Ο Αββάς Πιερ

Στις 22 Ιανουαρίου απεδήμησε εις Κύριον σε ηλικία 94 ετών η δημοφιλέστερη και πιο σεβαστή προσωπικότητα της Γαλλίας της τελευταίας 50ετίας, ο Αββάς Πιερ. Αμείλικτος προστάτης των φτωχών, αδιάλλακτος μαχητής κατά της κοινωνικής ανισότητος και της αδικίας, είχε ιδρύσει από το 1949 το κίνημα κοινωνικής αλληλεγγύης "Εμμαούς", με υποδειγματική απήχηση στη Γαλλία αλλά στη συνέχεια και στον υπόλοιπο κόσμο. Δεκάδες χιλιάδες δωρητών στο ξεκίνημα και εκατοντάδες χιλιάδες στη συνέχεια προσέφεραν εντυπωσιακά ποσά υπέρ των αδικημένων και εξαθλιωμένων στη σύγχρονη κοινωνία. Το 1954, ο Τσάρλι Τσάπλιν είχε προσφέρει 2 εκατομμύρια φράγκα, λέγοντας: "Δεν σας τα χαρίζω, σας αποδίδω αυτά που ανήκουν στους περιπλανώμενους αλήτες, ένας από τους οποίους υπήρξα και εγώ στη ζωή και στη συνέχεια στις ταινίες μου. Αυτή είναι η δίκαιη επαναφορά των πραγμάτων".

Κατά την τελευταία δεκαετία, ο εκλιπών δεν έπαυε να καταγγέλλει τη στροφή των κυβερνήσεων προς τον νεοφιλελευθερισμό και τις ολέθριες συνέπειες της επιλογής αυτής στο πεδίο της κοινωνικής αδικίας, των ανισοτήτων και των αποκλεισμών...

Η αυθόρμητη αλληλεγγύη της κοινωνίας προς τους φτωχούς δεν βρήκε ανάλογη απήχηση στις κυβερνητικές πολιτικές. Με πικρό χιούμορ, η σατιρική εφημερίσα "Κανάρ Ανσαϊνέ" εμφανίζει τον Αββά στην επιθανάτια κλίνη τουνα δηλώνει με νόημα: "Κληροδοτώ στα Παιδιά του Δον Κιχώτη όλες τις αθετημένες υποσχέσεις των κυβερνητικών υπευθύνων"...

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το άρθρο του Κώστα Βεργόπουλου "Οι άθλιοι είναι εδώ", το οποίο δημοσιεύθηκε στην χθεσινή "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία". Το αναδημοσιεύω δίχως άδεια. Το μόνο που προσθέτω είναι η λύπη μου για το γεγονός ότι έπρεπε να πεθάνει ο Αββάς Πιερ για να μάθω γι' αυτόν και το έργο του.

Περισσότερες πληροφορίες στο εκτενέστατο λήμμα Abbé Pierre της Wikipedia και στο ηλεκτρονικό ημερολόγιο phronesisaical.

Όταν φτάνει ο στόλος...

Γέλασε όλη η Ελλάδα όταν πέρυσι ο Υπουργός Οικονομίας ανακοίνωσε την αύξηση του εθνικού μας πλούτου λόγω της προσμέτρησης των "αφανών" εισοδημάτων, όπως αυτά της συμπαθούς τάξεως των ιεροδούλων. Επειδή, όμως, είμαι σίγουρος ότι η πολιτεία δεν είχε σκοπό να μας διασκεδάσει, ας προσπαθήσω να δω τις πραγματικές διαστάσεις της συγκεκριμένης ενέργειας.

Πρώτα-πρώτα, βγήκαμε δίκην μετανενοημένων Μαγδαληνών και δηλώσαμε (με την περίφημη "απογραφή") στους συνεταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (και όπου αλλού) ότι τόσα χρόνια τους κοροϊδεύαμε κι ότι η οικονομική μας κατάσταση είναι τραγική. Το κέρδος γι' αυτούς που παραδέχτηκαν (ή που κατασκεύασαν) εξ ονόματός μας την τραγωδία φάνταζε πολλαπλό: (α) για όλα έφταιγαν οι προκάτοχοί τους που δεν είχαν μπέσα, (β) με τόσο χάλι γύρω ό,τι και να κάνανε αυτοί δεν θα μπορούσε να χειροτερέψει τα πράγματα, (γ) με τέτοια μαύρη τρύπα εδικαιούντο να μη τηρήσουν υποσχέσεις για παροχές στο πόπολο κλπ κλπ.

Όλα καλά κι όλα ωραία, λοιπόν, αλλά κάτι στράβωσε. Αβγατίζοντας (έστω, εικονικά) τις υποχρεώσεις μας, χάλασε η παλάντζα και το έλλειμμα πέρασε τα επιτρεπτά όρια. Αποτέλεσμα; Μπήκαμε σε καθεστώς επιτήρησης και -όπως γίνεται με όλους τους κακούς οφειλέτες- έκλεισαν οι κάνουλες του δανεισμού. Κακό αυτό! Αντί να αποκτήσουμε άνεση κινήσεων βρεθήκαμε με κεχαγιά στο κεφάλι μας. Κάτι έπρεπε να σκαρφιστούμε.

Τότε ήταν που βγήκαμε και δηλώσαμε στον κόσμο (δηλαδή, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Παγκόσμια Τράπεζα, στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κλπ) ότι δεν είμαστε τόσο μπατίρια όσο μας λογάριαζαν αλλά το 'χουμε κι εμείς το κατιτίς μας. Αμ, τι νόμιζαν οι Ευρωπαίοι; Ότι περιμέναμε να ζήσουμε μόνο από το μισθό μας ή ότι ζούμε μόνο απ' αυτά που δηλώνουμε στην Εφορία; Όχι, κύριοι! Και ολόκληρες κατηγορίες επαγγελματιών υπάρχουν που δεν δηλώνουν αυτά που βγάζουν (ιερόδουλοι, ταξιτζήδες, φορτηγατζήδες, ενοικιαζόμενα δωμάτια κλπ) και ολόκληρες κατηγορίες εισοδημάτων υπάρχουν που μένουν στο σκοτάδι (ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι, μαστροπεία, προστασία, μίζες, φακελλάκια, αέρας, τοκογλυφία κλπ). Με απλά λόγια: έχουμε περιουσία αλλά σας την κρύβαμε ως τώρα.

Η "έξυπνη" γυριστή έπιασε. Αβγατίζοντας (έστω, εικονικά) το εισόδημα, μειώσαμε το ποσοστό του ελλείμματος κάτω από το όριο (από το 104% στο 8ο% του ΑΕΠ). Έτσι, η χώρα βγήκε από το καθεστώς επιτήρησης και η στρόφιγγα του διεθνούς δανεισμού ξανάνοιξε κάνοντας το χρήμα επαρκές για τις απαραίτητες προεκλογικές παροχές. Μια χαρά!

Μια χαρά; Χμμμ... όχι και τόσο. Βλέπετε, οι "κουτόφραγκοι" μας το κράτησαν μανιάτικο. "Ώστε τον έχετε τον τρόπο σας, μάγκες", μας είπαν. "Οπότε, κακώς εμείς τόσα χρόνια σας θεωρούσαμε φτωχοσυμπέθερους και σας δίναμε επιχορηγήσεις από το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης κι από τα άλλα προγράμματα σύγκλισης. Συγγνώμη για την παρανόηση αλλά δώστε μας πίσω αυτά που κακώς πήρατε". Και μας έστειλαν την πρώτη δόση. Άιντε τώρα να δούμε τι άλλο τερτίπι θα σκεφτούμε για να ξεφύγουμε από το στρίμωγμα.

Τελικά, βρήκα πού είναι το λάθος. Κακώς λογαριάσαμε ότι πλουτίσαμε από το εισόδημα των ιεροδούλων. Όταν φτάνει ο στόλος στο λιμάνι, δεν πλουτίζουν οι πουτάνες. Οι νταβατζήδες πλουτίζουν.

Πας μην ων μεθ' ημών, καθ' ημών

Ομολογώ ότι τις τελευταίες μέρες δοκίμασα μεγάλη έκπληξη βλέποντας σύσσωμο τον φιλικά προς την αξιωματική αντιπολίτευση προσκείμενο τύπο να αφιερώνει σελίδες επί σελίδων στο "βρόμικο '89" και να αναλύει τις κατά το παρελθόν "παρά φύσιν" κόντρες του ΚΚΕ με το ΠΑΣΟΚ. Δυσκολεύτηκα, επίσης, να καταλάβω τον λόγο για τον οποίο πολλοί εκ των "σοβαρών" δημοσιογράφων ανάλωσαν χώρο και χρόνο για να αναλύσουν τις κόντρες αυτές.

Δυσκολεύτηκα, αλλά κατάλαβα. Όλο αυτό το μελάνι χύθηκε για να δικαιολογήσει την αποστροφή του αργηγού της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως προς την γενική γραμματέα του ΚΚΕ: "είσαστε ο αριστερός ψάλτης της δεξιάς". Φοβάμαι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα κλασσικό δείγμα στρατευμένης δημοσιογραφίας.

Όλη η βαβούρα γίνεται εξ αιτίας της στάσης των κομμουνιστών βουλευτών να αποχωρήσουν από την Βουλή δίχως να λάβουν μέρος στην ψηφοφορία για ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Κύριο επιχείρημα των αποχωρούντων ήταν ότι το κόμμα τους καταδικάζει την πολιτική και των δυο μεγάλων κομμάτων αλλά η διαδικασία της ψήφου εμπιστοσύνης επιτρέπει την καταδίκη μόνο της συμπολίτευσης. Και κύριο επιχείρημα όσων στηλιτεύουν την συγκεκριμένη πολιτική πράξη είναι ότι οι κομμουνιστές ξεχνούν ότι τώρα κυβερνά η δεξιά.

Ωραίο επιχείρημα! Λες και ο πολίτης πρέπει να ενδιαφέρεται για το τι χρώμα κουστούμι φοράει αυτός που τον κυβερνά. Λες και δεν πρέπει να αντιδρά όταν προσπαθεί ο οποιοσδήποτε να τον σύρει από την μύτη με το δίλημμα "έλα σήμερα να βαρέσουμε αυτόν που κυβερνάει και αύριο που θα πάμε εμείς στη θέση του βλέπουμε". Λες και η μόνη του επιλογή είναι το ΠΟΙΟΣ θα διαφεντέψει την τύχη του και όχι το ΠΩΣ θα την διαφεντέψει.

Δεν ξέρω γιατί αλλά όλη αυτή η "βαθυστόχαστη ανάλυση" μου θύμισε εκείνο το κρετινικό "όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας" που είχε πει ο Μπους τζούνιορ λίγο πριν αρχίσει την εισβολή του στο Αφγανιστάν και το "πας μην ων μεθ' ημών, καθ' ημών" των Αθηναίων στους Μηλίους πριν καταστρέψουν το νησί τους. Ή με μας ή με τους άλλους.

Περίπτωση να ακολουθήσουμε τον δικό μας δρόμο υπάρχει; Κι αν υπάρχει, επιτρέπεται;

Τηλεόραση και παρασκήνιο

Διάβασα στο ενδιαφέρον περιοδικό “Strange” (τεύχος 95, Ιανουάριος 2007 – εκδόσεις «Άγνωστο») ένα πολυσέλιδο θαυμάσιο αφιέρωμα στην τηλεόραση, το οποίο κατέβασα μονορούφι. Η αλήθεια είναι ότι δεν τρέφω ιδιαίτερη συμπάθεια στην τηλοψία και ο χρόνος που ξοδεύω παρακολουθώντας τηλεόραση είναι –σχετικά- ελάχιστος, όμως βρήκα το αφιέρωμα του “Strange” τόσο ενδιαφέρον ώστε δεν μπορώ να αποφύγω τον πειρασμό της καταγραφής ορισμένων ερανισμάτων.

Α) Στο κεφάλαιο «Τι σου κάνει και πώς στο κάνει» (γράφει ο Παντελής Γιαννουλάκης) σημείωσα το κυνικό «ό,τι σου λέω τρεις φορές είναι αλήθεια» αλλά και το παρακάτω απόσπασμα:
«Όπως επισημαίνει και ο μεγάλος στοχαστής συγγραφέας του καιρού μας, ο Ρόμπερτ Άντον Γουίλσον, αν σου πουν αρκετά συχνά ότι ‘η Budweiser είναι η καλύτερη μπύρα του κόσμου’, η Budweiser τελικά θα έχει όλο και κάπως καλύτερη γεύση –ίσως ακόμη και πολύ καλύτερη από όλες τις άλλες- απ’ ό,τι είχε πριν γίνει αυτή η μαγική επίκληση.»

Β) Στο κεφάλαιο «Μορφογεννητικά πεδία και τηλεόραση» (γράφει ο Λουκάς Καβακόπουλος) παρουσιάζεται με ανατριχιαστικό τρόπο η διαδικασία της δημιουργίας τεχνητών αναγκών στον σύγχρονο καταναλωτή. Εδώ υπογράμμισα την διαπίστωση του Σλαβόι Ζίτεκ, Σλοβένου φιλοσόφου και ψυχαναλυτή:
«Το πρόβλημά μας δεν είναι αν θα ικανοποιήσουμε τις επιθυμίες μας. Το πρόβλημα είναι πώς ξέρουμε τι είναι αυτό που επιθυμούμε… Οι επιθυμίες μας είναι τεχνητές… Το σινεμά κι η τηλεόραση δεν σου δίνουν αυτό που επιθυμείς αλλά σου διδάσκουν τι να επιθυμείς.»

Γ) Το άρθρο «Η ιστορία και τα ‘βρώμικα μυστικά’ της τηλεόρασης (τηλε-διαφημίσεις)» του Γιώργου Στάμκου είναι πιο οργισμένο. Σημειώνω τον παρακάτω αφορισμό του Ντάνιελ Σνάιντερμαν:
«Μια εικόνα της τηλεόρασης, σε αντιδιαστολή με την λεπίδα της γκιλοτίνας, είναι δυο και τρεις και τέσσερις φορές πιο κοφτερή… Η τηλεόραση μετουσιώνει την άμυνα σε αξιοπρέπεια, την αδιαλλαξία σε επιθετικότητα, τη φυσική συμπεριφορά σε αθωότητα.»

Δ) Εξαιρετικά αποκαλυπτικό για το πώς παίζεται το παιγνίδι της τηλεθέασης είναι το άρθρο «Μετρήσεις τηλεθέασης» του Λουκά Καβακόπουλου, όπου αποκαλύπτεται η συμπαιγνία μεταξύ των εταιρειών δημοσκοπήσεων και της AGB. Ομολογώ ότι τέτοιο πράγμα δεν το είχα ποτέ φανταστεί.

Ε) Καταπληκτικό είναι άλλο ένα άρθρο του ιδίου με τίτλο «Η συνωμοσιολογία της TV και των ΜΜΕ». Η δήλωση του Γουίλλιαμ Ράντολφ Χηρστ «φτιάξε μου τις φωτογραφίες και θα σου φτιάξω τον πόλεμο» προκαλεί ρίγος με την ωμότητά της. Ο Χηρστ ήταν ο φιλοναζί αμερικανός μεγαλοεκδότης που χειραγωγούσε την κοινή γνώμη με τα ΜΜΕ που κατείχε και τον οποίο ενσάρκωσε ως «Πολίτη Κέην» ο Όρσον Ουέλλς.

Τέλος, δεν είναι ήσσονος ενδιαφέροντος τα υπόλοιπα άρθρα του αφιερώματος, με πιο χαρακτηριστικό εκείνο που αναζητεί την προέλευση των «ριάλιτι» στον…μαρκήσιο Ντε Σαντ(!) ενώ προκαλεί πολλά γέλια η παρουσίαση των σκουπιδιών της Ιαπωνικής τηλεόρασης.

Συνοπτικά, μπορώ να πω ότι το συγκεκριμένο αφιέρωμα του “Strange” θα μπορούσε να συζητηθεί ακόμα και στις σχολικές αίθουσες. Μόνο καλό θα έκανε.

"Στρατιώτες της Σαλαμίνας"

Τον Άντονυ Μπήβορ (Antony Beevor) τον ήξερα από τα θαυμάσια ιστορικά βιβλία του "Στάλινγκραντ" και "Βερολίνο: η πτώση". Όταν διάβασα, λοιπόν, ότι κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο για τον Ισπανικό Εμφύλιο, ενθουσιάστηκα. Τελώντας εν αναμονή, αποφάσισα να ξαναδιαβάσω ένα από τα σημαντικότερα βιβλία της σύγχρονης ισπανικής λογοτεχνίας τα οποία διαπραγματεύονται πτυχές αυτού του μεγάλου θέματος. Πρόκειται για το βιβλίο του Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) "Στρατιώτες της Σαλαμίνας" (Πατάκης, 2002, σελ. 269).

Όταν εμείς οι "προοδευτικοί" μιλάμε για εμφύλιο πόλεμο, οι "άλλοι" σπεύδουν να μας διορθώσουν: όχι εμφύλιος αλλά συμμοριτοπόλεμος. Μπορεί κάπου να έχουμε βολευτεί κι οι δυο με την λέξη "ανταρτοπόλεμος" αλλά το παράξενο είναι ότι εμείς, ενώ επιμένουμε να μιλάμε για εμφύλιο, συνεχίζουμε να βλέπουμε εγκλήματα μόνο στην πλευρά των άλλων. Σαν να μη μας έχει διδάξει τίποτε η ιστορία.

Ο Θέρκας γράφει σε πρώτο πρόσωπο, υποδυόμενος τον εαυτό του που θέλει να γράψει ένα βιβλίο για έναν στασιαστή με το ποιητικό όνομα Ραφαέλ Σάντσεθ Μάθας, μπερδεύοντας με καταπληκτικό τρόπο τα γεγονότα με την μυθοπλασία ("στη Σαραγόσα υπάρχει ένας δρόμος με το όνομά του"). Στα τέλη του ισπανικού εμφυλίου, οι Δημοκράτες υποχωρούν κατατροπωμένοι από τα φρανκικά στρατεύματα κι ετοιμάζονται να περάσουν τα σύνορα προς την Γαλλία. Τότε, σε κάποιο μοναστήρι-φυλακή της Καταλωνίας αποφασίζουν την μαζική εκτέλεση 8.000 φυλακισμένων φρανκικών. Ο Σάντσεθ Μάθας καταφέρνει να ξεφύγει αλλά πέφτει πάνω σε έναν πολιτοφύλακα. Κι ενώ περιμένει το μοιραίο, ο πολιτοφύλακας απομακρύνεται χαρίζοντάς του τη ζωή.

Φαίνεται παράξενο το ότι ο Θέρκας γράφει για έναν φρανκικό, "ίσως τον παλιότερο φαλαγγίτη". Παρά το ότι φροντίζει να ξεκαθαρίσει τη θέση του ("άρθρα αρχικά υιοθετημένα ως επαναστατική ιδεολογία σύγκρουσης μπροστά στον επικείμενο πόλεμο και αργότερα υποβαθμισμένα στην κατηγορία του ιδεολογικού διακοσμητικού στοιχείου από τον χοντρούλη, θηλυπρεπή, ανίκανο, πονηρό και συντηρητικό στρατηγίσκο που τα σφετερίστηκε, κατέληξαν να μετατραπούν στα όλο και πιο διεφθαρμένα και άνευ σημασίας σύμβολα με τα οποία μια χούφτα αγροίκων αγωνίστηκε επί σαράντα χρόνια να επιβάλει ένα καθεστώς του κώλου"), οι αντιδράσεις για το βιβλίο που ετοιμάζει είναι έντονες ("μα να θέλεις να γράψεις για ένα φασίστα με τόσους καλούς κομμουνιστές εκεί έξω;", "στο 'πα να μη γράψεις γι' αυτόν τον φασίστα, αυτοί γαμάνε ό,τι βρεθεί στον δρόμο τους").

Το κείμενο του Θέρκας έχει μια χαλαρή ροή που δεν κουράζει και οι δύσκολες εικόνες απαλύνονται με συχνές προσφυγές σε ποιητικούς στοχασμούς. Άλλωστε, ο Θέρκας αποδεικνύεται εραστής της ποίησης, όχι μόνο παρουσιάζοντας τον πρωταγωνιστή του ως ποιητή στα νιάτα του και βάζοντάς τον να τραγουδά ή να απαγγέλλει σονέτα αλλά παραθέτοντας και αφορισμούς που σχετίζονται με την ποίηση ("όποιος κι αν κερδίσει στους πολέμους, οι ποιητές πάντα χάνουν", "τους λαούς δεν τους παρακινεί ποτέ κανείς άλλος παρά μόνο οι ποιητές", "ο πόλεμος είναι η κατεξοχήν εποχή των ποιητών και των ηρώων").

Οι γωνίες αμβλύνονται κι οι αντιπαραθέσεις του παρελθόντος έχουν χάσει την αρχική τους ένταση διατηρώντας μόνο την πατίνα του χρόνου. Ο πολιτοφύλακας δεν θυμίζει τις προπαγανδιστικές αφίσσες που δείχνουν ένα σκληροτράχηλο άντρα με την γροθιά υψωμένη και το όπλο προτεταμένο. Είναι απλώς "ο ανώνυμος και ηττημένος στρατιώτης" το βλέμμα του οποίου "δεν περιέχει συμπόνοια ούτε μίσος, ούτε καν περιφρόνηση". Ο φαλαγγίτης γίνεται συμπαθής, ως άνθρωπος που έζησε την ουτοπία των ιδεών του. Και στο τέλος, ο ογδοντάχρονος παλαίμαχος δημοκράτης μάς αναγκάζει να αναρωτηθούμε "αν κι οι βετεράνοι της Σαλαμίνας έδιναν αυτή την εγκαταλειμμένη εικόνα του παλιού τρακαρισμένου φορτηγατζή".

Η ματιά που ρίχνει στα 60 τελευταία χρόνια της ισπανικής ιστορίας ο Θέρκας είναι διαπεραστική και συγκλονιστική μα και κατευναστική συγχρόνως. Η εξιλέωση έρχεται στην πλατειά αγκαλιά του γέρου βετεράνου πολεμιστή και στην τελευταία εικόνα του βιβλίου με τον στρατιώτη που κινείται προς τα εμπρός ανεμίζοντας τη σημαία μιας ανύπαρκτης χώρας.
Οι "Στρατιώτες της Σαλαμίνας" δίκαια γνώρισαν αναγνώριση και διακρίσεις.

Τι είναι σοσιαλισμός;

Πριν λίγες μέρες διάβασα κάπου (δυστυχώς, δεν θυμάμαι πού) ένα κείμενο του πολωνού φιλοσόφου Λέστζεκ Κολακόβσκι (Leszek Kołakowski), γραμμένο πριν από 50 χρόνια. Το κείμενο προοριζόταν για δημοσίευση στο περιοδικό "Pro Postu" αλλά η κυβέρνηση Γκομούλκα το απαγόρευσε (τι πρωτότυπο!). Το κείμενο είναι εκτενέστατο. Εδώ παρατίθενται αποσπάσματα:

Θα σας πούμε τι είναι ο σοσιαλισμός. Οφείλουμε όμως πριν απ' όλα να σας πούμε τι δεν είναι σοσιαλισμός. Ο σοσιαλισμός, λοιπόν, δεν είναι:
... μια κοινωνία στην οποία κάποιος είναι δυστυχής επειδή λέει αυτό που σκέφτεται και κάποιος άλλος είναι ευτυχής επειδή δεν λέει αυτό που σκέφτεται,
... μια κοινωνία στην οποία κάποιος είναι ακόμα καλύτερα επειδή δεν σκέφτεται καθόλου,
... ένα κράτος στο οποίο όποιος πλέκει το εγκώμιο των ηγετών βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση,
... ένα κράτος στο οποίο μπορεί κάποιος να καταδικαστεί δίχως δίκη,
... μια κοινωνία στην οποία οι ηγέτες διορίζονται από μόνοι τους στα αξιώματά τους,
... μια κοινωνία στην οποία δέκα άνθρωποι ζουν σε ένα μόνο δωμάτιο,
... μια κοινωνία που έχει αναλφάβητους,
... ένα κράτος στο οποίο οι άνθρωποι υποχρεώνονται να προσφεύγουν στα ψεύδη,
... ένα κράτος στο οποίο οι άνθρωποι υποχρεώνονται να γίνουν κλέφτες,
... ένα κράτος στο οποίο οι άνθρωποι υποχρεώνονται να διαπράττουν εγκλήματα,
... ένα κράτος στο οποίο όποιος είναι τεμπέλης ζη καλύτερα από όποιον έχει θάρρος,
... ένα κράτος στο οποίο οι δικηγόροι συμφωνούν με τον εισαγγελέα,
... ένα κράτος στο οποίο οι πολίτες αναζητούν στον Θεό παρηγοριά για την αθλιότητά τους,
... ένα έθνος που καταπιέζει άλλα έθνη,
... ένα κράτος στο οποίο η κυβέρνηση ορίζει τα δικαιώματα των πολιτών ενώ οι πολίτες δεν ορίζουν τις δικαιοδοσίες της κυβέρνησης,
... ένα κράτος στο οποίο ένα μέρος του πληθυσμού παίρνει μισθούς σαράντα φορές μεγαλύτερους από τους μισθούς των άλλων,
... ένα κράτος που χρησιμοποιεί εθνικιστικά συνθήματα,
... ένα κράτος του οποίου οι κυβερνήσεις θεωρούν ότι τίποτε δεν είναι σημαντικώτερο από την εξουσία τους,
... ένα κράτος που συμβιβάζεται με το έγκλημα και προσαρμόζει την ιδεολογία του σε αυτόν τον συμβιβασμό,
... ένα κράτος στο οποίο οι ρατσιστές δημεγέρτες απολαμβάνουν πλήρους ελευθερίας,
... ένα κράτος στο οποίο υπάρχει ατομική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής,
... ένα κράτος που δυκολεύεται να διακρίνει μια κοινωνική επανάσταση από μια ένοπλη επίθεση,
... ένα κράτος που δεν πιστεύει ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι πιο ευτυχισμένοι στον σοσιαλισμό,
... μια κοινωνία που είναι ή ίδια η θλίψη,
... ένα σύστημα με κάστες,
... ένα κράτος που γνωρίζει την βούληση των ανθρώπων πριν ακόμη τους ρωτήσει γι' αυτήν,
... ένα κράτος που μπορεί να κακομεταχειρίζεται ατιμώρητα αυτή τη βούληση,
... ένα κράτος στο οποίο μια αντίληψη της ιστορίας είναι νόμος,
... ένα κράτος στο οποίο τα αποτελέσματα των εκλογών μπορούν να προαναγγελθούν,
... ένα κράτος στο οποίο οι εργαζόμενοι δεν ασκούν καμμιά επιρροή στην κυβέρνηση,
... ένα κράτος που θεωρεί ότι πάντοτε έχει δίκιο,
... ένα κράτος στο οποίο η ιστορία είναι υπηρέτρια της πολιτικής,
... ένα κράτος που αποφασίζει ποιος μπορεί να ασκεί κριτική και πώς.

Και τώρα προσοχή! Θα σας πούμε τι είναι ο σοσιαλισμός. Ε, λοιπόν, ο σοσιαλισμός είναι καλό πράγμα.

Ομολογώ ότι με δυσκολία αντιστάθηκα στον πειρασμό να μη συμπληρώσω μερικές από τις αποστροφές του Κολακόβσκι. Π.χ. θα ήθελα να πω ότι σοσιαλισμός δεν είναι ένα κράτος στο οποίο η απόφαση μιας δίκης είναι γνωστή εκ των προτέρων, ένα κράτος στο οποίο οι καταδικασμένοι από τις ψήφους του λαού διορίζονται διοικητές μεγάλων οργανισμών, μια κοινωνία με αστέγους, μια κοινωνία με ανέργους, ένα κράτος του οποίου οι πολίτες παίρνουν δάνεια για να πληρώσουν τους γιατρούς, μια κοινωνία με ανύπαρκτη υποδομή για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, ένα κράτος με υπουργείο τύπου, ένα κράτος στο οποίο βρίσκει ακόμη εφαρμογή ο αφορισμός του Όργουελ "όλα τα ζώα είναι ίσα αλλά μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα" κλπ κλπ.

Αποφάσισα να μη προσθέσω τίποτε. Αρκετή θλίψη προξενεί ο λόγος του Κολακόβσκι. Ας μη την επιτείνω περαιτέρω.

"Συμφωνία Κυρίων" μεταξύ "Εθναρχών"...

Στις 1 Απριλίου 1955, επί κυβερνήσεως Παπάγου, ξεκίνησε στην Κύπρο ο ένοπλος απελευθερωτικός αγώνας κατά των Βρεττανών. Τον Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου η Τουρκία αντέδρασε με τους πρωτοφανείς βανδαλισμούς στην Κωνσταντινούπολη οι οποίοι οδήγησαν στον αφανισμό του ντόπιου ελληνικού στοιχείου. Μετά από 4 χρόνια αγώνα και άφθονο αίμα υπεγράφησαν το 1959 οι συμφωνίες του Λονδίνου και της Ζυρίχης.

Ύστερα από διαπραγματεύσεις των πρωθυπουργών Κων/νου Καραμανλή και Αντνάν Μεντερές υπεγράφη η συμφωνία της Ζυρίχης. Έτσι ιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία ως ανεξάρτητο κράτος υπό την εποπτέια τριών εγγυητριών δυνάμων: Ελλάδος, Τουρκίας και μεγάλης Βρεττανίας. Επιστρέφοντας από τη Ζυρίχη ο τότε πρωθυπουργός, δήλωσε:

"Επανέρχομαι εκ του ταξειδίου μου ικανοποιημένος και υπερήφανος. Η ημέρα αυτή ανήκει εις τα ευτεχεστέρας της ζωής μου και θα αποτελέση σταθμόν εις την ιστορίαν της Κύπρου. Εις την Ζυρίχην εθέσαμεν, με τον πρωθυπουργόν της Τουρκίας κ. Μεντερές, τας βάσεις διά την επίλυσιν ενός εκ των δυσκολωτέρων διεθνών ζητημάτων. Eσχεδιάσαμεν λύσιν διά της οποίας αποδίδεται, μετά μακραίωνον δουλείαν, εις τον Κυπριακόν λαόν η ελευθερία του. Εξ άλλου, διά της ευτυχούς επιλύσεως του Κυπριακού προβλήματος, αποκαθίσταται η φιλία και η συνεργασία μεταξύ Ελλάδος, Τουρκίας και Αγγλίας, χωρών αίτινες έχουν κοινά συμφέροντα και των οποίων τας σχέσεις διετάραξεν κατά το παρελθόν το πρόβλημα τούτο εις βαθμόν πολλάκις επικίνδυνον." (αρχείο Κων. Καραμανλή).

Ύστερα από λίγες μέρες οι τρεις πρωθυπουργοί (Μακμίλλαν-Καραμανλής-Μεντερές) υπέγραφαν την συμφωνία του Λονδίνου την οποία απεδέχθη (κατόπιν εξοντωτικών πιέσεων) και ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Έτσι, ο Mακάριος έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με τούρκο αντιπρόεδρο.

Το πρωτόκολλο που υπέγραψαν οι Καραμανλής και Μεντερές όριζε ότι οι δυο πρωθυπουργοί "αναλαμβάνουν την υποχρέωσιν να φέρουν εις γνώσιν των αντιστοίχων κοινοβουλίων των τα κείμενα των συμφωνιών, εξαιρέσει της συμφωνίας Κυρίων". Η "συμφωνία Κυρίων" έμεινε μυστική διότι αν εγνωστοποιείτο θα τίναζε στον αέρα τις συμφωνίες. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει αβίαστα από αυτό τούτο το κείμενο που περιλαμβάνεται στο "Αρχείο Κων. Καραμανλή". Ορίστε, λοιπόν, το κείμενο! Διαβάστε και θαυμάστε:

ΚΕΙΜΕΝΟ "ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΚΥΡΙΩΝ"
ΣΥΝΑΦΘΕΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ κ.κ. Κ.ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΚΑΙ Α.ΜΕΝΤΕΡΕΣ

1. Η Ελλάς και η Τουρκία θα υποστηρίξουν την είσοδον της Κυπριακής Δημοκρατίας εις το ΝΑΤΟ. Η εγκατάστασις βάσεων του ΝΑΤΟ εις την νήσον, ως και η σύνθεσις αυτών, εξαρτάται εκ της συμφωνίας των.
2. Οι δύο Πρωθυπουργοί θα παρέμβουν παρά τω Προέδρω και Αντιπροέδρω της Δημοκρατίας της Κύπρου, αντιστοίχως, επί τω σκοπώ όπως τεθούν εκτός νόμου το κομμουνιστικόν κόμμα και η κομμουνιστική δράσις.
3. Ο πρώτος διοικητής του τριμερούς Στρατηγείου, του προβλεπομένου υπό του άρθρου 3 της συνθήκης συμμαχίας μεταξύ της Δημοκρατίας της Κύπρου, της Ελλάδος και της Τουρκίας, θα ορισθή διά κλήρου.
4. Αμέσως μετά την υπογραφήν των συνθηκών δέον να αρθούν τα ισχύοντα σήμερον εν Κύπρω έκτακτα μέτρα και να προκηρυχθή γενική αμνηστία.
5. Το Σύνταγμα θα καταρτισθή εντός του συντομωτέρου δυνατού χρονικού διαστήματος, υπό επιτροπής αποτελουμένης εξ ενός αντιπροσώπου της ελληνικής κοινότητος, ενός αντιπροσώπου της τουρκικής κοινότητος και δύο αντιπροσώπων ορισθησομένων υπό της ελληνικής και τουρκικής κυβερνήσεως αντιστοίχως.

Οποιαδήποτε απόπειρα εφαρμογής αυτής της απαράδεκτης "συμφωνίας Κυρίων", η οποία προέβλεπε στρατιωτικές βάσεις του ΝΑΤΟ στην Κύπρο και δίωξη του ΑΚΕΛ που ήταν (όπως και τώρα) το μεγαλύτερο πολιτικό κόμμα στην Κύπρο, θα άνοιγε τον δρόμο σε μια αιματοχυσία χωρίς προηγούμενο. Όπως και τώρα με το σχέδιο Ανάν, έτσι και τότε Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι δεν αφέθηκαν να βρουν μόνοι τη λύση στο πρόβλημά τους, δίχως πιέσεις και επεμβάσεις έξωθεν. Και γι' αυτές τις κατάπτυστες συμφωνίες ο "Εθνάρχης" (σ.σ.: όντως, στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις!) ένοιωσε "ικανοποιημένος και υπερήφανος"...