To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

11 Νοεμβρίου 2014

Ostalgie: 25 χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου

Ήταν αργά το απόγευμα της 9ης Νοέμβρη του 1989 όταν ο Γκύντερ Σαμπόφσκι από το Πολιτικό Γραφείο του Κόμματος απαντάει αμήχανα στην ερώτηση δημοσιογράφου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου: «Nach meiner Kenntnis ist das sofort…(Απ’ όσο γνωρίζω, αμέσως…)». Μερικά λεπτά νωρίτερα είχε διαβάσει σημείωμα του Πολιτικού Γραφείου για ταξιδιωτική ρύθμιση σχετικά με άδειες μετακίνησης από τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία προς το εξωτερικό. Η ερώτηση του δημοσιογράφου «πότε τίθεται η ρύθμιση σε εφαρμογή» τον πιάνει φανερά απροετοίμαστο ενώ η απάντησή του αναμεταδίδεται ταχύτατα από όλα τα πρακτορεία μένοντας για πάντα στην ιστορία.

Τα Trabant συνωστίζονται στο Charlie Point
για μια βόλτα στο Δυτικό Βερολίνο
Τις πρώτες ώρες μετά τη δήλωση του Σαμπόφσκι, οι δρόμοι κοντά στο Τείχος παραμένουν άδειοι και επικρατεί ηρεμία και επιφύλαξη. Στα σημεία ελέγχου δε μαζεύονται παρά μια χούφτα άνθρωποι κυρίως για να ενημερωθούν από την αστυνομία για τη νέα ρύθμιση δηλώνοντας στις κάμερες πως καμία πρόθεση δεν έχουν να φύγουν από τον τόπο τους αφού τους περιμένει εργάσιμη μέρα ή τα παιδιά στο σπίτι. Ωστόσο, πριν ακόμα ξημερώσει η επόμενη μέρα η επιφύλαξη δίνει τη θέση της στις γνωστές πλέον εικόνες με τα χαρακτηριστικά αυτοκίνητα Trabant να διασχίζουν τις πύλες για μια «βόλτα» στο Δυτικό Βερολίνο, το συγκεντρωμένο πλήθος να χειροκροτά και να σκαρφαλώνει το Τείχος, τα σφυριά να γκρεμίζουν τις μπετονένιες πλάκες και τις δυτικές μπυραρίες να προσφέρουν τσάμπα μπύρα.

Τα χρόνια από την πτώση του Τείχους και από τη «βόλτα» στην καπιταλιστική Δύση πλησιάζουν τη διάρκεια που το ίδιο το σύνορο χώριζε τις δυο Γερμανίες και μαζί δυο κόσμους σε θερμή και ψυχρή σύγκρουση. Εικοσιπέντε χρόνια μετά, εντός των αναγνώσεων της γερμανικής κοινωνίας για το παρελθόν -συχνά σε βάρος των σχεδίων για το μέλλον- θα βρούμε μια μεγάλη παλέτα εκτιμήσεων και αναλύσεων για την ύπαρξη ή την ανυπαρξία του σοσιαλισμού στην πρώην DDR. Άλλοι θα εξιδανικεύσουν τις παλιές καλές μέρες σαν πίνακα σοσιαλιστικού ρεαλισμού, άλλοι θα απαξιώσουν το γκρίζο, γραφειοκρατικοποιημένο, «απολυταρχικό τέρας», άλλοι θα νοσταλγήσουν όσα τους έκλεψε το κατά τα άλλα «έμπιστο χέρι» (στα γερμανικά Treuhand) από τις πρώτες μέρες της ενωμένης Γερμανίας και άλλοι θα επιμείνουν σε ένα αταλάντευτο αντικομμουνιστικό μένος. Κάποιοι θα φορέσουν το μπλουζάκι με τη στάμπα «είμαι περήφανος που είμαι ανατολικογερμανός» και κάποιοι θα απαντήσουν με το «Μαμά, μπαμπά σας ευχαριστώ που δεν είμαι Ανατολικός».

Ωστόσο, εκεί που θα συναντηθούν οι περισσότεροι είναι στην ιδέα πως πίσω από το Τείχος δε βρισκόταν τελικά ο κόσμος που ήθελαν. Ακόμα και αυτοί που πίστεψαν πως όσα άκουγαν για τον σοσιαλισμό από τη ΓΛΔ ήταν όλα ψέματα, κατάλαβαν πως τουλάχιστον όσα άκουγαν για τον καπιταλισμό ήταν πέρα για πέρα αλήθεια. Αρκεί να δει κανείς κάποια αντικειμενικά στοιχεία, δημοσιευμένα από κρατικούς φορείς και συντηρητικές εφημερίδες για να πειστεί πως η δωρεάν μπύρα της 9ης Νοέμβρη πληρώθηκε σύντομα πολύ ακριβά.

Εργατική διαδήλωση μπροστά στα γραφεία της Treuhand
(Δεκέμβριος 1990)
Την αρχή της διαδρομής για τους εργαζόμενους στην επανενωμένη Γερμανία θα κάνει το καλοκαίρι κιόλας του 1990 η ίδρυση της γνωστής πλέον Treuhand. Το προκλητικό «έμπιστο χέρι» ιδιωτικοποιεί χιλιάδες επιχειρήσεις και ακίνητη περιουσία αντί πινακίου φακής, οδηγώντας παράλληλα πάνω από 2 εκατομμύρια εργαζόμενους στην ανεργία και την εσωτερική μετανάστευση. Τα επενδυτικά κίνητρα στους αγοραστές παρέχονται αφειδώς, οι όροι αθετούνται και το χρέος για μια από τις πιο διεφθαρμένες κρατικές εταιρίες φτάνει τα 300 δισεκατομμύρια γερμανικά μάρκα.

Την επόμενη δεκαετία από την επανένωση θα σημαδέψει ένα άλλο γνωστό γερμανικό όνομα, αυτό του Hartz. Το μεγαλοστέλεχος της Volkswagen γίνεται επικεφαλής της επιτροπής του σοσιαλδημοκράτη Schroeder για τη διαχείριση της ανεργίας και συνάμα της ριζικής αλλαγής του σκηνικού στις εργασιακές σχέσεις. Η επιτροπή θα εισηγηθεί τέσσερις εκθέσεις, οι οποίες θα γίνουν νόμοι του γερμανικού κράτους ως μέτρα για την ανεργία αλλά και για ένα νέο εργασιακό τοπίο συνολικά. Πλήρης ελαστικοποίηση, ήμι-απασχόληση, mini-jobs, γραφεία ενοικίασης εργαζομένων, περικοπές στα βοηθήματα, πάγωμα ή μείωση μισθών, απλήρωτες υπερωρίες, δοκιμαστικές περίοδοι και απολύσεις χωρίς αποζημιώσεις, παραβάσεις συμβάσεων και ακαθόριστα όρια ελάχιστου μισθού σε πολλούς κλάδους είναι κάποιες από τις λέξεις κλειδιά για να περιγραφεί η κατάσταση στο ισχυρό ευρωπαϊκό κέντρο.

Στο παραπάνω σκηνικό έρχεται να προστεθεί το όλο και αυξανόμενο ρεύμα μετανάστευσης και η συνεχώς εντεινόμενη εκμετάλλευση των μεταναστών σε εργασιακά κάτεργα πενιχρών ωρομισθίων, άθλιων συνθηκών και ανασφάλειας. Τα ποσοστά που δημοσιεύονται μιλούν για περίπου 40% των εργαζομένων στη Γερμανία να είναι είτε αυτοαπασχολούμενοι είτε απασχολούμενοι σε mini-jobs, προγράμματα κατάρτισης, προσωρινές εργασίες και συμβάσεις μικρής διάρκειας. Σε μεγάλους επαγγελματικούς κλάδους, όπως το εμπόριο ή η καθαριότητα, οι θέσεις εργασίας καλύπτονται από εργαζόμενους με mini-jobs σε ποσοστά που φτάνουν το 47% και 26% αντίστοιχα.  Όπως και τα στελέχη της Treuhand έτσι και ο γνωστός στον κόσμο της εργασίας Hartz θα έρθει αντιμέτωπος με τον νόμο για διαπλοκή που σχετίζεται με το συνδικάτο της Volkswagen.

Σε ένα τέτοιο τοπίο, μιας «νέας Γερμανίας» που άλλα υποσχέθηκε και άλλα απέδωσε, οι ίδιοι που το βράδυ του Νοέμβρη του ’89 έσπαγαν με τα χέρια τους το τσιμεντένιο σύνορο γιορτάζοντας ένα καλύτερο αύριο, μόλις λίγα χρόνια αργότερα αναπολούν τις «παλιές καλές μέρες». Μια νοσταλγία, που κάποιοι σωστά θα εκτιμήσουν πως αποτυπώνεται και στον χάρτη των εκλογικών αποτελεσμάτων του «ροζ» (χρώμα για το Κόμμα της Αριστεράς) Ανατολικού Βερολίνου, αλλά και σε δημοσκοπήσεις που βγήκαν στο φως της δημοσιότητας. Μία από αυτές δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Spiegel, όπου αναφέρεται πως «από τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης προκύπτει ότι η νοσταλγία για την πρώην Η Ανατολική Γερμανία έχει ριζώσει βαθιά στις καρδιές πολλών πρώην Ανατολικογερμανών, αφού δεν περιορίζεται πλέον στους πιο ηλικιωμένους, που θρηνούν την απώλεια της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας, αλλά ακόμα και οι νέοι, που δεν είχαν σχεδόν καθόλου εμπειρία από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, έχουν σήμερα θετική άποψη γι’ αυτή».

Η Πύλη του Βραδεμβούργου ιδωμένη από φυλάκιο του δυτικού τομέα.
Στο βάθος, πίσω από την πύλη, η περίφημη λεωφόρος Unter den Linden
Ωστόσο, για τους υπερασπιστές της σύγχρονης βαρβαρότητας, η αυξανόμενη Ostalgie (συνδυασμός του Ost-Ανατολή και της λέξης νοσταλγία) πρέπει να προβάλλεται ως παρωχημένος θρήνος μειοψηφιών, που ανακαλούν υστερικά μνήμες του οριστικού παρελθόντος. Πρέπει να παραμείνει ακίνδυνα συνδεδεμένη με ψηφιακές καταναλωτικές πλατφόρμες που πουλούν προϊόντα με «άρωμα DDR», μπλουζάκια με τους «ανατολικούς Γρηγόρηδες και Σταμάτηδες» των φαναριών, αντικείμενα με τη στάμπα της σημαίας ή έπιπλα και πίνακες ανατολικογερμανικής αισθητικής. Πρέπει να περιοριστεί στα μοδάτα μπαράκια του Βερολίνου που ντύνονται την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, στα ψηφιακά προφίλ των ταξιδιωτών που γεμίζουν με φωτογραφίες αγκαλιά με τους Μαρξ και Ένγκελς και στο Τείχος που σπάει σε χιλιάδες κομματάκια για να μοιραστεί ανά τον κόσμο κολλημένο πάνω σε αναμνηστικές καρτ ποστάλ.

Όσο τούτη η νοσταλγία δείχνει τάσεις εντός της εργατικής τάξης στο σήμερα, τόσο γίνεται ενοχλητικό αγκάθι για την αστική τάξη και τους πολιτικούς εκφραστές της. Όσο φωτίζει αλλιώς την ιστορική εμπειρία, αρνείται τη θέση του απολογητή όπως αρνείται οποιοδήποτε τείχος χωρίζει τους ανθρώπους και όσο χαράζει προοπτικές για τον κομμουνισμό των ημερών μας, τόσο οξύνει τον απροκάλυπτο αντικομμουνισμό των κέντρων εξουσίας. Όσο ακούγονται φωνές σαν αυτές των ακτιβιστών που τη μέρα της επετείου «έκοψαν» τους φράχτες του ευρωπαϊκού φρουρίου, τόσο θα επιστρατεύονται όλες οι ιδεολογικές μηχανές κατασκευής ρατσισμού, μίσους, φόβου, υποταγής και το μένος θα γίνεται αφήγηση, άρθρα και νόμοι.

[Της Ειρήνης Ηλιοπούλου, από τον ιστοτόπο "Το Περιοδικό" (απόσπασμα)]

--------------------------------------

Σημείωση ιστολογίου: Σχετικά με την δυτική προπαγάνδα κατά της Ανατολικής Γερμανίας, (ξανα)διαβάστε τα πέντε πρώτα σημειώματα της σειράς "Ο χαμένος κόσμος του κομμουνισμού", τα οποία βρίσκονται συγκεντρωμένα στην σελίδα "Αφιερώματα". Ειδικά για το τείχος του Βερολίνου, δείτε το τρίτο σημείωμα της σειράς.

3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Το παρακάτω λινκ είναι προφιλ ενός Ουκρανοεβραίου Φιλισταίου (που μεγάλωσε σε ΕΣΣΔ και ΗΠΑ) και περιγράφει πως με μερικές χιλιάδες δολλάρια μαζεμένα από τις οικονομίες διάφορων μικρομεσαίων στο Μπρούκλιν αγόρασε τις μετοχές που δόθηκαν στους πρώην Σοβιετικούς εργάτες του εργοστασίου Vladimir Tractor Works προς εδραίωση της Δημοκρατίας(!). Μέχρι που πήρε τον έλεγχο του εργοστασίου και μετά όλα ήταν εύκολα. Δοξάστηκε ακόμα και από αυτή την Οξφόρδη που τον χαρακτήρισε μέγα ευεργέτη επειδή της δώρισε 150 ψωροεκατομύρια δολάρια για να κάνει την ομώνυμη σχολή επιχειρήσεων, να μορφώνει τα παιδιά μας.

το λινκ:
http://www.newyorker.com/magazine/2014/01/20/the-billionaires-playlist

Πολλές φορές, όλο και συχνότερα, διασκεδάζω με την ιδέα πως υπήρχε καιρός που οι πρόγονοι μας στα σπήλαια δεν είχαν κάνει ακόμη την σύνδεση μεταξύ της ερωτικής πράξης και της γέννησης ενός παιδιού 9 μήνες αργότερα. Και γελώ.

Μετά όμως χάνω απότομα την διάθεση μου όταν βλέπω γύρω μου κόσμο, την πλειοψηφία δηλαδή, να μην μπορεί ακόμα να ενώσει της τελείες της κατεδάφισης του τείχους, της ανατροπής του Σοσιαλισμού, της Treuhand τα επόμενα 10 χρόνια, τις μεταρυθμίσεις Hartz στα 20 χρόνια από την ανατροπή και της μέγιστης κρίσης του Καπιταλισμού στα 30 χρόνια από την ανατροπή. Να ενώσει αυτές τις τελείτσες σε μια ευθυότατη, ευθειακή ευθεία [όλα sic]. Και μετά να προεκτείνει αυτή την ευθεία και να την καβαλλικέψη για να τον στείλει εκεί που οδηγεί η Ιστορία.

Ενώ παλιά φαίνεται προτιμούσαμε να είμαστε στην φαντασία μας εκατομυριούχοι και στην πραγματικότητα σκλάβοι. Τώρα άλλη διαστροφή ήρθε στην μόδα. Στην φαντασία μας γίναμε πολίτες της ΓΛΔ και της ΕΣΣΔ ενώ στην πραγματικότητα βλέπουμε τα παιδιά μας να χάνουν τα φρούτα του υπαρκτού έστω Σοσιαλισμού, την απολύτως Δωρεάν Παιδεία και την ζωή μακρυά από την ΒΙΑ και τις καπιταλιστικές σχέσεις που έγιναν διαπροσωπικές, σήμερα, τον καρκίνο να μας θερίζει ανασφάλιστους και άνεργοι να περιπλανιώμαστε στα Jumbo και στα Mall ενώ στην φαντασία μας ζούμε την νοσταλγία του Σοσιαλισμού οδηγώντας τραμπάντ.
Αυτό μόνο ένας καπιταλιστής μπορεί να το εκμεταλλευτεί και να το γυρίσει προς το συμφέρον του.

Τεντυ, Μαρξιστικό Φροντιστήριο τώρα.

ΑΧΠ

Ανώνυμος είπε...

τι διάολο πήγε στραβά ?
Γιάννης μαν

Ανώνυμος είπε...

Τέντυ, εννοώ βέβαια παράδοση φροντιστηρίου.

ΑΧΠ