"Δημοκρατικός" σκοταδισμός;

Και ξαφνικά τα ξεχάσαμε όλα. Και τον ορισμό της δημοκρατίας κατά τους αρχαίους Έλληνες και το εκπληκτικό "διαφωνώ με ό,τι λες αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες" του Βολταίρου και το βασικό αξίωμα ότι στην δημοκρατία δεν υπάρχουν αυτόκλητοι σωτήρες. Και εξανέστησαν οι προστάτες της ηθικής και βρυχήθηκαν τα μουμουέ και διέρρηξαν τα ιμάτιά τους οι ταγοί της φυλής. Και όλοι μαζί βόηθησαν ένα ξεπεσμένο Βέλγο καλλιτέχνη να γίνει το πρόσωπο της επικαιρότητας, ένα βλακωδέστατο έργο του να γίνει διάσημο και τα δημοκρατικά μας ιδεώδη να πάνε περίπατο.

Μάλιστα! Τα ειδικευμένα στην παραγωγή και προβολή αισθητικού βορβόρου ΜΜΕ πρόβαλαν ξανά και ξανά το καταστάλαγμα της δημιουργίας ενός κρετίνου μπας και δεν καταλάβουμε από τι ακριβώς πάσχιζαν να μας προστατεύσουν. Του χάρισαν όση προβολή δεν θα πετύχαινε πακτωλός εκατομμυρίων και κατάφεραν να δουν οι πάντες ένα έργο το οποίο δεν άξιζε να δει κανείς. Κι ένας κακός καλλιτέχνης είναι πλέον ευτυχής! Έφτιαξε μια "μάπα" μόνο και μόνο για να προκαλέσει και έγινε διάσημος δίχως να κουνήσει το μικρό του δαχτυλάκι. Τι κι αν το έργο του αποσύρθηκε από την έκθεση;

Να χαρώ εγώ δημοκρατία! Χάρη στα κατευθυνόμενα ΜΜΕ και στην βλακεία των δημοσιογραφίσκων, που οσημέραι εξαμερικανοποιούνται, είδαμε πνευματικούς ανθρώπους είτε να σιωπούν είτε να συντάσσονται με μια ενέργεια η οποία παραπέμπει ευθέως σε μεσαιωνικό σκοταδισμό. Όταν κάποιας λογής εξουσία αποφασίζει τι είναι τέχνη και τι όχι, τότε δεν έχουμε δημοκρατία. Έχουμε Ιερά Εξέταση, έχουμε χιτλερικό ναζισμό, έχουμε σταλινικό φασισμό, έχουμε δικτατορία αλλά δεν έχουμε δημοκρατία.

Δεν με νοιάζει η εύκολη ερμηνεία που λέει ότι όλα αυτά συνέβησαν επειδή βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο κι επομένως όλοι κόπτονται να κερδίσουν ψήφους. Αντιθέτως, αυτό με κάνει να ανησυχώ περισσότερο. Αν με κάποια τόσο φτηνή δικαιολογία καταστρατηγούνται βασικές αρχές της δημοκρατίας τότε τι θα συμβεί αν υπάρξει κάποιος σοβαρότερος λόγος; Ανησυχώ. Και αναζητώ απάντηση στο ερώτημα το οποίο απευθύνω προς όλους εκείνους που τάχτηκαν αυτόκλητα υπερασπιστές της ηθικής και της αισθητικής μου, προς όλους εκείνους τους εκκολαπτόμενους μπουσίσκους/χιτλερίσκους/σταλινίσκους: "Ποιος σας κάλεσε, μωρέ, να με προστατεύσετε;" Και, τέλος, αναρωτιέμαι: "Ποιος, άραγε, θα με προστατεύσει από τους προστάτες μου;".

Τελικά, η δημοκρατία απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση. Για να μη μείνουν τέτοιες φωνές "φωναί βοώντων εν τη ερήμω". Και για να πάψουμε να φοβόμαστε για "όλα αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα".

Βιασμός της φύσης και διαστροφή του πνεύματος

"Δεν έχουμε ποτάμια, δεν έχουμε πηγάδια, δεν έχουμε πηγές. Μονάχα λίγες στέρνες, άδειες κι αυτές που ηχούν και τις προσκυνούμε" (Γιώργος Σεφέρης)

Η ανεκδιήγητη και, εν πολλοίς, πρόστυχη ιδέα του υπουργού γεωργίας Γιώργου Δρυ να "τακτοποιήσει" λίγο προ των εκλογών τα θέματα των δασικών εκτάσεων αποτελειώνει ουσιαστικά τα "κατακαημένα δάση" και ανοίγει τον δρόμο για τους πάσης λογής επιβουλείς του φυσικού περιβάλλοντος. Κι αυτό συμβαίνει επειδή χορηγείται συχωροχάρτι στους καταπατητές ενώ, ταυτόχρονα, με τον αποχαρακτηρισμό των αμφισβητούμενων εκτάσεων, περισσότερα από 35 εκατομμύρια στρέμματα δασικής (ή δυνάμει δασικής) γης παραδίδονται βορά στους εμπορευματοποιούς. Η σκοπιμότητα του μέτρου είναι εμφανέστατη. Ακραιφνής ψηφοθηρία και προεκλογικές σκοπιμότητες υπαγόρευσαν τις κυβερνητικές εμπνεύσεις. Δι' ο και η αντιπολίτευση έσπευσε να αποδεχθεί την τροπολογία για "πάγωμα" των προστίμων εις βάρος των καταπατητών.

Η σημασία του θέματος είναι πολλαπλή, πέραν πάσης αμφιβολίας. Πρώτο και αυτονόητο γεγονός είναι ότι ο πολίτης εθίζεται στην ιδέα της παρανομίας (και δη εξακολουθητικώς) εφ' όσον οι πράξεις του υπόκεινται διαρκώς σε προεκλογική παραγραφή. Δεύτερο και σημαντικώτερο, άμα δε και θλιβερώτερο, είναι το γεγονός ότι τέτοια μέτρα μεταγγίζουν και εδραιώνουν στην κοινωνία μια ισοπεδωτική λογική η οποία αποδέχεται ως ηθικώς και αισθητικώς ορθόν ο,τιδήποτε συνδέεται με κέρδος. Και είναι παγκοίνως γνωστόν ότι από αυτή την ανόητη, κοντόφθαλμη και αρκούντως επικίνδυνη λογική εμφορείται το σύνολο των πολιτικών και διακατέχεται η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Ουδείς δε εξ αυτών δύναται να συλλάβει την λατρευτική αγωνία του παραπάνω Σεφερικού στίχου για τον τόπο. Δυστυχώς.

Η κυβέρνηση με το συγκεκριμένο μέτρο θα καταφέρει να αναπτύξει κλώνους του πρωτευουσιάνικου οικιστικού εκτρώματος σ' όλη την χώρα, προκειμένου το κυβερνών κόμμα να κερδίσει μερικούς ψήφους. Όμως, το νομοσχέδιο οδηγεί με μαθηματική βεβαιότητα πολλές περιοχές της χώρας σε αισθητική και περιβαλλοντική απαξίωση.

Μέχρι σήμερα η Ελλάδα δυο πράγματα πουλάει στην ανθρωπότητα: το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και την ελληνική φύση (η οποία διήγειρε αυτό το πνεύμα). Φαίνεται, όμως, ότι μερικοί αδυνατούν να συλλάβουν την χαώδη διαφορά των λέξεων "πουλώ" και "ξεπουλώ". Ως εκ τούτου, νομιμοποιούμαι να παραφράσω τον Αντρέ Μπρετόν και να πω ότι ο βιασμός της φύσης διαστρέφει το πνεύμα και όσα εξ αυτού απορρέουν.

Έτσι σώθηκε και η Κύπρος

Προ ολίγων ημερών έγραψα μερικές σκέψεις μου για το "πώς σώθηκε η Ελλάδα" από τον "κομμουνιστικό κίνδυνο", χάρη στους υπερατλαντικούς μας συμμάχους και την συνεργασία τους με τους ντόπιους "λυτρωτές". Σ' εκείνο το κείμενο είχα αναφέρει πολύ επιγραμματικά την Κύπρο. Νομίζω ότι πρέπει να συμπληρώσω μερικά πράγματα γι' αυτό το πολύπαθο νησί το οποίο, ό,τι κι αν λένε μερικοί, είναι ελληνικό με όλη τη σημασία της λέξης!

Στις 13 Αυγούστου 1913 η οικογένεια Μούσκου (τσομπάνηδες σε κάποιο ορεινό χωριό της Τροόδου) αποκτούν ένα αγόρι που το βαφτίζουν Μιχάλη. Πριν κλείσει τα 13 του χρόνια ο Μιχάλης Μούσκος πηγαίνει στην μονή Κύκκου και γίνεται δόκιμος μοναχός. Όταν ενηλικιώνεται κείρεται κανονικός μοναχός και παίρνει το όνομα Μακάριος. Η σπιρτάδα του πνεύματός του είναι εντυπωσιακή και σύντομα ξεχωρίζει, το δε όνομά του γίνεται γνωστό σε όλη την Κύπρο. Το 1948 ξεκινάει την αντιστασιακή του δράση κατά των Άγγλων οι οποίοι κατέχουν το νησί. Γίνεται η ψυχή του δημοψηφίσματος κατά το οποίο μετριούνται 215.108 ψηφοδέλτια υπέρ της ένωσης με την Ελλάδα και ούτε ένα ψηφοδέλτιο κατά! Φυσικά, οι Άγγλοι δεν αναγνωρίζουν το δημοψήφισμα. Δυο χρόνια μετά, ο νεαρός μοναχός είναι γραφτό να γίνει αρχιεπίσκοπος Κύπρου, πριν καλά-καλά κλείσει τα 37 του χρόνια, ως Μακάριος Γ'.

Η Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) ξεκινάει τον ένοπλο αγώνα κατά των Άγγλων την πρωταπριλιά του 1955. Τα καθημερινά σαμποτάζ κάνουν τους Άγγλους να χάσουν τον ύπνο τους. Οι δυνάμεις κατοχής συλλαμβάνουν τον Μακάριο, τον κατηγορούν ως υποκινητή των "τρομοκρατών" και τον εξορίζουν στις Σεϋχέλλες. Ο αγώνας των Κυπρίων συνεχίζεται κλιμακούμενος και, τελικά, οι Άγγλοι υποχρεώνονται το 1959 σε διαπραγματεύσεις. Ο Μακάριος επιστρέφει στο νησί αλλά η εκπνέουσα αυτοκρατορία βρίσκει τον τρόπο να διατηρήσει την ανωμαλία βάζοντας και τους Τούρκους στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ως δήθεν εκφραστές του 18% των μουσουλμάνων του νησιού. Οι Τούρκοι καταφέρνουν, με την βοήθεια των Άγγλων, να πετύχουν την συγκυριαρχία. Πριν βγει ο χρόνος, χάρη στις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου, ένα περίεργο κράτος γεννιέται. Ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ' εκλέγεται στις 13 Δεκεμβρίου 1959 ως ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι Άγγλοι διατηρούν τις στρατιωτικές τους βάσεις στο νησί και συνεχίζουν την πολιτική του "διαίρει και βασίλευε" (divide e rege). Η κατάσταση μεταξύ ελλήνων και τούρκων όσο πάει και χειροτερεύει. Το 1964 οι τουρκοκύπριοι αποχωρούν από τα κρατικά όργανα και στήνουν δικά τους. Η σύγκρουση μοιάζει αναπόφευκτη. Ο ΟΗΕ στέλνει ειρηνευτική δύναμη στην Κύπρο κι αρχίζουν οι ζυμώσεις για ανταλλαγή πληθυσμών.

Εν τω μεταξύ στην Ελλάδα επιβάλλεται η χούντα των συνταγματαρχών η οποία βάζει στο μάτι τον Μακάριο. Παρά τη λυσσώδη πολεμική της, ο Μακάριος επανεκλέγεται πρόεδρος της δημοκρατίας το 1968. Στις 8 Μαρτίου 1970 πραγματοποιείται η πρώτη απόπειρα κατά της ζωής του. Τριάμιση χρόνια αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 1973, πραγματοποιείται και δεύτερη. 100 ημέρες μετά, στις 17 Ιανουαρίου 1974 πεθαίνει ο Γεώργιος Γρίβας, ιδρυτής και αρχηγός της αντιμακαριακής οργανώσεως ΕΟΚΑ Β' η οποία δρούσε με τις ευλογίες της ελληνικής χούντας. Προς γενική έκπληξη, ο Μακάριος κηρύσσει τριήμερο πένθος επειδή ο Γρίβας ήταν αρχηγός και της πρώτης ΕΟΚΑ η οποία εξέφρασε κατά κύριο λόγο τον αγώνα κατά των Άγγλων την δεκαετία του '50. Παρά τον θάνατο του αρχηγού της η ΕΟΚΑ Β' δεν σταματά τις βίαιες πράξεις της. Στις 25 Απριλίου 1974 η Κυπριακή κυβέρνηση θέτει εκτός νόμου την οργάνωση.

Στην Αθήνα, αλλά και στην Κύπρο, προχωρούν οι ετοιμασίες για πραξικόπημα σε βάρος του Μακαρίου. Αρχές Ιουλίου Μακάριος και Γκυζίκης ανταλλάσσουν έντονες επιστολές. Ο Μακάριος προβαίνει σε μια δήλωση η οποία περνάει στην ιστορία: "δεν είμαι νομάρχης των Αθηνών". Στις 15 Ιουλίου το πραξικόπημα εκδηλώνεται. Το προεδρικό μέγαρο ισοπεδώνεται αλλά ο Μακάριος λείπει κι έτσι γλιτώνει. Λίγο αργότερα η φωνή του ακούγεται στο ραδιόφωνο και καλεί τους κυπρίους σε αντίσταση. Οι πραξικοπηματίες δεν ορρωδούν και εγκαθιστούν στην θέση του προέδρου έναν παλαιό τιμημένο αγωνιστή του απελευθερωτικού αγώνα, τον Νικόλαο Σαμψών. Ο Σαμψών αιφνιδιάζει δυσάρεστα τον κόσμο με την επιλογή του να συνεργαστεί με την χούντα και καταφέρνει να καταστρέψει την υστεροφημία του. Πέντε μέρες μετά, στις 20 Ιουλίου, οι Τούρκοι επεμβαίνουν με επίσημη δικαιολογία το "είμαστε εγγυήτρια δύναμη και οφείλουμε να υπερασπίσουμε την δημοκρατία απέναντι στους κινηματίες". Το τίμημα της προδοσίας είναι βαρύ για την Μεγαλόνησο.

Δυο μέρες μετά την εισβολή των Τούρκων η χούντα του Ιωαννίδη καταρρέει. Ο Καραμανλής επιστρέφει από το Παρίσι και στις 24 Ιουλίου ορκίζεται πρωθυπουργός, επί κεφαλής κυβέρνησης εθνικής ενότητας. Στις 7 Δεκεμβρίου 1974 (παραμονή του δημοψηφίσματος διά του οποίου καταργήθηκε η βασιλεία στην Ελλάδα) ο Μακάριος επιστρέφει στην Κύπρο και γίνεται δεκτός με τιμές ήρωα. Παραμένει πρόεδρος της δημοκρατίας άλλα 3 χρόνια, δίνοντας διπλωματικές μάχες σε κάθε επίπεδο για την επίλυση του Κυπριακού. Φυσικά το αμερικανοκρατούμενο ΝΑΤΟ κωφεύει και ο ΟΗΕ περιορίζεται στην έκδοση ψηφισμάτων. Στις 2 Αυγούστου 1977, μετά από δυο αλλεπάλληλα εμφράγματα, ο Μακάριος πεθαίνει σε ηλικία 64 ετών. Αν ζούσε σήμερα θα ήταν 90 ετών και ίσως αγωνιζόταν ακόμα προσπαθώντας να κάνει το παιδικό του όνειρο για ελεύθερη Κύπρο πραγματικότητα.

Ποιος φοβάται τους "τρομοκράτες" τελικά;

Το προσέξατε; Γεμίσαμε τελάληδες οι οποίοι -πότε ψιθυρίζοντας και πότε κραυγάζοντας- προσπαθούν να μας πείσουν ότι το κακό πλησιάζει με βήμα ταχύ και το μόνο που μπορούμε να κάνουμε απέναντι στην σίγουρη καταστροφή είναι να φοβόμαστε. Άντε και ν' ανοίξουμε ένα βαθύ πηγάδι, να το θωρακίσουμε με σύγχρονης τεχνολογίας υλικά και να μπούμε μέσα να κρυφτούμε. Να θαφτούμε ζωντανοί, δηλαδή, για να μην πεθάνουμε. Και το χειρότερο είναι πως αυτοί οι τελάληδες μέρα με τη μέρα αβγαταίνουν!

Εκατομμύρια αντίδοτα για προστασία από τον βάκιλλο του άνθρακα (καιρούς και ζαμάνια έχουμε ν' ακούσουμε γι' αυτό το φρούτο), διπλά τείχη στο Ολυμπιακό Χωριό της Αθήνας (η μεγίστη ύβρις για μια χώρα που γκρέμιζε τα τείχη προς τιμήν των ολυμπιονικών!), μάσκες κατά του χημικού πολέμου (το μετρό της Αθήνας πρωτοπορεί στην διαφήμισή τους), ευρύτατα δίκτυα έμψυχων και ηλεκτρονικών ευρωατλαντικών ρουφιάνων στην υπηρεσία μιας παγκοσμιοποιημένης στρατοχωροφυλακής, κάμερες παντού, τσιπάκια που εμφυτεύονται "για την προστασία μας" δίχως να επιτρέπονται διαμαρτυρίες ("αν είσαι από τους καλούς γιατί διαμαρτύρεσαι;")... Αυτά και χιλιάδες άλλα πράγματα επιστρατεύονται για να μας πείσουν ότι πρέπει να φοβόμαστε απέναντι στους κακούς "τρομοκράτες", στους μουσουλμάνους "εξτρεμιστές", στους καμικάζι της τζιχάντ.

Εκείνοι οι οποίοι πράγματι φοβούνται έχουν τους λόγους τους και τους γνωρίζουν καλά. Δυστυχώς γι' αυτούς, όμως, τους λόγους του τρόμου τους τους γνωρίζουμε κι εμείς. Τους μάθαμε ξεφυλλίζοντας τα βιβλία της Ιστορίας, σκορπισμένους μέσα σε χιλιάδες κεφάλαια αντίστασης. Από την Γαλλία του 1789 μέχρι την Ρωσσία του 1917 κι από την περίοδο του ναζισμού μέχρι την σύγχρονη επέλαση της "αυτοκρατορίας του καλού" και των συμμάχων της όσοι ακολούθησαν (και ακολουθούν) την επιλογή της αντίστασης δεν αρκούνται σε στρογγυλά τραπέζια, ατέλειωτες συζητήσεις και ψηφίσματα. Στην δύναμη των όπλων αντιτάσσουν όπλα και σε κάθε κατακτητή επιφυλάσσουν θάνατο και καταστροφή.

Όσοι, λοιπόν, επέλεξαν την συστράτευσή τους με τους "σταυροφόρους της ειρήνης", όσοι επιμένουν να διατηρούν και να αυξάνουν τις δυνάμεις τους στο "παζάρι της δημοκρατίας" καλά κάνουν και φοβούνται. Και καλύτερα ακόμα θα κάνουν να συνηθίζουν στην ιδέα πως τέτοιας μορφής πρωτοβουλίες έχουν ως σίγουρο αποτέλεσμα να αυξάνουν τα φέρετρα που θα επιστρέφουν στην πατρίδα τους. Για όλους εμάς τους υπόλοιπους ο μόνος δρόμος που υπάρχει είναι αυτός της αντίστασης. Αντίσταση στην επιχείρηση παγίωσης του φόβου. Αντίσταση σ' εκείνους που -ελέω του δικού τους τρόμου- σκαρφίζονται και πλασσάρουν τα πάσης φύσεως αντιτρομοκρατικά τους εφευρήματα (φυσικά, θησαυρίζοντας παράλληλα!). Και, πάνω απ' όλα, αντίσταση σ' εκείνους που με πρόσχημα τον τρόμο επιδιώκουν να χτίσουν έναν κόσμο με απόλυτη ομοιομορφία και απόλυτη σιωπή... σαν νεκροταφείο.

Άλλωστε έχουμε ένα πολύ σημαντικό αβαντάζ: όποιος αντιστέκεται δεν φοβάται!

Καταναλωτισμός και τεχνητές ανάγκες

Αυτές τις μέρες, βλέποντας την αγορά να έχει βάλει τα καλά της και τον κόσμο να ξεχύνεται στα μαγαζιά για ψώνια, δεν μπόρεσα να μη θυμηθώ το καταπληκτικό βιβλίο του Κορνήλιου Καστοριάδη "Η 'ορθολογικότητα' του καπιταλισμού" (Ύψιλον, Αθήνα 1998) και να το ξανακατεβάσω από την βιβλιοθήκη μου.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του καπιταλισμού είναι και ο καταναλωτισμός. Κύρια τάση του καταναλωτισμού είναι η καθοδήγηση των ατόμων σε ικανοποίηση μη-βασικών αναγκών (αυτές τις οποίες εγώ ονομάζω "τεχνητές ανάγκες") και στην εμφύτευση της πεποίθησης ότι μέσα από αυτή την διαδικασία το άτομο εντάσσεται στο κοινωνικό σώμα. Φυσικά, όλες αυτές οι ανάγκες ανάγονται από το καπιταλιστικό σύστημα σε "βασικές". Υπάρχει ένα ολόκληρο σύστημα που δουλεύει με αποκλειστικό στόχο την "μεταποίηση" των τεχνητών αναγκών σε βασικές. Σε μια καπιταλιστικώς προσανατολισμένη κοινωνία, πλην της τροφής και της ένδυσης (γι' αυτές δεν χρειάζεται προσπάθεια να πειστούμε!), θεωρούνται αναγκαία το αυτοκίνητο (ενίοτε δε και ένα δεύτερο, "μικρό" αυτοκίνητο πόλης ή και ένα τρίτο, 4Χ4), η τηλεόραση (οπωσδήποτε πλάσματος, αν όχι βιντεοπροβολέας), το dvd (αν όχι πλήρης εγκατάσταση home cinema), το εξοχικό (φυσικά σε κάποιο νησί, έστω κι αν το επισκέπτεται κανείς 15-20 μέρες τον χρόνο όλες κι όλες) κλπ. Χωρίς την ικανοποίηση αυτών των τεχνητά βασικών αναγκών η καπιταλιστική οικονομία και οι μηχανισμοί επιβίωσής της αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα.

Ο σύγχρονος άνθρωπος, μετασχηματισμένος σε "homo oeconomicus", προσδιορίζει πλέον την ύπαρξή του κάτω από το πλέγμα των οικονομικών σχέσεων που διέπουν το κοινωνικό σύνολο. Οι οικονομικές σχέσεις καθορίζουν την κοινωνική θέση του ατόμου, κατ' επέκταση δε και την δύναμή του. Το "ποιος είμαι" προσδιορίζεται από το τι αυτοκίνητο έχω, σε τι σπίτι μένω και πόσα χαλάω κάθε φορά που πάω στο Λονδίνο για ψώνια κι όχι από το κουβαλάω μέσα στο κεφάλι μου. Το "σκέπτομαι, άρα υπάρχω" του Καρτέσιου έχει μετασχηματιστεί σε "καταναλώνω, άρα υπάρχω".

Στον πρώτο τόμο του "Κεφαλαίου" ο Μαρξ αναφέρει την έννοια του "εμπορευματικού φετιχισμού". Πρόκειται για φαινόμενο έκδηλο στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Τα εμπορεύματα δεν είναι πλέον απλά εμπορεύματα αλλά αποκτούν υπερφυσικές ιδιότητες, μεταμορφώνονται σε φετίχ και περικλείουν μια κοινωνική δύναμη η οποία μεταβιβάζεται στον κάτοχό τους. Αυτά τα λόγια που είπε ο Μαρξ το 1867 αποκτούν μιαν άλλη διάσταση σήμερα που ο εμπορευματικός φετιχισμός βρίσκει την ιδανική του έκφραση στον καταναλωτισμό. Ενός καταναλωτισμού ο οποίος έχει αποκτήσει αταξικό χαρακτήρα αφού δεν αποτελεί χαρακτηριστικό μόνο των εύπορων τάξεων. Ο καπιταλισμός έχει φροντίσει για την δημιουργία τεχνητών αναγκών σε κάθε κοινωνική τάξη.

Ο Μάρτιν Χάιντεγκερ ("Επιστολή για τον ανθρωπισμό", Ροές, Αθήνα 1987) υπογραμμίζει ότι η τάση του ατόμου για απόκτηση κοινωνικής δύναμης σημαίνει πως το άτομο συνειδητοποιεί την έλλειψη δύναμης. Αλλοίμονο στις κοινωνίες που στηρίζουν την δύναμή τους στον εμπορευματικό φετιχισμό. Αλλοίμονο στα άτομα που αναπληρώνουν το νοητικό τους κενό με τον καταναλωτισμό.

Έτσι "σώθηκε" η Ελλάδα - Χρονικό

Με αφορμή ένα e-mail που πήρα σχετικά με το σχόλιό μου "Λυτρωτής ή παπάρας" επανέρχομαι προσπαθώντας να δώσω ένα σύντομο χρονολόγιο της "σωτηρίας" της Ελλάδας από τους "κινδύνους" οι οποίοι την απειλούσαν. Κυρίως θέλω να καταδείξω τον τρόπο με τον οποίο η Δεξιά "λύτρωσε" (σύμφωνα με τον Μιχάλη Λιάπη) τον τόπο παραδίδοντάς τον άνευ όρων στους υπερατλαντικούς "συμμάχους" μας. Ιδού, λοιπόν, το χρονικό της απολυτρώσεως:

1. Στις 12 Μαρτίου 1947 ο Χάρρυ Τρούμαν ανακοινώνει το περίφημο "Δόγμα" του. Οι Αμερικανοί διαδέχονται την καταρρέουσα Βρεττανική Αυτοκρατορία και ξεκινούν την προσπάθεια να κυριαρχήσουν στον κόσμο. Με την αποδοχή του "Δόγματος" από την Ελλάδα αποχωρεί ο Σοβιετικός πρέσβυς από την Αθήνα. Οι Αμερικανοί καταφθάνουν στην Ελλάδα την 1η Ιουνίου 1947.
2. Μέσω του "Δόγματος Τρούμαν" και του "Σχεδίου Μάρσαλ" εισρέουν κατά την διετία 1947-1948 εξ Αμερικής πόροι ίσοι με το 40% του ΑΕΠ. Δίδεται απόλυτη προτεραιότητα εκ μέρους των Αμερικανών στον έλεγχο του δημοσιονομικού και νομισματικού τομέα και στη ρύθμιση του εξωτερικού εμπορίου. Στους τομείς αυτούς ο αμερικανικός έλεγχος είναι απόλυτος.
3. Με την είσοδο του 1949 αρχίζουν τα προβλήματα. Ο Τίτο αποκηρύσσεται από την Κομινφόρμ. Στις 21 Ιανουαρίου σχηματίζεται εθνική κυβέρνηση ευρύτατης αποδοχής υπό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη ο οποίος πεθαίνει σύντομα και στις 24 Ιουνίου τον διαδέχεται ο Αλέξανδρος Διομήδης. Οι Αμερικανοί εκπονούν σχέδιο βίαιης διάλυσης του δημοκρατικού στρατού ο οποίος ξαναβγαίνει στα βουνά με μοναδικό αίτημα την εγκαθίδρυση δημοκρατικού πολιτεύματος.
4. Χωρίς εφόδια, εγκαταλελειμένος από τους σοβιετικούς, με τον Τίτο να έχει κλείσει τα σύνορα εμποδίζοντας την οπισθοχώρηση, με την Αλβανία να αφοπλίζει και να φυλακίζει όποιον τολμούσε να μπει σε αλβανικό έδαφος και ακάλυπτος στις αεροπορικές επιδρομές ο δημοκρατικός στρατός υποχωρεί στην Πίνδο και στριμώχνεται στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας προσπαθώντας να οχυρωθεί στον Γράμμο και στο Βίτσι. Οι Αμερικανοί απαγορεύουν κάθε διάλογο για παράδοση με όρους και πιέζουν για οριστική βίαιη εκκαθάριση. Στις 25 Αυγούστου εξαπολύεται η τελική επίθεση κατά των 4.700 οχυρωμένων στον Γράμμο και των 6.700 οχυρωμένων στο Βίτσι. Την επιχείρηση κατευθύνουν από κοινού ο βασιλιάς Παύλος και ο αμερικανός αρχιστράτηγος Βαν Φλητ. Οι αμερικανοί βρίσκουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν στην πράξη 50 αεροπλάνα καθέτου εφορμήσεως (τύπου στούκας). Στις 29 Αυγούστου ο εμφύλιος πόλεμος τελειώνει οριστικά.
5. Στις 18 Φεβρουαρίου 1952 η βουλή παίρνει απόφαση για ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Η απόφαση υλοποιείται τον Μάιο της ίδιας χρονιάς. Ο Παύλος που νόμιζε ότι ήλεγχε την κατάσταση καταλαβαίνει πως ήρθε η ώρα να ξεπληρώσει τους αμερικανούς και αποδέχεται ως πρωθυπουργό τον εκλεκτό τους. Στις 16 Νοεμβρίου 1952, χάρη σε ένα εκλογικό σύστημα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα του, ο Ελληνικός Συναγερμός του στρατηγού Αλέξανδρου Παπάγου αποσπά το 49,2% των ψήφων και σχηματίζει κυβέρνηση με 247(!) βουλευτές. Η επιλογή Παπάγου εκ μέρους των αμερικανών δημιούργησε άσβεστο μίσος μεταξύ ανακτόρων-ΗΠΑ το οποίο δεν επρόκειτο να σβήσει ποτέ και το οποίο έμελλε να προκαλέσει άλλα δεινά στον τόπο.
6. Στις 4 Οκτωβρίου 1955, προς μεγάλη ευτυχία του παλατιού, ο Παπάγος πεθαίνει και ο Παύλος, προλαβαίνοντας τους Αμερικανούς, βρίσκει την ευκαιρία να χαρίσει την πρωθυπουργία σ' έναν δικό του άνθρωπο: τον ως τότε υπουργό δημοσίων έργων Κωνσταντίνο Καραμανλή. Η σύντομη δοτή πρωθυπουργία επιτρέπει στον Καραμανλή την δημιουργία ενός άλλου εξαμβλωματικού εκλογικού νόμου. Στις επόμενες εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956 η ΕΔΑ κερδίζει την σχετική πλειοψηφία αλλά η ΕΡΕ του Καραμανλή βγάζει 165 βουλευτές. Χάρη σ' εκείνον τον εξαμβλωματικό εκλογικό νόμο το δεύτερο σε ψήφους κόμμα αποκτά απόλυτη πλειοψηφία και ο Καραμανλής γίνεται πρωθυπουργός. Ακολουθεί μια δεκαετία σπαραγμού, διώξεων και νοθευμένων εκλογών. Μια δεκαετία στιγματισμένη από τα Ιουλιανά και την δολοφονία Λαμπράκη.
7. Στις 21 Απριλίου 1967 οι αμερικανοί προλαβαίνουν τον Κωνσταντίνο (διάδοχο του Παύλου) -ο οποίος ετοίμαζε με τους στρατηγούς του την κατάλυση του πολιτεύματος- και χρησιμοποιώντας μια κάστα συνταγματαρχών επιβάλουν στον τόπο δικτατορία. Ακολουθούν νέες διώξεις, νέες εξορίες, νέα δεσμά. Ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος απομυζά τα κρατικά έσοδα από το βαμβάκι, τα σπίρτα, το λιμάνι του Πειραιά, το χαρτόσημο και τα τραπουλόχαρτα(!). Παρεμπιπτόντως, οι Αμερικανοί βρίσκουν την ευκαιρία να εκδικηθούν τα ανάκτορα και να πάρουν την ρεβάνς για την "ήττα" του 1955. Τον Δεκέμβρη του 1967 παγιδεύουν τον Κωνσταντίνο με ένα κίνημα-μαριονέττα, τον προδίδουν στους δικτάτορες και έτσι επιτυγχάνουν το ουσιαστικό τέλος της βασιλείας στην Ελλάδα.
8. Εφτά χρόνια αργότερα, στις 15 Ιουλίου 1974, οι ίδιοι "λυτρωτές" αναλαμβάνουν να σώσουν και την Κύπρο. Τα "λυτρωτικά" αποτελέσματα εκείνης της προσπάθειας τα γευόμαστε ακόμα και σήμερα...

Αυτά λοιπόν με τους "λυτρωτές". Ευτυχώς που η Ιστορία δεν είναι δυνατόν να πλαστογραφείται μονίμως. Το παραμύθι του "κομμουνιστικού κινδύνου" δεν το πιστεύουν κατά βάθος ούτε οι ίδιοι οι εμπνευστές του. Τους οποίους ας παραδώσουμε στην χλεύη της Ιστορίας.

Φοβού τους "εγκύρους" αναλυτάς!

Μπορεί η χιονοστοιβάδα των συλλήψεων να σαρώνει τους εν Αμερική χρηματιστές αλλά το φαινόμενο της "εγκυρότητος" των αναλυτών είναι παγκόσμιο. Όλοι αυτοί οι "αναλυτές" των μεγάλων τραπεζικών οργανισμών που προτείνουν αγορές και πωλήσεις μετοχών επηρεάζονται σαφέστατα από την συνεργασία που έχουν οι τράπεζές τους με τις εταιρείες των οποίων τις μετοχές "αναλύουν". Το κακό είναι ότι όλες αυτές οι αναλύσεις ενδύονται τον μανδύα της "σοβαρότητος" οπότε γίνονται κάτι σαν ευαγγέλιο για τους απλούς επενδυτές. Τελικά, αυτές οι "αναλύσεις" είναι που χαλιναγωγούν την αγορά και το αποτέλεσμα το ζήσαμε και στην χώρα μας τόσο τα τελευταία χρόνια όσο και την περίοδο 1989-1991. Στόχος τους είναι να ενθουσιάζονται οι επενδυτές και να αγοράζουν ό,τι κάποιος "μεγάλος" θέλει να πουλήσει ή να τρομοκρατούνται και να πουλάνε όσο-όσο τις μετοχές που κάποιος άλλος θέλει να αγοράσει. Να γιατί το Χρηματιστήριο ήταν, είναι και θα παραμείνει πραγματικό σφαγείο των μικρών επενδυτών.

Το πιο πρόσφατο ντόπιο παράδειγμα "έγκυρης ανάλυσης" είναι αυτό της UBS σχετικά με την μετοχή της Alpha Bank. Τον περασμένο Φεβρουάριο η UBS προέβλεπε ότι η τιμή των 10,94 ευρώ ήταν υψηλή και ανεμένετο υποχώρησή της γύρω στα 9,30 ευρώ. Τι λογικότερο για κάποιον επενδυτή να φροντίσει να "ξεφορτωθεί" αυτές τις μετοχές; Τον περασμένο μήνα, με την μετοχή της Alpha Bank να αγγίζει τα 21 ευρώ, η ίδια εταιρεία προβλέπει ότι η τιμή της μετοχής αυτής θα κινηθεί ανοδικά και θα φτάσει τα 25 ευρώ! Όσοι επενδυτές, λοιπόν, άκουσαν προ εννέα μηνών τους "αναλυτές" της UBS έχασαν τα μισά τους λεφτά αφού πούλησαν κάτω από 11 ευρώ μια μετοχή η οποία διπλασίασε την αξία της σε 9 μήνες!

Τι μεσολάβησε, όμως, ενδιάμεσα και η UBS άλλαξε στάση απέναντι στη συγκεκριμένη μετοχή; Απλούστατον: η UBS ανέλαβε το "book building" της Alpha Bank! Με ανάδοχο την UBS διατέθηκαν σε ξένους επενδυτές 16.000.000 μετοχές της Alpha Bank! Μια βδομάδα αργότερα η UBS δημοσίευσε "έγκυρη ανάλυση" με την οποία προτρέπει τους επενδυτές να αγοράσουν μετοχές της Alpha Bank...

Οι επενδυτικοί οργανισμοί έχουν δικαίωμα να λένε ό,τι θέλουν και ν' αλλάζουν γνώμη όποτε τους καπνίσει. καθήκον των επενδυτών είναι να φυλάγονται από τις μπανανόφλουδες. Αν κερδίσουν μπράβο τους, αν χάσουν φταίνε. Η UBS ουδεμίαν ευθύνην φέρει διότι στο τέλος της "ανάλυσής" της έχει και τα εξής ψιλά γράμματα: "Η εταιρεία (UBS) έχει και επιδιώκει συνεργασίες με τις εταιρείες που καλύπτει σε αυτές τις αναλύσεις. Γι' αυτό οι επενδυτές πρέπει να είναι ενήμεροι ότι η εταιρεία (UBS) μπορεί να έχει σύγκρουση συμφερόντων (conflict of interest). Οι επενδυτές θα πρέπει να αντιμετωπίζουν την έκθεση σαν ένα μεμονωμένο στοιχείο για την επενδυτική τους ενημέρωση". Με άλλα λόγια: "Όταν επιδιώκουμε μια συνεργασία θάβουμε τις μετοχές κι όταν η συνεργασία επιτευχθεί τις ανασταίνουμε"!

Όμορφος κόσμος, ηθικός, αγγελικά πλασμένος. Και μην ακούω βλακείες του είδους "τι κάνει το κράτος;". Οι πάντες (χρηματιστές, αναλυτές, τραπεζίτες, εντολοδόχοι, δημοσιογράφοι κλπ) είναι στο παιχνίδι κατά των μικρών επενδυτών. Ο αγώνας είναι σικέ!