από την δικτατορίαν". Τελικά, καμμιά σωτηρία δεν επετεύχθη αφού, κατά βάθος, ούτε το παλάτι ούτε η δεξιά (με εξαίρεση τον Π. Κανελλόπουλο) ήθελαν εκλογές. Ήδη από τον Μάιο του 1966 ο Κ. Καραμανλής έγραφε προς τον Κ. Τσάτσο εκ Παρισίων: "Δεν αποκλείεται να οδηγηθήτε εις κάποιο είδος παρεκτροπής... Τούτου δοθέντος πρέπει η εκτροπή αυτή να προληφθή. Ή, αν επειχειρηθή, να χειραγωγηθή... θα πρέπει, δηλαδή, να είναι σχετικώς νομότυπος, κάπως ελεγχομένη..." (Αρχείο Καραμανλή, τόμος 6ος, σελ. 220-221).
• Στις 21 Δεκεμβρίου, λοιπόν, ο Στ. Στεφανόπουλος παραιτείται. Ο Βασιλεύς καλεί διαδοχικά στα ανάκτορα τον πρόεδρο της βουλής και τους αρχηγούς των κομμάτων. Σύμφωνα με το σχέδιο, δίδεται εντολή σχηματισμού κυβερνήσεως στον Ιωάννη Παρασκευόπουλο ο οποίος την επομένη σχηματίζει κυβέρνηση τοποθετώντας επί κεφαλής των σημαντικών υπουργείων πρόσωπα του βασιλικού περιβάλλοντος.
• Το βράδυ της 22ας Δεκεμβρίου ο Γεώργιος Παπανδρέου προβαίνει από ραδιοφώνου σε δηλώσεις στηρίξεως της κυβερνήσεως Παρασκευόπουλου. Η αντίδραση του Ανδρέα Παπανδρέου είναι άμεση. Διαφωνεί με τις επιλογές του πατέρα του και στις 27 Δεκεμβρίου του στέλνει μια σκληρή επιστολή όπου, μεταξύ άλλων, γράφει: "μου είναι ψυχικά και ηθικά αδύνατο να ψηφίσω την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου γιατί την βλέπω σαν σύμβολο συμβιβασμού με τις δυνάμεις που καταδυναστεύουν την Ελλάδα από την ημέρα της απελευθέρωσής της" (ολόκληρη η επιστολή στο βιβλίο του Ανδρέα Παπανδρέου "Η Δημοκρατία στο απόσπασμα"). Επί πλέον, ο Ανδρέας ζητά από τους βουλευτές της Ενώσεως Κέντρου να πορευθούν μαζί του.
• Ο Γεώργιος Παπανδρέου αντιδρά και στις 4 Ιανουαρίου 1967 συγκαλεί την κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος απειλώντας τους διαφωνούντες με διαγραφή. Τον Ανδρέα ακολουθούν 41 βουλευτές οι οποίοι δεν προσέρχονται στην σύνοδο της κοινοβουλευτικής ομάδας όπου παρίστανται μόνον 76 βουλευτές. Αυτοί (μαζί με άλλους 3 απόντες οι οποίοι αποδέχθηκαν τηλεγραφικώς την άποψη του αρχηγού) αποφασίζουν ομόφωνα την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Παρασκευόπουλου αλλά με επιφυλάξεις.
• Η επιμονή του Γεωργίου Παπανδρέου στις διαγραφές κάμπτει την αδιαλλαξία του Ανδρέα και των συνοδοιπόρων του. Προφανώς, μετά το προηγούμενο της αποστασίας, κανείς δεν ήθελε να "φορτωθεί" την ευθύνη μιας νέας διάσπασης του κόμματος. Στις 14 Ιανουαρίου 1967 η κυβέρνηση Παρασκευόπουλου παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης στην βουλή (215 υπέρ, 61 κατά).
• Η τελευταία πράξη του δράματος λαμβάνει χώρα ενάμιση μήνα αργότερα. Στις 30 Μαρτίου ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος αποσύρει την εμπιστοσύνη του και ανατρέπει την κυβέρνηση Παρασκευόπουλου. Τέσσερις ημέρες μετά, στις 3 Απριλίου 1967, ο ίδιος ο Κανελλόπουλος σχηματίζει υπηρεσιακή κυβέρνηση με σκοπό να οδηγήσει την χώρα σε εκλογές στις 28 Μαΐου 1967. Οι εκλογές αυτές δεν έγιναν ποτέ. Μεσολάβησε η νύχτα της 21ης Απριλίου και τα τανκς των συνταγματαρχών.

Σε όλα αυτά τα γεγονότα είναι εμφανέστατη η απουσία του λαού. Όσο οι πολιτικοί βυσσοδομούσαν οι μάζες ήσαν απούσες. Γι' αυτό και η επιβολή της δικτατορίας έγινε δια περιπάτου. Αυτό είναι το μεγαλύτερο έγκλημα των πολιτικών. Σχεδιάζουν "το καλό του τόπου" αφήνοντας εκτός σχεδίων τον μόνο άμεσα ενδιαφερόμενο: τον ίδιο τον λαό. Ας μην εγκληματούμε κι εμείς διά της απουσίας μας. Είναι υποχρέωση και καθήκον μας να βρισκόμαστε σε διαρκή εγρήγορση.

Το παιχνίδι των λέξεων

Το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα των απανταχού ολοκληρωτισμών ήταν ανέκαθεν η διαστροφή των εννοιών. Εύηχες λέξεις και θετικοί στο άκουσμα όροι χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον προς συγκάλυψη είτε ψευδών είτε εγκλημάτων. Διεστραμμένοι ορισμοί έγιναν κατ' επανάληψη το κρυσφήγετο όσων επιχείρησαν την κατάλυση της δημοκρατίας και της ελευθερίας.

Η αυτοκρατορία των Ρωμαίων ονομάστηκε "Pax Romana". Η σφαγή των Αρμενίων και η γενοκτονία των Ποντίων θεωρήθηκαν "απώλειες πολέμου". Η εξόντωση των Εβραίων βαφτίστηκε "τελική λύση". Η εξολόθρευση των αντιπάλων του Στάλιν αναφέρθηκε στα επίσημα κείμενα του ΚΚΣΕ ως "δυνάμωμα της ταξικής ενότητας του κόμματος". Οι στρατιωτικές επεμβάσεις των Αμερικανών κατά την περίοδο του ψυχρού πολέμου απετέλεσαν απλώς "αγώνα για την ελευθερία των λαών". Οι Σοβιετικοί επενέβησαν σε Ουγγαρία και Τσεχοσλοβακία με αποκλειστικό στόχο την "προστασία του σοσιαλισμού". Οι μαζικές εκκαθαρίσεις του μαοϊκού καθεστώτος δεν ήταν παρά μια "πολιτιστική επανάσταση". Το ότι ο Πολ Ποτ πέρασε εκατομμύρια Καμποτζιανούς από λεπίδι δεν ήταν παρά "αναγέννηση του μεγαλείου της μεσαιωνικής Καμπότζης". Οι εξόφθαλμες στρατιωτικές επεμβάσεις των Μπους (πατρός τε και υιού) στο Ιράκ έχουν ως μόνο στόχο την "ανατροπή του τυράννου Σαντάμ και την επιβολή της δημοκρατίας". Τα καουμπόικα νταηλίκια στο Αφγανιστάν είναι απλώς "πόλεμος κατά της τρομοκρατίας".

Αυτές είναι μερικές χοντροκομμένες περιπτώσεις τις οποίες λίγο-πολύ τις καταλαβαίνουμε όλοι. Αμέτρητες άλλες, όμως, έχουν περάσει μέσα μας υποδόρια και χρειάζεται ένα τσίγκλισμα για να τις συνειδητοποιήσουμε. Όπως το ότι ο αφανισμός της Χιροσίμας και του Ναγκασάκι ήσαν "απαραίτητο συστατικό για την ειρήνη του κόσμου", το ότι οι ανηλεείς βομβαρδισμοί του Βερολίνου και της Δρέσδης (την στιγμή που η Γερμανία είχε καταρρεύσει) απετέλεσαν την "πρώτη υπογραφή της λήξης του πολέμου" ή το ότι ο απηνής διωγμός των αριστερών στην Ελλάδα επί 30 τόσα χρόνια ήταν "προάσπισις της ελευθερίας της χώρας από τον κομμουνιστικόν κίνδυνον".

Αργότερα, σε καιρό ειρήνης, η κατάσταση άρχισε να γίνεται πιο αστεία. Τα παραδείγματα στον τόπο μας είναι καταλυτικά. Οι αντιδημοκρατικές πανελλήνιες εξετάσεις καταργήθηκαν κι αντικαταστάθηκαν επί το σοσιαλιστικώτερον από τις "πανελλαδικές εξετάσεις". Η ενισχυμένη αναλογική, με την οποία έβγαζαν σπυράκια οι αριστεροί, μετασχηματίστηκε σε "σύστημα απλής αναλογικής". Η απεμπόλιση των σοσιαλιστικών ιδεωδών ονομάστηκε "τρίτος δρόμος για τον σοσιαλισμό". Το κόψιμο της ΑΤΑ (την θυμόσαστε, αλήθεια;) ήταν απλώς "ετεροχρονισμός στην καταβολή". Ο λαός ψήφιζε "ακόμα καλύτερες μέρες" και βρήκε μπροστά του μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου που πάγωνε τους μισθούς επί δυόμιση χρόνια. Οι επί δεξιάς ανασχηματισμοί των κυβερνήσεων έγιναν σοσιαλιστικές "αναδομήσεις". Οι μίζες βαφτίστηκαν "δωράκια" (αθάνατε Αντρέα!). Ακόμα κι η αριστερίστικη φρασεολογία δεν δίστασε ν' αποκαλέσει τους φόνους "εκτελέσεις" και τις ληστείες "απαλλοτριώσεις".

Και η ιστορία συνεχίζεται. Το παιχνίδι με τις λέξεις έγινε αγαπημένο σπορ των σύγχρονων πολιτικών κι έπαψε πια ν' αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο των δικτατόρων, των αυτόκλητων σωτήρων, των δήθεν απεσταλμένων του Θεού και των από μηχανής δικαστών. Οι μαζικές απολύσεις βαφτίζονται "αναδιάρθρωση και εξυγίανση των επιχειρήσεων", το ξεπούλημα αντικαθίσταται από τον πλέον εύηχο όρο "ιδιωτικοποίηση", το σφίξιμο του ζωναριού δεν είναι πια λιτότητα αλλά "δημοσιονομική σταθερότητα", οι ατέλειωτοι νόμοι που αποσκοπούν στην περιστολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπαίνουν κάτω από την γκρίζα ομπρέλλα που λέγεται "πόλεμος κατά της τρομοκρατίας". Ακόμα και ο χαρακτηριστικός όρος "δεξιά" της συντηρητικής πολιτικής (γνωστός από τον 18ο αιώνα) αντικαθίσταται από το ουδέτερο και ασαφές "κεντρώος χώρος".

Η πραγματικότητα αναποδογυρίζεται εσκεμμένα κι αυτό προκαλεί σοβαρές βλάβες στο κύρος της πολιτικής. Η σχέση της με τους πολίτες κλονίζεται και το "όλοι ίδιοι είναι" αποτελεί φυσικό επακόλουθο αυτής της τακτικής. Ο λόγος που εκφέρουν τα δυο μεγάλα κόμματα είναι βαθύτατα υποκριτικός, οι λέξεις πυροβολούνται, η κοινή λογική υπονομεύεται και οι πολίτες παραπλανούνται από ομοβροντίες εκμαυλιστικών ευφημισμών. Η προπαγάνδα των μεν βλέπει "μαύρες μέρες αν έλθουν οι άλλοι στην εξουσία", οι δοκησίσοφοι των δε διαπιστώνουν ότι "οι κυβερνώντες έχουν φέρει την Ελλάδα στο χείλος της καταστροφής" και ο εξουδετερωμένος λαός παλινδρομεί ένθεν κακείθεν χαρίζοντας στον δικομματισμό τους 85%. Αναρωτιέμαι αν μπορεί να υπάρξει πιο εύφορο έδαφος για την ανάπτυξη μιας εναλλακτικής δημοκρατικής αριστερής πρότασης...

Σύμφωνο "σαθρότητας"

Τελικά, κάπου το παραχέσαμε μου φαίνεται. Το "Σύμφωνο Σταθερότητας" απειλεί να τινάξει στον αέρα την -ούτως ή άλλως- εύθραυστη ισορροπία μεταξύ κοινοτικής γραφειοκρατίας και εθνικών οικονομικών αρχών (ECOFIN). Αφορμή το δημοσιονομικό έλλειμμα Γαλλίας και Γερμανίας που φτάνει το 4% του ΑΕΠ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαιτεί την αναθεώρηση των προϋπολογισμών των δυο αυτών χωρών ώστε μέχρι το 2005 αυτό το έλλειμμα να πέσει κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Ο παραλογισμός της Επιτροπής είναι εκτός ορίων πλέον! Εδώ η Ευρώπη μαστίζεται από οικονομική στασιμότητα και ανεργία κι οι νομολάγνοι λογιστές των Βρυξελλών (αυτή η σύγχρονη μάστιγα της Γηραιάς Ηπείρου) κοιτάζουν τα εθνικά δημοσιονομικά κιτάπια κι ετοιμάζονται να εκδώσουν φιρμάνια με πρόστιμα εις βάρος δύο χωρών οι οποίες από κοινού ξεπερνούν το 60% του ευρωπαϊκού προϊόντος! Αν αυτή η φιλοσοφία δεν είναι "αφήνουμε το γάμο και πάμε για πουρνάρια", τότε τι είναι;

Ακόμα και πρωτοετείς φοιτητές της ΑΣΟΕΕ θα καταλάβαιναν ότι αυτό το δημοσιονομικό έλλειμμα δεν οφείλεται στην ανευθυνότητα κάποιων μεμονωμένων πολιτικών αλλά στον "αυτόματο σταθεροποιητή" (L. Seidman, "Automatic Stabilizers") σύμφωνα με τον οποίο: όταν η οικονομία βρίσκεται σε καθοδικό κύκλο οι δαπάνες αυξάνονται (επιδόματα ανεργίας, αναπτυξιακά προγράμματα παροχών κλπ) και οι φόροι παραμένουν στάσιμοι (αν δεν μειώνονται) αφού λιμνάζει η οικονομική δραστηριότητα.

Αλλ' εν πάση περιπτώσει, μόνο η νύφη φτιάχνει στραβά ψωμιά σ' αυτόν τον κόσμο; Μόνο οι πολιτικοί είναι ανεύθυνοι; Ποιος τεχνοκράτης ακούει τις φωνές που έρχονται από παντού; Ακόμα και συμβατικοί οικονομολόγοι με σαφή τοποθέτηση υπέρ του ευρώ (C.Wyplosz, A. Sapir κλπ) τονίζουν ότι το "Σύμφωνο Σταθερότητας" είναι σκέτη κόλαση και πρώτος στόχος πρέπει να είναι η ανάπτυξη και η συνοχή. Τι να το κάνουμε το "κολλαριστό" ευρώ όταν η ανεργία ψηλώνει, τα επίπεδα τιμών ξεπερνούν το ύψος των λαϊκών και μικρομεσαίων εισοδημάτων και το όνειρο των "χρυσών κουταλιών" έχει εκπέσει προ πολλού; Πώς μπορούν ο μεν Σρέντερ να ενισχύσει τις επενδύσεις ο δε Σιράκ να περικόψει τους φόρους όταν το "Σύμφωνο Σταθερότητας" επιβάλλει την άμεση μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος των χωρών τους; Ας απαντήσουν οι καρεκλοκένταυροι λογιστές. Να κοπούν οι επενδύσεις; Να μην τονωθεί η ζήτηση διά της περικοπής των φόρων; Μήπως η Ευρώπη πάσχει είτε από υπερθέρμανση της οικονομίας είτε από υπερεπένδυση και δεν το έχουμε καταλάβει;

Κι από την άλλη μεριά, η κεντρική τράπεζα εξακολουθεί να πουλάει "αξιοπιστία"! Λογικόν, όταν θέλει να πείσει πως είναι ανεξάρτητη κι ανεπηρέαστη κι όχι άθυρμα των εθνικών επιθυμιών. Άλλο, όμως, αυτό κι άλλο η ξεροκεφαλιά κι ο διαγκωνισμός για το βραβείο του πιο "ατσάλινου" διοικητή (το οποίο συνοδεύεται από τα εύσημα του καθυστερημένου κατεστημένου). Δεν λέω "όχι" στις αναγκαίες αναδιαρθρώσεις, στην κατάργηση άχρηστων υπηρεσιών ή στην περικοπή των σπαταλών. Μόνο που όλα τούτα γίνονται σε καιρούς ανάπτυξης, τότε που οι οικονομίες εμφανίζουν πλεονάσματα. Γιατί, σε αντίθετη περίπτωση, το πάπλωμα το πληρώνουν οι "μη έχοντες".

Δεν καμώνομαι τον ειδικό οικονομολόγο και -πολύ περισσότερο- τον αρμόδιο να δώσει λύσεις. Απλώς, επιμένω να σκέπτομαι απλά. Και δεν παρασύρομαι από "ποντίκια που βρυχώνται" (όπως η Αυστρία και η Ολλανδία) και πιέζουν με χαιρεκακία για εφαρμογή της "νομιμότητος". Άλλωστε, η λέξη "νόμιμον" είναι καρκινική: διαβάζεται κι ανάποδα. Και, στο κάτω-κάτω, η ώρα του "καθοδικού οικονομικού κύκλου" έρχεται για όλους. Ακόμα και γι' αυτούς που παρουσιάζουν 4% ανάπτυξη, στηριζόμενοι στα χρήματα των δυο μεγάλων των οποίων σήμερα επιζητούν την τιμωρία.

"Δημοκρατικός" σκοταδισμός;

Και ξαφνικά τα ξεχάσαμε όλα. Και τον ορισμό της δημοκρατίας κατά τους αρχαίους Έλληνες και το εκπληκτικό "διαφωνώ με ό,τι λες αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες" του Βολταίρου και το βασικό αξίωμα ότι στην δημοκρατία δεν υπάρχουν αυτόκλητοι σωτήρες. Και εξανέστησαν οι προστάτες της ηθικής και βρυχήθηκαν τα μουμουέ και διέρρηξαν τα ιμάτιά τους οι ταγοί της φυλής. Και όλοι μαζί βόηθησαν ένα ξεπεσμένο Βέλγο καλλιτέχνη να γίνει το πρόσωπο της επικαιρότητας, ένα βλακωδέστατο έργο του να γίνει διάσημο και τα δημοκρατικά μας ιδεώδη να πάνε περίπατο.

Μάλιστα! Τα ειδικευμένα στην παραγωγή και προβολή αισθητικού βορβόρου ΜΜΕ πρόβαλαν ξανά και ξανά το καταστάλαγμα της δημιουργίας ενός κρετίνου μπας και δεν καταλάβουμε από τι ακριβώς πάσχιζαν να μας προστατεύσουν. Του χάρισαν όση προβολή δεν θα πετύχαινε πακτωλός εκατομμυρίων και κατάφεραν να δουν οι πάντες ένα έργο το οποίο δεν άξιζε να δει κανείς. Κι ένας κακός καλλιτέχνης είναι πλέον ευτυχής! Έφτιαξε μια "μάπα" μόνο και μόνο για να προκαλέσει και έγινε διάσημος δίχως να κουνήσει το μικρό του δαχτυλάκι. Τι κι αν το έργο του αποσύρθηκε από την έκθεση;

Να χαρώ εγώ δημοκρατία! Χάρη στα κατευθυνόμενα ΜΜΕ και στην βλακεία των δημοσιογραφίσκων, που οσημέραι εξαμερικανοποιούνται, είδαμε πνευματικούς ανθρώπους είτε να σιωπούν είτε να συντάσσονται με μια ενέργεια η οποία παραπέμπει ευθέως σε μεσαιωνικό σκοταδισμό. Όταν κάποιας λογής εξουσία αποφασίζει τι είναι τέχνη και τι όχι, τότε δεν έχουμε δημοκρατία. Έχουμε Ιερά Εξέταση, έχουμε χιτλερικό ναζισμό, έχουμε σταλινικό φασισμό, έχουμε δικτατορία αλλά δεν έχουμε δημοκρατία.

Δεν με νοιάζει η εύκολη ερμηνεία που λέει ότι όλα αυτά συνέβησαν επειδή βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο κι επομένως όλοι κόπτονται να κερδίσουν ψήφους. Αντιθέτως, αυτό με κάνει να ανησυχώ περισσότερο. Αν με κάποια τόσο φτηνή δικαιολογία καταστρατηγούνται βασικές αρχές της δημοκρατίας τότε τι θα συμβεί αν υπάρξει κάποιος σοβαρότερος λόγος; Ανησυχώ. Και αναζητώ απάντηση στο ερώτημα το οποίο απευθύνω προς όλους εκείνους που τάχτηκαν αυτόκλητα υπερασπιστές της ηθικής και της αισθητικής μου, προς όλους εκείνους τους εκκολαπτόμενους μπουσίσκους/χιτλερίσκους/σταλινίσκους: "Ποιος σας κάλεσε, μωρέ, να με προστατεύσετε;" Και, τέλος, αναρωτιέμαι: "Ποιος, άραγε, θα με προστατεύσει από τους προστάτες μου;".

Τελικά, η δημοκρατία απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση. Για να μη μείνουν τέτοιες φωνές "φωναί βοώντων εν τη ερήμω". Και για να πάψουμε να φοβόμαστε για "όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα".

Βιασμός της φύσης και διαστροφή του πνεύματος

"Δεν έχουμε ποτάμια, δεν έχουμε πηγάδια, δεν έχουμε πηγές. Μονάχα λίγες στέρνες, άδειες κι αυτές που ηχούν και τις προσκυνούμε" (Γιώργος Σεφέρης)

Η ανεκδιήγητη και, εν πολλοίς, πρόστυχη ιδέα του υπουργού γεωργίας Γιώργου Δρυ να "τακτοποιήσει" λίγο προ των εκλογών τα θέματα των δασικών εκτάσεων αποτελειώνει ουσιαστικά τα "κατακαημένα δάση" και ανοίγει τον δρόμο για τους πάσης λογής επιβουλείς του φυσικού περιβάλλοντος. Κι αυτό συμβαίνει επειδή χορηγείται συχωροχάρτι στους καταπατητές ενώ, ταυτόχρονα, με τον αποχαρακτηρισμό των αμφισβητούμενων εκτάσεων, περισσότερα από 35 εκατομμύρια στρέμματα δασικής (ή δυνάμει δασικής) γης παραδίδονται βορά στους εμπορευματοποιούς. Η σκοπιμότητα του μέτρου είναι εμφανέστατη. Ακραιφνής ψηφοθηρία και προεκλογικές σκοπιμότητες υπαγόρευσαν τις κυβερνητικές εμπνεύσεις. Δι' ο και η αντιπολίτευση έσπευσε να αποδεχθεί την τροπολογία για "πάγωμα" των προστίμων εις βάρος των καταπατητών.

Η σημασία του θέματος είναι πολλαπλή, πέραν πάσης αμφιβολίας. Πρώτο και αυτονόητο γεγονός είναι ότι ο πολίτης εθίζεται στην ιδέα της παρανομίας (και δη εξακολουθητικώς) εφ' όσον οι πράξεις του υπόκεινται διαρκώς σε προεκλογική παραγραφή. Δεύτερο και σημαντικώτερο, άμα δε και θλιβερώτερο, είναι το γεγονός ότι τέτοια μέτρα μεταγγίζουν και εδραιώνουν στην κοινωνία μια ισοπεδωτική λογική η οποία αποδέχεται ως ηθικώς και αισθητικώς ορθόν ο,τιδήποτε συνδέεται με κέρδος. Και είναι παγκοίνως γνωστόν ότι από αυτή την ανόητη, κοντόφθαλμη και αρκούντως επικίνδυνη λογική εμφορείται το σύνολο των πολιτικών και διακατέχεται η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Ουδείς δε εξ αυτών δύναται να συλλάβει την λατρευτική αγωνία του παραπάνω Σεφερικού στίχου για τον τόπο. Δυστυχώς.

Η κυβέρνηση με το συγκεκριμένο μέτρο θα καταφέρει να αναπτύξει κλώνους του πρωτευουσιάνικου οικιστικού εκτρώματος σ' όλη την χώρα, προκειμένου το κυβερνών κόμμα να κερδίσει μερικούς ψήφους. Όμως, το νομοσχέδιο οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα πολλές περιοχές της χώρας σε αισθητική και περιβαλλοντική απαξίωση.

Μέχρι σήμερα η Ελλάδα δυο πράγματα πουλάει στην ανθρωπότητα: το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και την ελληνική φύση (η οποία διήγειρε αυτό το πνεύμα). Φαίνεται, όμως, ότι μερικοί αδυνατούν να συλλάβουν την χαώδη διαφορά των λέξεων "πουλώ" και "ξεπουλώ". Ως εκ τούτου, νομιμοποιούμαι να παραφράσω τον Αντρέ Μπρετόν και να πω ότι ο βιασμός της φύσης διαστρέφει το πνεύμα και όσα εξ αυτού απορρέουν.

Έτσι σώθηκε και η Κύπρος

Προ ολίγων ημερών έγραψα μερικές σκέψεις μου για το "πώς σώθηκε η Ελλάδα" από τον "κομμουνιστικό κίνδυνο", χάρη στους υπερατλαντικούς μας συμμάχους και την συνεργασία τους με τους ντόπιους "λυτρωτές". Σ' εκείνο το κείμενο είχα αναφέρει πολύ επιγραμματικά την Κύπρο. Νομίζω ότι πρέπει να συμπληρώσω μερικά πράγματα γι' αυτό το πολύπαθο νησί το οποίο, ό,τι κι αν λένε μερικοί, είναι ελληνικό με όλη τη σημασία της λέξης!

Στις 13 Αυγούστου 1913 η οικογένεια Μούσκου (τσομπάνηδες σε κάποιο ορεινό χωριό της Τροόδου) αποκτούν ένα αγόρι που το βαφτίζουν Μιχάλη. Πριν κλείσει τα 13 του χρόνια ο Μιχάλης Μούσκος πηγαίνει στην μονή Κύκκου και γίνεται δόκιμος μοναχός. Όταν ενηλικιώνεται κείρεται κανονικός μοναχός και παίρνει το όνομα Μακάριος. Η σπιρτάδα του πνεύματός του είναι εντυπωσιακή και σύντομα ξεχωρίζει, το δε όνομά του γίνεται γνωστό σε όλη την Κύπρο. Το 1948 ξεκινάει την αντιστασιακή του δράση κατά των Άγγλων οι οποίοι κατέχουν το νησί. Γίνεται η ψυχή του δημοψηφίσματος κατά το οποίο μετριούνται 215.108 ψηφοδέλτια υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα και ούτε ένα ψηφοδέλτιο κατά! Φυσικά, οι Άγγλοι δεν αναγνωρίζουν το δημοψήφισμα. Δυο χρόνια μετά, ο νεαρός μοναχός είναι γραφτό να γίνει αρχιεπίσκοπος Κύπρου, πριν καλά-καλά κλείσει τα 37 του χρόνια, ως Μακάριος Γ'.

Η Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) ξεκινάει τον ένοπλο αγώνα κατά των Άγγλων την πρωταπριλιά του 1955. Τα καθημερινά σαμποτάζ κάνουν τους Άγγλους να χάσουν τον ύπνο τους. Οι δυνάμεις κατοχής συλλαμβάνουν τον Μακάριο, τον κατηγορούν ως υποκινητή των "τρομοκρατών" και τον εξορίζουν στις Σεϋχέλλες. Ο αγώνας των Κυπρίων συνεχίζεται κλιμακούμενος και, τελικά, οι Άγγλοι υποχρεώνονται το 1959 σε διαπραγματεύσεις. Ο Μακάριος επιστρέφει στο νησί αλλά η εκπνέουσα αυτοκρατορία βρίσκει τον τρόπο να διατηρήσει την ανωμαλία βάζοντας και τους Τούρκους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως δήθεν εκφραστές του 18% των μουσουλμάνων του νησιού. Οι Τούρκοι καταφέρνουν, με την βοήθεια των Άγγλων, να πετύχουν την συγκυριαρχία. Πριν βγει ο χρόνος, χάρη στις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, ένα περίεργο κράτος γεννιέται. Ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ' εκλέγεται στις 13 Δεκεμβρίου 1959 ως ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι Άγγλοι διατηρούν τις στρατιωτικές τους βάσεις στο νησί και συνεχίζουν την πολιτική του "διαίρει και βασίλευε" (divide e rege). Η κατάσταση μεταξύ ελλήνων και τούρκων όσο πάει και χειροτερεύει. Το 1964 οι τουρκοκύπριοι αποχωρούν από τα κρατικά όργανα και στήνουν δικά τους. Η σύγκρουση μοιάζει αναπόφευκτη. Ο ΟΗΕ στέλνει ειρηνευτική δύναμη στην Κύπρο κι αρχίζουν οι ζυμώσεις για ανταλλαγή πληθυσμών.

Εν τω μεταξύ στην Ελλάδα επιβάλλεται η χούντα των συνταγματαρχών η οποία βάζει στο μάτι τον Μακάριο. Παρά τη λυσσώδη πολεμική της, ο Μακάριος επανεκλέγεται πρόεδρος της δημοκρατίας το 1968. Στις 8 Μαρτίου 1970 πραγματοποιείται η πρώτη απόπειρα κατά της ζωής του. Τριάμιση χρόνια αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 1973, πραγματοποιείται και δεύτερη. 100 ημέρες μετά, στις 17 Ιανουαρίου 1974 πεθαίνει ο Γεώργιος Γρίβας, ιδρυτής και αρχηγός της αντιμακαριακής οργανώσεως ΕΟΚΑ Β' η οποία δρούσε με τις ευλογίες της ελληνικής χούντας. Προς γενική έκπληξη, ο Μακάριος κηρύσσει τριήμερο πένθος επειδή ο Γρίβας ήταν αρχηγός και της πρώτης ΕΟΚΑ η οποία εξέφρασε κατά κύριο λόγο τον αγώνα κατά των Άγγλων την δεκαετία του '50. Παρά τον θάνατο του αρχηγού της η ΕΟΚΑ Β' δεν σταματά τις βίαιες πράξεις της. Στις 25 Απριλίου 1974 η Κυπριακή κυβέρνηση θέτει εκτός νόμου την οργάνωση.

Στην Αθήνα, αλλά και στην Κύπρο, προχωρούν οι ετοιμασίες για πραξικόπημα σε βάρος του Μακαρίου. Αρχές Ιουλίου Μακάριος και Γκυζίκης ανταλλάσσουν έντονες επιστολές. Ο Μακάριος προβαίνει σε μια δήλωση η οποία περνάει στην ιστορία: "δεν είμαι νομάρχης των Αθηνών". Στις 15 Ιουλίου το πραξικόπημα εκδηλώνεται. Το προεδρικό μέγαρο ισοπεδώνεται αλλά ο Μακάριος λείπει κι έτσι γλιτώνει. Λίγο αργότερα η φωνή του ακούγεται στο ραδιόφωνο και καλεί τους κυπρίους σε αντίσταση. Οι πραξικοπηματίες δεν ορρωδούν και εγκαθιστούν στην θέση του προέδρου έναν παλαιό τιμημένο αγωνιστή του απελευθερωτικού αγώνα, τον Νικόλαο Σαμψών. Ο Σαμψών αιφνιδιάζει δυσάρεστα τον κόσμο με την επιλογή του να συνεργαστεί με την χούντα και καταφέρνει να καταστρέψει την υστεροφημία του. Πέντε μέρες μετά, στις 20 Ιουλίου, οι Τούρκοι επεμβαίνουν με επίσημη δικαιολογία το "είμαστε εγγυήτρια δύναμη και οφείλουμε να υπερασπίσουμε την δημοκρατία απέναντι στους κινηματίες". Το τίμημα της προδοσίας είναι βαρύ για την Μεγαλόνησο.

Δυο μέρες μετά την εισβολή των Τούρκων η χούντα του Ιωαννίδη καταρρέει. Ο Καραμανλής επιστρέφει από το Παρίσι και στις 24 Ιουλίου ορκίζεται πρωθυπουργός, επί κεφαλής κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Στις 7 Δεκεμβρίου 1974 (παραμονή του δημοψηφίσματος διά του οποίου καταργήθηκε η βασιλεία στην Ελλάδα) ο Μακάριος επιστρέφει στην Κύπρο και γίνεται δεκτός με τιμές ήρωα. Παραμένει πρόεδρος της δημοκρατίας άλλα 3 χρόνια, δίνοντας διπλωματικές μάχες σε κάθε επίπεδο για την επίλυση του Κυπριακού. Φυσικά το αμερικανοκρατούμενο ΝΑΤΟ κωφεύει και ο ΟΗΕ περιορίζεται στην έκδοση ψηφισμάτων. Στις 2 Αυγούστου 1977, μετά από δυο αλλεπάλληλα εμφράγματα, ο Μακάριος πεθαίνει σε ηλικία 64 ετών. Αν ζούσε σήμερα θα ήταν 90 ετών και ίσως αγωνιζόταν ακόμα προσπαθώντας να κάνει το παιδικό του όνειρο για ελεύθερη Κύπρο πραγματικότητα.