Ο άξονας του κακού και το κουμπί του Κιμ

Στις 29 Ιανουαρίου 2002, κατά την ετήσια ομιλία του στο Κονγκρέσσο (State of the Union address), ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζωρτζ Μπους ο νεώτερος χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο "άξονας του κακού" (axis of evil). Σ' αυτόν τον άξονα συμπεριέλαβε τρεις χώρες: Βόρεια Κορέα, Ιράν και Ιράκ. Όπως εξήγησε ο κάθε άλλο παρά ευφυής πρόεδρος,

Η Βόρεια Κορέα είναι ένα καθεστώς που εξοπλίζεται με πυραύλους και όπλα μαζικής καταστροφής ενώ καταδικάζει τους πολίτες του σε λιμοκτονία. Το Ιράν αναπτύσσει επιθετικά τέτοια όπλα και εξάγει τρόμο ενώ μια μη εκλεγμένη ελάχιστη μειοψηφία καταπιέζει την ελπίδα του ιρανικού λαού για ελευθερία. Το Ιράκ συνεχίζει να εκφράζει την εχθρότητά του προς τις ΗΠΑ και να υποστηρίζει τον τρόμο. Το ιρακινό καθεστώς έχει σχεδιάσει την ανάπτυξη άνθρακα και παραλυτικών αερίων και πυρηνικών όπλων εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Αυτό είναι το καθεστώς που συμφώνησε για διεθνείς επιθεωρήσεις κι έπειτα έδιωξε τους επιθεωρητές. Ένα καθεστώς που κάτι έχει να κρύψει από τον υπόλοιπο κόσμο (...) Κράτη σαν κι αυτά, όπως και οι τρομοκράτες σύμμαχοί τους συνιστούν έναν άξονα του κακού και εξοπλίζονται για να απειλήσουν την ειρήνη του κόσμου.

Πυονγκγιάνγκ: Φτώχεια και δυστυχία που βγάζουν μάτια. Σύμφωνα με την δυτική προπαγάνδα,
σ' αυτά τα κτήρια μάλλον μένουν μόνο τα μέλη του κομμουνιστικού κόμματος.

Η αναφορά του Μπους σε "άξονα του κακού" δεν ήταν τυχαία. Όπως λέει ο λογογράφος του Ντέιβιντ Φρουμ, όταν του ανέθεσαν να γράψει την συγκεκριμένη ομιλία, προκειμένου να εμπνευστεί άρχισε να διαβάζει την ομιλία του Φραγκλίνου Ρούζβελτ, η οποία εκφωνήθηκε στις 8/12/1941, αμέσως μετά την επίθεση των ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ. Ο Ρούζβελτ είχε κάνει αναφορά στον γνωστό μας Άξονα, οπότε ο Φρουμ είχε την ιδέα να κάνει λόγο για έναν σύγχρονο άξονα του κακού.

Η ιστορία έχει και συνέχεια. Στις 6/5/2002, ο τότε υφυπουργός εξωτερικών και κατοπινός πρέσβυς των ΗΠΑ στον ΟΗΕ Τζον Μπόλτον έκανε μια ομιλία με τίτλο "Πέρα από τον άξονα του κακού". Αφού ο Μπόλτον δεν μπορούσε να διορθώσει τον πρόεδρο, ο οποίος είχε βάλει στον άξονα του κακού τρεις χώρες, απλώς τον συμπλήρωσε, βάζοντας παραδίπλα άλλες τρεις: την Κούβα, την Λιβύη και την Συρία. Ο Μπόλτον χαρακτήρισε αυτές τις τρεις χώρες ως "κρατικούς χορηγούς τρομοκρατίας που επιδιώκουν ή έχουν την δυνατότητα να αποκτήσουν όπλα μαζικής καταστροφής ή έχουν την ικανότητα να το κάνουν, παραβιάζοντας τις κατά συνθήκη υποχρεώσεις τους".

Έχοντας όλα τα παραπάνω κατά νου, πάμε να κάνουμε κάποιους συλλογισμούς για το περίφημο "κουμπί του Κιμ". Όποιο κανάλι κι αν παρακολουθήσεις και όποια εφημερίδα ή περιοδικό κι αν διαβάσεις, όλοι οι αναλυτές συμφωνούν σε ένα πράγμα: η Βόρεια Κορέα διαφεντεύεται από έναν μισότρελο δικτάτορα, ο οποίος έχει λυσσάξει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, απειλώντας να τινάξει στον αέρα την παγκόσμια ειρήνη.

Κατ' αρχήν, ας δούμε λίγο τις υπόλοιπες πέντε χώρες που βρίσκονται στον άξονα του κακού ή, έστω, παραδίπλα του:
- Το Ιράκ διαλύθηκε και ξαναφτιάχτηκε (όσο και όπως φτιάχτηκε) ως πολιτειακό προτεκτοράτο.
- Η Λιβύη βρίσκεται βυθισμένη στο χάος και την αναρχία αλλά και στα πρόθυρα της διάσπασης σε δυο (ή περισσότερα) ανεξάρτητα κράτη.
- Η Συρία καταστρέφεται όλο και περισσότερο ημέρα με την ημέρα και το μέλλον της είναι όχι απλώς αδιόρατο αλλά κατασκότεινο.
- Το Ιράν βρίσκεται διαρκώς στο στόχαστρο των ΗΠΑ και φαίνεται πως γλιτώνει τα χειρότερα επειδή τριγύρω υπάρχουν πολλές ανοιχτές πληγές (Μέση Ανατολή, Ιράκ, Αφγανιστάν, κούρδοι κλπ), οπότε η δημιουργία άλλης μίας ίσως να οδηγούσε την συνολική κατάσταση σε εκτροχιασμό.
- Η Κούβα έχει απομονωθεί εδώ κι έξι δεκαετίες μέσω ενός από τα σκληρότερα εμπάργκο που έχει γνωρίσει ποτέ η ανθρωπότητα αλλά δεν έχει δώσει ποτέ την παραμικρή χειροπιαστή αφορμή που θα δικαιολογούσε ένα ανοιχτό στρατιωτικό χτύπημα εναντίον της.

Ας δεχτούμε, λοιπόν, ότι όντως ο Κιμ συγκεντρώνει όπλα μαζικής καταστροφής και επιδιώκει να αποκτήσει και πυρηνικό οπλοστάσιο. Με τα δεδομένα που σημειώσαμε πρωτύτερα, πόσο παράφρων μπορεί να είναι ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας επειδή εξοπλίζεται καθώς βλέπει την τύχη των υπολοίπων "μελών" του περίφημου άξονα του κακού; Παράφρων θα ήταν αν δεν εξοπλιζόταν!

Το πρόβλημα που έχει η Βόρεια Κορέα είναι ότι βρίσκεται δίπλα στην Κίνα, τον σημαντικώτερο ίσως αντίπαλο που έχουν οι ΗΠΑ στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τον τίτλο της ηγέτιδας δύναμης του πλανήτη. Ήδη το Πεκίνο έχει διατρανώσει τις θέσεις του για την Κινεζική Θάλασσα αλλά και τις ευρύτερες βλέψεις του για όλη την Άπω Ανατολή. Για να παραμείνει η Ουάσιγκτον σε θέση ισχύος στην περιοχή, πρέπει να ενισχύσει την στρατιωτική της παρουσία. Με ποια αφορμή να το κάνει, όμως, από την στιγμή που όλες οι χώρες τής ανατολικής και νοτιοανατολικής Ασίας είναι σύμμαχοί της;

Η "λιμοκτονούσα" Πυονγκγιάνγκ την νύχτα. Σε πρώτο πλάνο, το "Θέατρο του Λαού".

Ευτυχώς, υπάρχει ο Κιμ! Με αφορμή την "τρέλα" του βορειοκορεάτη ηγέτη, οι ΗΠΑ έχουν βάλει για τα καλά πόδι τόσο στην Νότια Κορέα όσο και στην Ιαπωνία, χώρες τις οποίες εξοπλίζουν όλο και περισσότερο ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικώτερα την πιθανότητα να πάθει κάποια κρίση ο Κιμ και να πατήσει το κουμπί. Το αξιοπερίεργο είναι ότι, λόγω Κιμ, Νότια Κορέα και Ιαπωνία δεν συνεργάζονται άψογα μόνο με τις ΗΠΑ αλλά και μεταξύ τους, παρ' ότι πρόκειται για χώρες που τις χαρακτηρίζει ιστορική μεταξύ τους έχθρα.

Φυσικά, οι κινέζοι δεν είναι ηλίθιοι. Αντιλαμβάνονται πλήρως το νόημα των αυξανόμενων εξοπλισμών στην περιοχή, οπότε φροντίζουν να ενισχύουν όσο και όπως μπορούν την Βόρεια Κορέα. Αλλωστε αυτή η αμέριστη κινεζική συμπαράσταση είναι και ο λόγος που το διεθνές εμπάργκο το οποίο έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Πυονγκγιάνγκ δεν στενοχωρεί ιδιαίτερα τους βορειοκορεάτες, οι οποίοι έχουν βρει στο Πεκίνο τον εμπορικό συνεργάτη που χρειάζονται.

Σαββατιάτικα (173) - τα μπουρδελιάρικα

*** Κάθε μπογιατζής πινέλο και κάθε χωριό μπουρδέλο. *** Μακρόν: "Κάποιοι θα έπρεπε να ψάχνουν για δουλειά αντί να τα κάνουν όλα μπουρδέλο." *** Ωραία τα μιλάς τα γαλλικά, Μανωλάκη! *** Άλλο αν αυτή την αποστροφή για τα μπουρδέλα δεν την κατάλαβα ποτέ. *** Δηλαδή, τι κακό έχουν τα μπουρδέλα, ρε Μανωλάκη; *** Ξέρεις τι τάξη και τι σειρά υπάρχει εκεί; *** Χωρίς σπρωξίματα, χωρίς τσακωμούς, με τον κερχανατζή σου, με την πετσετούλα σου... *** Κι αν τολμήσεις να κάνεις φασαρία, σε πέταξαν έξω σηκωτό. *** Μακάρι να ήσαν μπουρδέλα οι κυβερνήσεις αλλά πού να βρεις πολιτικό άξιο για τσατσά; *** Θα φτούραγαν ποτέ ο Αλέξης ή ο Κούλης μπροστά στην γρια-Μπαρδαμπάσαινα, μη χέσω; *** Πόλη χωρίς μπουρδέλο είναι σπίτι δίχως μπάνιο (Μάρλεν Ντήτριχ). *** Βρε αγόρι μου, έκανες περιοδεία στο Κιλκίς και βρήκες να επισκεφτείς εργοστάσιο τούβλων; *** Εντάξει,

Ποιό ένοχο μυστικό σε βαραίνει, λεβέντη μου;

θέλουμε εκλογές αλλά έχεις χρόνο να βρεις υποψηφίους, μη βιάζεσαι τόσο. *** Μικροδράκουλας: "Προτεραιότητά μας είναι να στηρίξουμε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, την ανισότητα δεν την καταπολεμάς στα λόγια αλλά με πράξεις." *** Και θα πάμε κόντρα στην ανθρώπινη φύση, ρε παιδάκι μου; *** Τις προάλλες δεν λέγαμε ότι δεν πιστεύουμε στην ισότητα γιατί είναι αντίθετη με την ανθρώπινη φύση; *** Κούλη, μας μπερδεύεις. *** Ζαβό: "Στην Καταλωνία κυριάρχησε ο διχασμός." *** Λατρεμένος Γιωργάκης! *** Διχασμός λέγεται το 90% στην κάλπη ή ομοψυχία, λεβέντη μου, που να σου χέσω την σοσιαλιστική διεθνή; *** Στο παγκόσμιο μπουρδέλο τα μεγάλα έθνη συμπεριφέρονται σαν νταβατζήδες και τα μικρά σαν πουτάνες (Στάνλεϋ Κιούμπρικ). *** Εσείς έχετε καταλάβει τι γίνεται στην Καταλωνία; *** Σωστά κατάλαβα ότι οι ντόπιοι θέλουν να φύγουν από την Ισπανία και ο Ραχόυ τους βαράει για να μείνουν με το ζόρι; *** Ρε σεις, πριν λίγα χρόνια δεν είχε γίνει κάτι παρόμοιο; *** Τότε, λέω, που οι κροάτες θέλανε να φύγουν από την Γιουγκοσλαβία κι ο Μιλόσεβιτς δεν ήθελε. *** Λογικά, τώρα το ΝΑΤΟ θα βομβαρδίσει την Ισπανία και θα κλείσει τον Ραχόυ φυλακή. *** Και, φυσικά, θα κάνει την Καταλωνία ανεξάρτητο κράτος με τον τσαμπουκά του, όπως το Κόσσοβο. *** Τι όχι; *** Πάντως, αυτό που η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τον Ραχόυ, δεν το καταλαβαίνω. *** Βρε Ζαν-Κλωντ, δεν βλέπετε ότι ο άνθρωπος είναι μαλάκας; *** Δεν καταλαβαίνει ότι άλλο να βγει κάτι σε δημοψήφισμα και άλλο να υλοποιηθεί. *** Α, ρε γίγαντα Αλέξη... *** Οι εφημερίδες είναι το μπουρδέλο της σκέψης (Ονορέ ντε Μπαλζάκ). *** Κωλόχαρτος: "Δεν είναι ζήτημα του δικού μας κοινοβουλίου η τήρηση της συνταγματικής νομιμότητας στην Ισπανία." *** Σωστός ο Άδωνις. *** Το δικό μας κοινοβούλιο ασχολείται μόνο με Βενεζουέλα, Λιβύη και Συρία. *** Μητσοντόρα: "Xρειαζόμαστε υγιείς θέσεις εργασίας με πλήρη αμοιβή, όχι τη γενιά των 360 ευρώ που δημιούργησαν οι Τσίπρας-Καμμένος. *** Αυτό λένε όλοι οι εχέφρονες, Ντόρα μου. *** Ελπίζω

Κοίτα προσήλωση στο τούβλο!

ότι ως "πλήρη αμοιβή" δεν εννοείς τα 586 που θέσπισε το ζαβό και υιοθέτησε ο γκαβός, έτσι; *** Για μένα βρες μια θέση με ετήσια αμοιβή 320 χήνες. *** Ξέρεις, σαν εκείνη που είχες βρει της κόρης σου. *** Οι πουτάνες στα μπουρδέλα ήσαν κάποτε παρθένες. *** Έχετε καταλάβει τι στον διάολο γίνεται με την ταυτότητα φύλου; *** Πάντως η Ιερά Σύνοδος μάλλον στην πλάκα το έχει ρίξει, οπότε για μαλακία θα πρόκειται, ε; *** Αληθεύει ότι επί του θέματος έκαναν οργισμένη διαμαρτυρία οι αγιορείτες μοναχοί; *** Με τι δεδομένα; *** Δεν υποτίθεται ότι αυτοί μόνο για το ένα φύλο μπορούν να έχουν γνώση και άποψη; *** Εκτός αν έχουν θεία φώτιση. *** Σαν τους δεσποτάδες, που δίνουν συμβουλές για το πώς να φτιάξει κανείς σωστή οικογένεια. *** Ή σαν την Μαρία Μπεκατώρου, που δίδασκε στην σχολή δημοσιογραφίας του Καρατζαφύρερ. *** Στην πουτάνα πού 'χει θέλω, βρίσκει ο θεός μπουρδέλο. *** Τσιάρτας: "Ο θεός έπλασε τον Αδάμ και την Εύα." *** Εβραίος θεός ήταν, Βασίλη μου, εβραίους έφτιαξε. *** Ο Άχουρα Μάζντα που ήταν πέρσης, έφτιαξε τον Ενκιντού και την Σαμχάτ. *** Την έκτη μέρα κι αυτός. *** Αυτό που οι θεοί φτιάχνουν την γυναίκα τελευταία, πώς το βλέπετε; *** Υπάρχει περίπτωση να ήσαν κουρασμένοι και να έκαναν λάθος στην κατασκευή; *** Λέτε να είναι τυχαίο ότι, αν και παντοδύναμοι, την έβδομη μέρα όλοι ξεκουράζονται; *** Μ' αρέσει που ο δικός μας το σκέφτηκε κιόλας. *** "Να φτιάξω κι έναν σύντροφο

Εγκυρότητα ή πώς οι αρχαιολογικοί θησαυροί γίνονται υπουργικές "ανακαλύψεις".

του καημένου του Αδάμ να μην τον τρώει η μοναξιά"... *** Αφού δεν είχε σκεφτεί  την γυναίκα εξ αρχής, γιατί κρέμασε του άντρα τρία μπελερίνια εκεί κάτω; *** Ίσα για να κουνιώνται ή για να έχει κάπου να γράφει; *** Στο μπουρδέλο για δουλειά πήγαινε όσο είσαι νια, η πουτάνα σαν γεράσει γίνεται καλογριά. *** Καπουτζίδης: "Δεν είναι περισσότερο έλληνας αυτός που φοράει περικεφαλαία που γράφει Μολών Λαβέ από έναν άνθρωπο που έχει έρθει στην Ελλάδα από άλλη χώρα." *** Ναι αλλά είναι περισσότερο μαλάκας, να τα λέμε κι αυτά. *** Γιώργο μου, τι γαμάτο μέσο έχεις και πέρασε αυτό από την μονταζιέρα του Σκάι; *** Τρία χρόνια το τραβολογάς το κορίτσι, ρε Θανάση, και τώρα μας λες ότι δεν σου αρέσουν οι δεσμεύσεις; *** Αυτό πρέπει να το πω εγώ, που μου έχει δεσμεύσει η εφορία τρεις τραπεζικούς λογαριασμούς. *** Βέβαια, ψιλοχέστηκα γιατί θα πάρουν τα τρία μου κι από τους τρεις μαζί. *** Εκείνο που με προβληματίζει είναι μήπως, αφού τα πάρουν, πρέπει μετά να αλλάξω ταυτότητα φύλου. *** Αυτός που λέει πως πολλές τις γκόμενες τις έχει, σαν τού 'ρθουνε σηκώματα μεσ' στα μπουρδέλα τρέχει. *** Τσίπρας: "Νομίζω ότι η ψυχολογία είναι μεγάλη υπόθεση στην οικονομία... αν αρχίσει ο κόσμος να σπαταλάει λίγα λεφτουδάκια που έχει στην άκρη...". *** Τί λες, παλληκάρι μου; *** Οι σπατάλες που κάναμε ζώντας πάνω από τις δυνατότητές μας μας έφεραν εδώ κι εσύ θες να τις ξαναρχίσουμε; *** Κι αυτά

Ευτυχισμένα χρόνια

τα λεφτουδάκια που λες, σε ποια ακριβώς άκρη τα είδες; *** Εκείνα που έλεγε το ζαβό ότι υπήρχαν, πάνε. *** Όσα δεν μαζέψατε εσείς με τους φόρους, όχι μόνο τα έχουμε ήδη φάει αλλά και τα έχουμε χωνέψει. *** Αληθεύει ότι καταδικάστηκε ο Κασιδιάρης σε έξι μήνες με αναστολή; *** Πάλι; *** Πόσες αναστολές δικαιούται αυτό το σκουτί; *** Χασικλής χωρίς τζιβάνες, νταβατζής χωρίς πουτάνες (Τζίμης Πανούσης). *** Παρ' ότι το ιστολόγιο παρουσιάζει σημάδια κόπωσης (πρώτη βδομάδα κανονικής δουλειάς μετά από πολύ καιρό γαρ), σας έδωσε αρκετούς λόγους για να αντιμετωπίζετε πλέον με συμπάθεια... *** Τα μπουρδέλα καλέ! Ποιον Μακρόν; *** Φυσικά, όσοι έχουν στοιχειώδη σχέση με τον κινηματογράφο, δεν δυσκολεύτηκαν να αναγνωρίσουν στην πρώτη φωτογραφία τον Χάρρισον Φορντ. *** Τον βλέπετε και στην τελευταία φωτογραφία του 1983, από τα γυρίσματα της "Επιστροφής των Τζεντάι", να συζητάει με τον Τζωρτζ Λούκας. *** Σἠμερα θα σας αφήσω βάζοντας στο πλατώ ένα από τα πιο πετυχημένα πρώτα άλμπουμ πολιτειακών συγκροτημάτων όλων των εποχών. *** Ο λόγος για το "Get the Knack", το άλμπουμ με το οποίο μας συστήθηκαν οι καλιφορνέζοι The Knack το 1979. *** Εγώ θα βάλω τον δίσκο από την δεύτερη πλευρά, για να αρχίσουμε ακούγοντας το θρυλικό "My Sharona" αλλά δεν θα χάσετε αν ξοδέψετε κάπου 40 λεπτά από την ζωή σας για να ακούσετε ολόκληρο ένα πραγματικά καθαρό κι ανεπιτήδευτο ροκ άλμπουμ. *** Καλή ακρόαση και καλό σαββατοκύριακο!  *** Δεν θα αφήσω πέντε νταβατζήδες να χειραγωγήσουν την πολιτική ζωή του τόπου (Κώστας Καραμανλής, 2004). ***

Fraport: η αποικιοκρατική σύμβαση (5)

(IB) Όπως προκύπτει και από την σύμβαση (κεφ. 11, σελ. 110 κ.ε.) αλλά και από τις οικονομικές καταστάσεις της Fraport, την ώρα που η εταιρεία εκδηλώνει ενδιαφέρον να αναλάβει τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια, διαθέτει ίδια κεφάλαια μόλις 24.000 ευρώ, ήτοι το ελάχιστο που απαιτεί ο νόμος για μια ανώνυμη εταιρεία. Βεβαίως, η σύμβαση προβλέπει ότι οι μέτοχοι υποχρεούνται να καταβάλουν μέσα σε συγκεκριμένες προθεσμίες (πίνακας σελ. 106) συνολικά κάπου 326 εκατομμύρια ως κεφάλαιο στο συρτάρι κι άλλα τόσα ως δευτερογενές χρέος, έτσι ώστε η "δεσμευτική επένδυση" να φτάσει σκάρτα 652 εκατομμύρια. Να, λοιπόν, η απάντηση στο ερώτημα πόσα κεφάλαια θα επενδύσει η Fraport στα 14 αεροδρόμια: σκάρτα 652 εκατομμύρια μάξιμουμ.

Φτάνουν αυτά τα λεφτά για να γίνουν όλα όσα έχει υποσχεθεί η Fraport; Όχι βέβαια! Γι' αυτό η σύμβαση προβλέπει ότι "ο παραχωρησιούχος θα διασφαλίσει ότι σε κάθε δεδομένη στιγμή είναι διαθέσιμη χρηματοδότηση για την πλήρη και ορθή υλοποίηση της παραχώρησης" [σελ. 108, § 9.2.1]. Το πρόβλημα είναι ότι οι καθορισμένες δανειακές συμβάσεις εγκρίνονται εγγράφως από το δημόσιο με υπουργική απόφαση και, μάλιστα, μέσα σε 15 μέρες από την υποβολή σχετικού αιτήματος της Fraport. Ουσιαστικά, δηλαδή, η εταιρεία δανείζεται με την σύμφωνη γνώμη (άρα και την εγγύηση) του κράτους.

Το ωραίο είναι ότι το δημόσιο σχεδόν υποχρεώνεται να συναινεί σε όλα αυτά τα αιτήματα: "(...) το Δημόσιο δεν θα αρνείται ούτε θα καθυστερεί χωρίς εύλογη αιτία τη συναίνεσή του για την έγκριση και τον ορισμό ως Καθορισμένης Δανειακής Σύμβασης κάθε σύμβασης που τεκμηριώνει την αναχρηματοδότηση των Καθορισμένων Δανειακών Συμβάσεων" [σελ. 109, § 9.2.3].

Επειδή υπάρχουν και αναγνώστες που δυσκολεύονται στην κατανόηση κειμένων οικονομικού περιεχομένου, ας γίνουμε λίγο πιο αναλυτικοί. Στις 11 Απριλίου 2017, η Fraport κατέβαλε στο δημόσιο 1,234 δισ. ως "προκαταβολή άμεσης παραχώρησης". Πού τα βρήκε, αφού εκείνη την στιγμή τα κεφάλαιά της μόλις που ξεπερνούσαν τα 300 εκατομμύρια; Είχε πάρει δανεικά, θα μου πείτε. Μάλιστα. Με εγγύηση τι; Απλούστατον: τα μελλοντικά της δικαιώματα από την σύμβαση και την έγκριση (ουσιαστικά, δηλαδή, την εγγύηση) του ελληνικού κράτους. Προσέξτε το πλάνο: σου πουλάω ένα σπίτι για εκατό χιλιάρικα αλλά, επειδή στην τσέπη έχεις μόνο είκοσι πέντε, μπαίνω εγγυητής για να πάρεις από την τράπεζα τα υπόλοιπα ως δάνειο. Δεν είναι όμορφο πλάνο;


(ΙΓ) Σίγουρα έχετε ακούσει για τα πανωπροίκια που πληρώνουμε ως κράτος στους εργολάβους των εθνικών οδών. Μιλάω για τις περιπτώσεις (και με την προηγούμενη κυβέρνηση και με την τωρινή, την αριστερή), που πάνε οι εργολάβοι στον υπουργό μεταφορών με στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα έσοδά τους από διόδια είναι μειωμένα σε σχέση με όσα περίμεναν τότε που έπαιρναν την δουλειά και, επειδή έτσι προβλέπουν οι συμβάσεις τους, το υπουργείο τούς πληρώνει την διαφορά για να μη ζημιώσουν. Γνωστά αυτά και δικαίως αγαναχτήσαμε όταν τα μάθαμε. Ε, λοιπόν, κάτι παρόμοιο προβλέπει και η σύμβαση με την Fraport:

- (Ι) "Εάν κατά την διάρκεια της περιόδου παραχώρησης ο παραχωρησιούχος αποδείξει ότι λόγω Γεγονότος Ευθύνης Δημοσίου μειώθηκαν τα έσοδά του, συμπεριλαμβανομένων των μειώσεων λόγω ανεπαρκών επιδόσεων τις οποίες υπέστη αποκλειστικά λόγω γεγονότος ευθύνης δημοσίου, το δημόσιο θα αποζημιώσει τον παραχωρησιούχο (...)" [σελ. 216, § 30.4.1].

- (ΙΙ) "Εάν κατά την διάρκεια της περιόδου παραχώρησης ο παραχωρησιούχος αποδείξει ότι λόγω Γεγονότος Ευθύνης Δημοσίου προέκυψε ουσιώδης αύξηση στις δαπάνες λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης (...) σε σύγκριση με τις αντίστοιχες προβλέψεις, το δημόσιο θα αποζημιώσει τον παραχωρησιούχο για την διαφορά (...)" [σελ. 217, § 30.4.4].

Μη βιαστείτε να σχολιάσετε ότι "αφού το δημόσιο ευθύνεται για την ζημιά που έπαθαν οι άνθρωποι, ας πληρώσει να βάλει μυαλό" γιατί θα αδικήσετε τον εαυτό σας. Και θα τον αδικήσετε επειδή δεν μπορείτε να φανταστείτε τι μπορεί να αποκληθεί ως "Γεγονός Ευθύνης Δημοσίου". Προσέξτε:

"Ως Γεγονός Ευθύνης Δημοσίου νοείται κάθε γεγονός που ρητά αναφέρεται στην παρούσα σύμβαση ως Γεγονός Ευθύνης Δημοσίου καθώς και κάθε γεγονός (συμπεριλαμβανομένων Γεγονότων Καθυστέρησης και της υποχρέωσης του Φορέα Παροχής Αεροναυτιλιακών Υπηρεσιών να παρέχει την Απαιτούμενη Χωρητικότητα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας) [...], το οποίο έχει δυσμενή επίδραση στα έσοδα του παραχωρησιούχου στη διάρκεια της περιόδου παραχώρησης ή/και επηρεάζει ουσιωδώς την παροχή των υπηρεσιών αεροδρομίου" [σελ. 18].

Να το πούμε με απλά λόγια; Αναστέλλονται επί τρίωρο οι προσγειώσεις και οι απογειώσεις σε κάποιο αεροδρόμιο λόγω διακοπής ηλεκτροδότησης ή λόγω βλάβης σε κάποιο μηχάνημα; Φταίει το δημόσιο και πρέπει να αποζημιώσει την Fraport για διαφυγόντα έσοδα. Απεργούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας; Φταίει το δημόσιο και πρέπει να αποζημιώσει την Fraport για διαφυγόντα έσοδα. Μειώνεται η κίνηση στα αεροδρόμια του ανατολικού Αιγαίου λόγω προκλητικότητας των τούρκων ή λόγω των προσφύγων; Φταίει το δημόσιο και πρέπει να αποζημιώσει την Fraport για διαφυγόντα έσοδα.

11/4/2017: Οι Αλεξάντερ Τσίνελ (αριστερά) και Δημήτρης Κοπελούζος (δεξιά) παραδίδουν
στον διευθύνοντα σύμβουλο του ΤΑΙΠΕΔ Αντώνη Λεούση επιταγή 1,234 δισ. ως προκαταβολή.

Κάπου εδώ λέω να ολοκληρώσω γιατί κουράστηκα και βαρέθηκα. Όχι δηλαδή πως δεν θα μπορούσα να γράφω σχετικά και την άλλη βδομάδα (π.χ.: αν η Fraport κρίνει ότι ένα αεροδρόμιο χρειάζεται επέκταση, το δημόσιο είναι υποχρεωμένο να κάνει τις αναγκαίες απαλλοτριώσεις με έξοδά του και μετά να τις παραχωρήσει και αυτές [σελ. 122 κ.ε., § 14.1.7]) αλλά δεν νομίζω ότι έχω να προσθέσω κάτι ουσιαστικό. Είπαμε λίγα αλλά έχουμε αρκετό μυαλό για να καταλάβουμε πολύ περισσότερα.

Ως επίλογο, σας φύλαξα δυο κερασάκια:

- (Ι) "Εάν η Απαιτούμενη Χωρητικότητα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας δεν επιτευχθεί για δυο διαδοχικές περιόδους αιχμής, ο παραχωρησιούχος δύναται να αγοράσει υπέρ του Φορέα Παροχής Υπηρεσιών Αεροναυτιλίας τον απαραίτητο εξοπλισμό αεροναυτιλίας ώστε να επιτευχθεί η Απαιτούμενη Χωρητικότητα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας και να αφαιρέσει το κόστος του εν λόγω εξοπλισμού από την οφειλόμενη εισφορά σύμφωνα με το άρθρο 28.9" [σελ. 217, § 30.7].

(ΙΙ) "Ο παραχωρησιούχος θα δικαιούται στο ακέραιο το  ποσό των Τελών Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης Αεροδρομίου που επιβάλλεται στους αναχωρούντες επιβάτες" [σελ. 207, § 28.10].

Αυτό το τελευταίο είναι για όσους γκρίνιαζαν επειδή πλήρωναν διόδια σε δρόμους που δεν είχαν φτιαχτεί ακόμη. Και για να τελειώνουμε: ήρθαν οι επενδυτές να εκσυγχρονίσουν τα αεροδρόμιά μας με δικά μας λεφτά. Γεια σας!

Fraport: η αποικιοκρατική σύμβαση (4)

(Θ) Πάμε τώρα να ρίξουμε μια ματιά στην σελίδα 85 της σύμβασης, επειδή το περιεχόμενο της παραγράφου 4.9.6 μου φαίνεται απίστευτο:

"Το Δημόσιο θα αποζημιώνει και θα κρατά αζήμιο τον παραχωρησιούχο , τους υπαλλήλους, αντιπροσώπους, εργολάβους του (κάθε βαθμίδας) σε πρώτη ζήτηση, από κάθε ευθύνη για: 
(i) θάνατο ή σωματική βλάβη οποιουδήποτε προσώπου,
(ii) ζημία ή φθορά περιουσίας  (συμπεριλαμβανομένης περιουσίας που ανήκει στο Δημόσιο ή στον παραχωρησιούχο ή για την οποία έκαστος εξ αυτών είναι υπεύθυνος) και
(iii) όλες τις ζημίες (συμπεριλαμβανομένων δικαστικών εξόδων επί τη βάσει αποζημίωσης) που μπορεί να προκύψουν ή να επέλθουν λόγω πράξης, παράλειψης ή αμέλειας οποιουδήποτε μέρους σύμβασης αεροδρομίου (...)".

Εξαιρετικό! Παρ' ότι η Fraport είναι ο εργοδότης, την αποζημίωση για ό,τι στραβό κι ανάποδο συμβεί, την πληρώνει το ελληνικό κράτος! Ντεραπάρει το κλαρκ και τραυματίζει εργάτη; Γλιστράει υπάλληλος και σπάει το πόδι του; Χάνονται οι αποσκευές κάποιου επιβάτη; Ό,τι κι αν γίνει, το αφτί των γερμανών δεν χρειάζεται να ιδρώσει. Πληρώνει το ελληνικό δημόσιο!

Αεροδρόμια στα οποία η Fraport κατέχει ποσοστό μεγαλύτερο του 10%: Από ένα σε Περού,
Σλοβενία, Ρωσσία και Τουρκία, από δύο σε Γερμανία και Βουλγαρία, δεκατέσσερα στην Ελλάδα.

(Ι) Μια άλλη ενδιαφέρουσα παραχώρηση που κάνει το δημόσιο προς την Fraport μέσω της σύμβασης είναι ότι επιτρέπει στην εταιρεία να παραστήσει τον εργολάβο και να εκτελέσει όσα έργα θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν, φυσικά με έξοδα του δημοσίου:

"Ο παραχωρησιούχος μπορεί, εφόσον το επιλέξει, κατόπιν συναίνεσης του δημοσίου και με τους όρους που θα συμφωνηθούν με αυτό, να εκτελέσει για λογαριασμό και με έξοδα του δημοσίου μέρος ή το σύνολο των έργων δημοσίου όσα έργα απαιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 4.4.7 και οποιαδήποτε άλλα έργα πρέπει να εκτελέσει ή για τα οποία πρέπει να μεριμνήσει το δημόσιο με τους όρους της παρούσα σύμβασης" [σελ. 76, 4.3.3].

Κι ας πούμε ότι όλα αυτά είναι πρωτόγνωρα μεν αλλά έχουν κάποια λογική. Αν προχωρήσουμε λίγο την ανάγνωση, όμως...:

"Εάν ο παραχωρησιούχος επιθυμεί να εκχωρήσει ουσιώδες τμήμα των συμβατικών υποχρεώσεών του σε υπεργολάβο, θα παράσχει στο δημόσιο όλα τα απαραίτητα στοιχεία του προτεινόμενου υπεργολάβου, όπως την εμπειρία, το προσωπικό που θα απασχοληθεί στην εν λόγω σύμβαση υπεργολαβίας, καθώς και τα οικονομικά στοιχεία αλλά και τα συγκεκριμένα καθήκοντα που θα ανατεθούν στον εν λόγω υπεργολάβο. Το δημόσιο οφείλει να απαντήσει στο αίτημα εντός τριάντα ημερών. Εάν το δημόσιο δεν απαντήσει εντός του ανωτέρω χρονικού πλαισίου, θα θεωρηθεί ότι έχει δώσει την συγκατάθεσή του" [σελ. 164-165,  §§ 22.3 - 22.4].

Εδώ υπάρχει ένα παράδοξο. Αν η Fraport επιθυμεί ("εφόσον το επιλέξει), μπορεί να παραστήσει τον εργολάβο και να υποκαταστήσει το δημόσιο προκειμένου να υλοποιήσει όσα έργα θεωρεί ότι πρέπει να υλοποιηθούν, πλην όμως μετά από συνεννόηση με το δημόσιο και με την συναίνεσή του. Αν, όμως, αντί να κάνει μια δουλειά η ίδια, στήσει μια θυγατρική και της αναθέσει την δουλειά ως υπεργολαβία, τότε δεν χρειάζεται καμμιά συνεννόηση με το δημόσιο αλλά ένα απλό αίτημα, το οποίο γίνεται de facto δεκτό αν το δημόσιο δεν απαντήσει μέσα στην ασφυκτική προθεσμία των τριάντα ημερών.


(ΙΑ) Χτες συμπεριέλαβα στο κείμενο μια φωτογραφική σύνθεση με δηλώσεις της Fraport περί δημιουργίας 20.000 και 70.000 θέσεων εργασίας. "Καλό είναι αυτό", θα μου πείτε, "εκεί που έχει φτάσει η ανεργία στην χώρα μας...".

Δεν θα τσακωθούμε τώρα για το αν αυτές οι θέσεις εργασίας θα είναι πραγματικές, αν θα είναι καλοπληρωμένες ή αν θα είναι μόνιμες. Θα ήθελα, όμως, να σας ρωτήσω κατά πόσο είσαστε σίγουροι ότι αφορά εμάς, τους έλληνες. Για δείτε αυτό:

"Σύμφωνα με τους όρους της παρούσας σύμβασης, το Δημόσιο (...) θα παρέχει υποστήριξη ή θα διευκολύνει τους υπηκόους κρατών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που απασχολούνται στη διαχείριση ή/και τη λειτουργία των περιφερειακών αεροδρομίων να αποκτούν άδειες εισόδου (βίζα) και άδειες εργασίας για τους ίδιους και τις οικογένειές τους" [σελ. 74, § 4.3.2.ι].

Γιατί τώρα εμένα κάτι μου λέει ότι η Fraport έχει κατα νου να φέρει εργάτες από το Μπαγκλαντές, την Νιγηρία και οποιαδήποτε άλλη τριτοκοσμική χώρα, όπου το βδομαδιάτικο ενός εργάτη φτάνει-δεν φτάνει το μεροκάματο ενός έλληνα συναδέλφου του; Μάλλον το μυαλό μου είναι άρρωστο...

Έτσι θα γίνει το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με την μακέττα της Fraport.

Με τούτα και με κείνα, την φάγαμε την εβδομάδα με την Fraport. Αύριο θα πούμε δυο λόγια για τα οικονομικά δεδομένα της σύμβασης και θα ολοκληρώσουμε την αναφορά μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ρίξαμε φως σε όλες τις λεπτομέρειες. Άλλωστε, σχεδόν 1.000 σελίδες δεν είναι δυνατόν να αναλυθούν πλήρως σε πέντε ιστολογικά κείμενα.

Fraport: η αποικιοκρατική σύμβαση (3)

(ΣΤ) Κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, την εποχή που οι φωτιές μαίνονταν, είδαν το φως της δημοσιότητας καταγγελίες ότι το πυροσβεστικό σώμα ήταν αποδυναμωμένο επειδή είχε διαθέσει κάπου 700 πυροσβέστες στην υπηρεσία της Fraport. Ειδικά στα νησιά του Ιονίου, δεν υπήρχε σταθμός πυροσβεστικής υπηρεσίας που να μην έχει διαθέσει προσωπικό στην ασφάλεια των τοπικών αεροδρομίων.

Και καλά να αγαναχτεί ο απλός κόσμος με αυτή την "αποκάλυψη". Οι δημοσιογράφοι, όμως, θα μπορούσαν να ρίξουν μια ματιά στην σύμβαση πριν αρχίσουν να χτυπιούνται, λες και ανακάλυψαν το ζεστό νερό:

"Σύμφωνα με τους όρους της παρούσας σύμβασης, το Δημόσιο (...) θα παρέχει υποστήριξη στον παραχωρησιούχο σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών διάσωσης και πυρόσβεσης (είτε εφαρμόζοντας νόμους που επιτρέπουν την πλήρη παροχή των εν λόγω υπηρεσιών από τον παραχωρησιούχο είτε διασφαλίζοντας ότι είναι διαθέσιμο το Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδος ως ανάδοχος και ότι δεν θα χρεώνει περισσότερο από τις εύλογες άμεσες δαπάνες του για τις εν λόγω υπηρεσίες)" [σελ. 72-74, § 4.3.2, εδάφιο ιβ].

Αν σας φαίνεται τρελό να στέλνει το κράτος πυροσβέστες να φυλάνε μια ιδιωτική επιχείρηση, πάρτε μια ανάσα και ηρεμήστε. Δεν είναι η πρώτη φορά που το δημόσιο αναλαμβάνει την υποχρέωση να θέτει τις υπηρεσίες του στην διάθεση ενός ιδιώτη. Παρόμοιες συμφωνίες έχουν γίνει και με την Cosco και, προφανώς, θα γίνουν και με κάθε "επενδυτή" που έρχεται να βάλει χέρι στην περιουσία μας. Γιατί να μπαίνει ο άνθρωπος σε έξοδα, όταν το "κακό" (μη το ξεχνάμε αυτό!) κράτος μπορεί να τον βοηθήσει να κάνει την δουλειά του περίπου τζάμπα;

Να υποθέσουμε ότι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας συμφώνησε με την Fraport να αναλάβει
το κόστος συντήρησης κάποιων οχημάτων και μηχανημάτων κρυφά από τον αρμόδιο υπουργό;

(Ζ) Βεβαίως, το δημόσιο δεν βοηθάει την Fraport μόνο με τον παραπάνω τρόπο. Μετά την "αποζημιώσιμη μεταβολή νομοθεσίας", για την οποία μιλήσαμε χτες, μεταξύ των "ορισμών" που παρατίθενται στην αρχή της σύμβασης, ανακαλύπτουμε άλλον έναν περίεργο όρο, τις "άδειες ευθύνης δημοσίου":

"Ως Άδειες Ευθύνης Δημοσίου νοούνται τα Πιστοποιητικά Αεροδρομίου καθώς και οι Υφιστάμενες Άδειες Κατασκευαστικών Έργων, οι Υφιστάμενες Περιβαλλοντικές Άδειες και οι Υφιστάμενες Άδειες Λειτουργίας" [σελ. 9].

Θα έλεγε κανείς ότι, αφού μιλάμε για "υφιστάμενες" άδειες, ας πάει και το παλιάμπελο κι ας αφήσουμε τον επενδυτή να τις χρησιμοποιεί έστω κι αν τις έχουμε χρυσοπληρώσει. Αμ δε! Όλες αυτές οι άδειες υπόκεινται σε τροποποιήσεις από καιρού εις καιρόν (ανάλογα με τις οδηγίες που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Ένωση) και για να τροποποιηθούν απαιτούνται σχετικές μελέτες, οι οποίες σχεδόν πάντα καταλήγουν σε δαπάνες απαραίτητες για την υλοποίησή τους. Όλες αυτές οι δαπάνες που θα προκύψουν, θα βαρύνουν το ελληνικό δημόσιο. Να συνεχίσουμε την ανάγνωση;

- (Ι) "(...) το Δημόσιο θα ευθύνεται (...) για όλα τα βασικά έξοδα ηχομόνωσης τα οποία συνίστανται σε έξοδα μόνωσης κτιρίων εκτός του σχετικού περιφερειακού αεροδρομίου, τα οποία βρίσκονται σε περιοχές όπου τα επίπεδα ηχορύπανσης είναι υψηλότερα από τα όρια που ισχύουν κατά την ημερομηνία έναρξης παραχώρησης" [σελ. 103, § 8.1.1].

- (ΙΙ) "Εάν δεν υφίστανται έγκυροι περιβαλλοντικοί όροι (...) το Δημόσιο θα ευθύνεται για κάθε σχετικές και εύλογες δαπάνες (σ.σ.: προφανώς ο συντάκτης του κειμένου έχει σοβαρό πρόβλημα με τα ελληνικά του) που θα προκύψουν στον παραχωρησιούχο σε σχέση με την συμμόρφωση με οποιεσδήποτε απαιτήσεις των πρώτων περιβαλλοντικών όρων που θα εκδοθούν μετά την ημερομηνία του διαγωνισμού παραχώρησης" [σελ. 118-119, § 13.2.4.α].

- (ΙΙΙ) "Το Δημόσιο θα ευθύνεται για τις ζημιές που απορρέουν άμεσα από κάποια υφιστάμενη μόλυνση και την ηχομόνωση αρχικής στάθμης θορύβου (...) και συμφωνεί να αποζημιώνει τον παραχωρησιούχο και να τον κρατά αζήμιο από κάθε ευθύνη που υφίσταται ή τον βαρύνει ως άμεσο επακόλουθο των επιπτώσεων κάθε υφιστάμενης μόλυνσης και της ηχομόνωσης αρχικής στάθμης θορύβου (...) και θα αποζημιώνει τον παραχωρησιούχο για όλες τις ζημίες που θα υποστεί ως άμεσο επακόλουθο αυτής της υφιστάμενης μόλυνσης και της ηχομόνωσης αρχικής στάθμης θορύβου" [σελ. 120, § 13.4.1].


(Η) Το ελληνικό δημόσιο δεν αφήνει ακάλυπτη την Fraport ούτε σε προβλήματα που οφείλονται σε ανωτέρα βία:

- Ι. "Με την επιφύλαξη του άρθρου 25.4 (Παρατεταμένα Γεγονότα Ανωτέρας Βίας), όλα τα γεγονότα Ανωτέρας Βίας (...) τα οποία (...) έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ικανότητα του παραχωρησιούχου να εκτελέσει τις υπηρεσίες αεροδρομίου θεωρούνται Γεγονότα Ευθύνης Δημοσίου και το Δημόσιο θα αποζημιώνει τον παραχωρησιούχο" [σελ. 179, § 25.3].

- ΙΙ. "Εάν δεν μπορεί να προσδιοριστεί άμεσα αν το Γεγονός Ανωτέρας Βίας θα εξελιχθεί σε Παρατεταμένο Γεγονός Ανωτέρας Βίας (...) ο παραχωρητής, το δημόσιο και ο παραχωρησιούχος θα προβούν σε οποιοδήποτε εύλογο μέτρο ώστε να συνεχιστούν οι δραστηριότητες παραχώρησης, με χρήση ασφαλιστικών αποζημιώσεων και τυχόν οφειλόμενων αποζημιώσεων από το δημόσιο" [σελ. 178,
§ 25.1.5].

Λογικά πράγματα. Έτσι δεν τρέχει το κράτος ως αρωγός και στις περιπτώσεις όπου επαγγελματίες, αγρότες, βιοτέχνες κλπ πλήττονται από γεγονότα ανωτέρας βίας; Έτσι, βέβαια! Ακριβώς έτσι!

Απρίλιος 2016: 20.000 θέσεις εργασίας - Απρίλιος 2017: 70.000 θέσεις εργασίας - Απρίλιος 2018: ;;;

Ξέρω ότι τέτοιου είδους κείμενα είναι κουραστικά, οπότε κάπου εδώ σταματώ για σήμερα. Όμως, θα συνεχίσουμε το ξεσκόνισμα αυτής της σύμβασης. Και θα το συνεχίσουμε επειδή κάπως έτσι είναι όλες οι συμβάσεις που υπογράφει το ελληνικό κράτος στο πλαίσιο της επιχειρούμενης "ιδιωτικοποιήσης" της ελληνικής δημόσιας περιουσίας και δεν βλάφτει να ανακαλύψουμε μερικές λεπτομέρειες από εκείνες που δύσκολα θα γίνουν γνωστές μέσω των συστημικών Μέσων Μαζικής Εξαπάτησης.

Και κάτι τελευταίο. Στην προηγούμενη πρόταση έβαλα εσκεμμένα την λέξη "ιδιωτικοποίηση" μέσα σε εισαγωγικά, επειδή για να ιδιωτικοποιηθεί κάτι πρέπει να το πάρει ιδιώτης. Όμως, η Fraport δεν είναι ιδιωτική εταιρεία αφού ανήκει κατά 70% στο γερμανικό δημόσιο. Είπατε κάτι; Χαίρετε.

Fraport: η αποικιοκρατική σύμβαση (2)

(Δ) Στην αρχή της σύμβασης παρατίθεται μια εκτενής κατάσταση όρων και ορισμών, το περιεχόμενο των οποίων διασαφηνίζεται ώστε να μη δημιουργούνται ασάφειες ή παρεξηγήσεις. Έτσι γίνεται με όλες τις συμβάσεις. Μόνο που σε τούτη την σύμβαση παρατίθενται μερικοί ορισμοί που κινούν την περιέργεια. Για παράδειγμα: "Ως Αποζημιώσιμη Μεταβολή Νομοθεσίας  νοείται: (α) μια μεροληπτική μεταβολή νομοθεσίας ή (β) μια γενική μεταβολή νομοθεσίας η οποία τίθεται σε ισχύ μετά την ημερομηνία της παρούσας σύμβασης και συνεπάγεται πρόσθετες κεφαλαιουχικές δαπάνες ή/και λειτουργικές δαπάνες" [σελ. 15].

Kαταλάβαμε τι σημαίνει "αποζημιώσιμη μεταβολή νομοθεσίας"; Αν το ελληνικό κράτος αποφασίσει στο μέλλον π.χ. την επιβολή ενός νέου τέλους, την αύξηση ενός υφιστάμενου φόρου ή την επί το αυστηρότερον τροποποίηση της περιβαλλοντικής νομθεσίας, υποχρεούται να αποζημιώσει την Fraport ως προς την μείωση κερδών που θα επιφέρουν αυτές οι μεταβολές. Όπως αναλύεται παρακάτω, "Εάν προκύψουν μεταβολές νομοθεσίας (...) οι οποίες επηρεάζουν ουσιωδώς το οφειλόμενο αντίτιμο (...) τότε οι οικονομικές επιπτώσεις (...) θα καταβληθούν από το δημόσιο προς τον παραχωρησιούχο, εάν είναι επιζήμιες για τον παραχωρησιούχο, κατά την στιγμή που ανακύπτουν ή εάν είναι επωφελείς (...) ο παραχωρησιούχος θα υποχρεούται να καταβάλει στον παραχωρητή το ποσό με το οποίο επωφελήθηκε όταν πράγματι το εισπράξει ή το εξασφαλίσει" [σελ. 271-272, § 41.3].

Αλέξης Τσίπρας προς Στέφαν Σούλτε, πρόεδρο της Fraport: "Σήμερα στέλνετε ένα σημαντικό
μήνυμα με την επένδυση του 1,234 δισ. ευρώ". Δεξιά, ο Δημήτρης Κοπελούζος.

Επίσης, αμέσως πιο κάτω, προβλέπεται ότι "εάν προκύψουν ή πρόκειται σύντομα να προκύψουν μεταβολές νομοθεσίας, τότε ο παραχωρησιούχος δικαιούται (...) απαλλαγή από την συμμόρφωση με υποχρεώσεις" αλλά και αποζημίωση για "οποιαδήποτε εκτιμώμενη μεταβολή δαπανών παραχώρησης, η οποία υπερβαίνει το ποσό που μπορεί να ανακτήσει ο παραχωρησιούχος μέσω της αύξησης των αερολιμενικών τελών" [σελ. 272-273, § 41.5].

Με απλά λόγια, η σύμβαση κάνει ό,τι μπορεί για να μηδενίσει κάθε κίνδυνο του επενδυτή. Θα μου πείτε ότι μόνο με τέτοιες συμφωνίες μπορεί να καλλιεργηθεί ευνοϊκό κλίμα για προσέλκυση επενδύσεων, διότι ο επενδυτής δεν πρέπει να κινδυνεύει να βρεθεί προ απροόπτου από μια μεταβολή της νομοθεσίας. Ας μη σχολιάσουμε τώρα ούτε το ότι τέτοιες συμφωνίες δεν γίνονται για τους ντόπιους μπακάληδες ή μικροβιοτέχνες ούτε το ότι άνευ ρίσκου δεν λέγεσαι επενδυτής αλλά ραντιέρης. Ας υποθέσουμε, όμως, ότι αύριο-μεθαύριο η κυβέρνηση αποφασίζει την αύξηση του κατώτερου μισθού (λέμε τώρα). Βάσει των παραπάνω, η Fraport δικαιούται να ζητήσει από το δημόσιο αποζημίωση ίση με το κόστος της αύξησης αυτής. Ωραίο;


(Ε) Πάμε τώρα να δούμε τι συμβαίνει με το θέμα που τις τελευταίες μέρες έχει  ξεσηκώσει σάλο, με αφορμή το δημοσίευμα του Der Spiegel, σύμφωνα με το οποίο η Fraport θα ζητήσει από το δημόσιο αποζημίωση 70 εκατ. ευρώ για καμμένες λάμπες και σπασμένες πόρτες. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι η Fraport έχει ζητήσει αυτή την αποζημίωση από τον Απρίλιο αλλά φαίνεται ότι οι καλοί μας δημοσιογράφοι είναι καλοί μόνο στην αντιγραφή και όχι στο ρεπορτάζ.

Όντως, η Fraport ζητάει αποζημίωση ύψους 60.052.122 ευρώ (ή 74.464.631 με τον ΦΠΑ), επειδή υποχρεώθηκε να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει φθαρμένα περιουσιακά στοιχεία που της είχαν μεταβιβαστεί. Ακούγεται παράλογο αλλά η εταιρεία απλώς ενεργοποιεί δυο συγκεκριμένες διατάξεις της σύμβασης:

(Ι) "Εάν προκύψει ζημία σε οποιοδήποτε από τα μεταβιβασθέντα περιουσιακά στοιχεία ή στις περιοχές παραχώρησης, η οποία επέρχεται μετά την ημερομηνία διαγωνισμού παραχώρησης και απαιτεί αποκατάσταση και, σε σχέση με αυτή την αποκατάσταση, ο παραχωρησιούχος έχει προσκομίσει τιμολόγια για ποσά καταβληθέντα από τον παραχωρησιούχο άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ συγκεντρωτικά για όλα τα περιφερειακά αεροδρόμια, τότε το δημόσιο θα αποζημιώσει τον παραχωρησιούχο για το συνολικό κόστος αυτής της αποκατάστασης όπως αποδεικνύεται από τα τιμολόγια" [σελ. 98, § 6.4.1].

(ΙΙ) "Εάν περιουσιακά στοιχεία (...) περιλαμβάνονται στο επικαιροποιημένο μητρώο κινητών περιουσιακών στοιχείων αλλά δεν είναι σε λειτουργική κατάσταση ή έχουν υποστεί σοβαρές φθορές, σε κάθε περίπτωση για λόγους που δεν δικαιολογούνται από την συνήθη χρήση, τότε το δημόσιο θα αποζημιώσει τον παραχωρησιούχο για κάθε δαπάνη που θα υποστεί για την αντικατάσταση αυτών των περιουσιακών στοιχείων" [σελ. 98-99, § 6.4.2].

Είναι σαφές, λοιπόν, ότι οι γερμανοί ξέρουν πολύ καλά τι κάνουν. Εκείνοι που δεν ξέρουν τι τους γίνεται είναι οι εκπρόσωποι του ελληνικού δημοσίου οι οποίοι υπέγραψαν τέτοια σύμβαση.

Στις 12/9/2017 ο υπουργός μεταφορών Χρήστος Σπίρτζης δήλωσε ότι "η Fraport δεν έχει δώσει
καλά δείγματα γραφής" αλλά η πρώτη-πρώτη υπογραφή στην σύμβαση είναι η δική του.
Πιο κάτω οι υπογραφές των Ευκλείδη Τσακαλώτου, Πάνου Καμμένου και Στέργιου Πιτσιόρλα.

Παρένθεση. Στο σημείο αυτό οφείλουμε να κάνουμε μια διευκρίνηση, επειδή αυτό το ιστολόγιο αγαπάει την αλήθεια και σιχαίνεται την σπέκουλα. Με αφορμή το συγκεκριμένο θέμα, εμφανίστηκαν πολλά δημοσιεύματα που υποστηρίζουν ότι καθ' όλη την σαραντάχρονη διάρκεια της σύμβασης το κράτος θα πληρώνει ανακαινίσεις, φθορές, αντικαταστάσεις εξοπλισμού κλπ. Προφανώς, οι εν λόγω "αναλυτές" δεν έχουν διαβάσει την παράγραφο 6.4.3 της σύμβασης, που λέει ότι η Fraport έχει περιθώριο 15 ημερών από την παράδοση κάθε αεροδρομίου για να κάνει χρήση των διατάξεων που μόλις αναφέραμε. Άλλο 15 μέρες κι άλλο 40 χρόνια, έτσι; Κλείνει η παρένθεση.

Κλείνουμε για σήμερα με μια παρατήρηση. Η σύμβαση προβλέπει ότι η Fraport θα πληρώνει ετησίως στο ΤΑΙΠΕΔ 22,4 εκατ. ευρώ, ποσό που αυτομάτως μεταφέρεται στις τσέπες των δανειστών προς απομείωση του κρατικού χρέους. Η αποζημίωση που απαιτεί η Fraport φτάνει να καλύψει τριών χρόνων πληρωμές της και θα βγει κατ' ευθείαν από τα κρατικά ταμεία. Και κερατάδες και δαρμένοι.

Θα συνεχίσουμε.

Fraport: η αποικιοκρατική σύμβαση (1)

Τις προάλλες, ο Der Spiegel αποκάλυψε ότι η γερμανική εταιρεια Fraport, στην οποία έχουμε παραχωρήσει 14 περιφερειακά αεροδρόμια για τριάντα χρόνια, δικεδικεί από το ελληνικό δημόσιο αποζημίωση 70 εκατ. ευρώ επειδή διαπίστωσε ότι στα παραχωρημένα αεροδρόμια υπάρχουν μεγάλες φθορές. Μεταξύ άλλων, η Fraport σημειώνει ότι κατέγραψε 12.200 καμμένες λάμπες, 1.287 χαλασμένους πυροσβεστήρες, 81 ελαττωματικά κλιματιστικά, εκατοντάδες σπασμένες πόρτες κλπ.

Όλα αυτά ακούγονται παράδοξα στ' αφτιά οποιουδήποτε λογικού ανθρώπου. Υποτίθεται ότι εμείς βγάλαμε τα αεροδρόμια στο σφυρί, εμφανίστηκαν κάποιοι επίδοξοι αγοραστές, εξέτασαν το πωλούμενο εμπόρευμα, το αποτίμησαν, έκαναν τις προσφορές τους και, εν τέλει, το πήρε εκείνος που έδωσε τα περισσότερα. Έτσι γίνονται οι αγοραπωλησίες σε όλον τον κόσμο: ο αγοραστής εξετάζει το πωλούμενο αντικείμενο πριν συμφωνήσει να το αγοράσει. Δεν δίνει πρώτα 1,2 δισ. και μετά διεκδικεί αποζημιώσεις 70 εκατομμυρίων, δηλαδή σχεδόν μιάμιση φορά τα λεφτά που πήραμε από την πώληση των σιδηροδρόμων!

Ηρεμήστε. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια κοινή αγοραπωλησία, άρα δεν έχει χώρο η κοινή λογική. Εδώ μιλάμε για... μεταρρυθμίσεις. Οι άνθρωποι της Fraport δεν είναι ηλίθιοι. Δεν εξέτασαν το πωλούμενο αντικείμενο διότι δεν είχαν λόγο να το κάνουν! Υπέγραψαν με το ελληνικό δημόσιο μια σύμβαση 997 σελίδων (μαζί με τα παραρτήματα), βάσει της οποίας... Αλλά καλύτερα να δούμε αυτή την περίφημη σύμβαση βήμα-βήμα, ώστε να καταλάβουμε απολύτως για ποιο πράγμα μιλάμε.

Κατ' αρχάς, να ξεκαθαρίσουμε ότι ναι μεν η κυβέρνηση ΣυΡιζΑ υπέγραψε την τελική παραχώρηση των δεκατεσσάρων αεροδρομίων, πλην όμως το ξεπούλημα είχε δρομολογηθεί από το 2011 και οι λεπτομέρειές του είχαν επεξεργαστεί από όλες τις κυβερνήσεις της μνημονιακής περιόδου. Βεβαίως, δεν απαλλάσσουμε την αριστερή μας κυβέρνηση από το άγος τού ξεπουλήματος αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε την εμφάνιση τόσο της Νέας Δημοκρατίας όσο και του ΠαΣοΚ σε ρόλο τιμητών και υπερασπιστών τού δημοσίου συμφέροντος.

Ας δούμε, λοιπόν, βήμα-βήμα την περίφημη αυτή σύμβαση, την οποία μπορεί ο αναγνώστης να διαβάσει με τα ίδια του τα μάτια καθώς είναι δημοσιευμένη στο Scribd. Μέχρι να τελειώσουμε, είμαι σίγουρος ότι θα γίνει κατανοητό γιατί χρησιμοποιώ τον όρο "ξεπούλημα" σε τέτοιες συμβάσεις.

Αθήνα, 14/12/2015: Δημήτρης Κοπελούζος (πρόεδρος της οφσόρ Copelouzos Group), Στέργιος Πιτσιόρλας
(πρόεδρος ΤΑΙΠΕΔ), Αλεξάντερ Τσίνελ και Μάρτιν Γκλοκ (αντιπρόεδροι της Φράπορτ) υπογράφουν.

(Α) "Κατά την ημερομηνία έναρξης του κυρωτικού νόμου, ο παραχωρησιούχος (σ.σ.: Fraport) θα απαλλαγεί από κάθε υποχρέωση που απορρέει από οποιονδήποτε νόμο για την καταβολή τελών ή φόρων σε οποιαδήποτε δημοτική ή τοπική αρχή για τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας που αποτελούν το αντικείμενο των εν λόγω τελών ή φόρων (...) συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των υπηρεσιών φωτισμού, ασφαλείας, καθαρισμού, αποκομιδής απορριμάτων και αποχέτευσης (...)" [σελ. 92 § 5.2.1, εδάφιο ιβ].

Σε απλά ελληνικά: οι δήμοι θα φροντίζουν να υπάρχει επαρκής φωτισμός από και προς το κάθε αεροδρόμιο, θα μαζεύουν τα σκουπίδια του, θα διατηρούν σε καλή κατάσταση τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσής του κλπ αλλά δεν θα μπορούν να χρεώσουν ούτε δεκάρα την Fraport για αυτές τις υπηρεσίες που θα της παρέχουν. Με άλλα λόγια: η τοπική κοινωνία όχι απλώς δεν θα έχει κανένα έσοδο από το διπλανό της αεροδρόμιο αλλά θα επιβαρύνεται και με το κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφελείας που είναι υποχρεωμένη να του παρέχει.


(Β) "Ο παραχωρησιούχος θα είναι ελεύθερος να ορίσει οποιαδήποτε Μη Αεροναυτικά Τέλη και Μη Ρυθμιζόμενα Αεροναυτικά Τέλη. Το Δημόσιο και ο Παραχωρητής (σ.σ.: ΤΑΙΠΕΔ) θα διασφαλίζουν ώστε κανένας Κρατικός Χρήστης, Κρατική Αρχή ή Αρμόδια Αρχή να μη παρεμβαίνει στην δυνατότητα του παραχωρησιούχου να ορίσει τυχόν Αεροναυτικά Τέλη η Μη Αεροναυτικά Τέλη..." [σελ. 206 § 28.5].

Ενδιαφέρον! Μέχρι τώρα, τα αεροδρόμια επέβαλαν τέλη υπέρπτησης, προσγείωσης και στάθμευσης, συν το περίφημο "σπατόσημο". Εννοείται ότι οι αεροπορικές εταιρείες ενσωμάτωναν όλα αυτά τα τέλη στα τιμολόγιά τους, μετακυλίοντάς τα στον καταναλωτή. Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η Fraport είναι πλέον ελεύθερη να επιβάλει όποιο καινούργιο τέλος επιθυμεί, χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε δυνατότητα παρέμβασης από οποιαδήποτε κρατική ή αρμόδια αρχή. Στην σελίδα 58 της σύμβασης αναφέρονται μερικά τέτοια καινούργια τέλη, όπως τέλη ασφαλείας, τέλη επιβατών και τέλη φωτισμού.

Εδώ αξίζει τον κόπο να κάνουμε μια μικρή παρατήρηση. Η σύμβαση προβλέπει την επιβολή π.χ. τελών φωτισμού και όχι την μετακύλιση του κόστους φωτισμού στους καταναλωτές. Κατ' επέκταση, η Fraport έχει δικαίωμα να εισπράττει ως τέλη φωτισμού ποσά μεγαλύτερα του πραγματικού σχετικού κόστους της. Το ίδιο μπορεί να κάνει και με το κόστος ασφαλείας των αεροδρομίων ή με ό,τι άλλο θέλει. Για παράδειγμα, σήμερα η Fraport χρεώνει κάθε επιβάτη με 1,5 ευρώ για τον έλεγχο που κάνουν οι σεκιουριτάδες στις χειραποσκευές του, πράγμα που σημαίνει ότι κάθε σεκιουριτάς βγάζει το μεροκάματό του ελέγχοντας 25 ή -το πολύ- 30 επιβάτες. Μαντέψτε πόσους επιβάτες ελέγχει κάθε σεκιουριτάς στην βάρδια του...


(Γ) "Προς αποφυγή αμφιβολιών, ο παραχωρησιούχος (...), ως μη δικαιούχος εμπράγματου δικαιώματος στις περιοχές παραχώρησης, δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4223/2013, όπως ισχύει, ή οποιουδήποτε άλλου νόμου με παρόμοιο αποτέλεσμα και δεν υποχρεούται φόρων ή δασμών ακίνητης περιουσίας (ειδικών ή συγκεντρωτικών) αναφορικά με οποιοδήποτε περιφερειακό αεροδρόμιο" [σελ. 279-280, § 43.1.9].

Και για όποιον δεν κατάλαβε, η Fraport απαλλάσεται από τον ΕνΦΙΑ αλλά και από οποιονδήποτε άλλο φόρο επιβάλλεται ή πρόκειται να επιβληθεί στην ακίνητη περιουσία. Η αιτιολόγηση απλή: η Fraport δεν έχει κανένα εμπράγματο δικαίωμα σε ακίνητο.

Αμέσως μετά την υπογραφή της σύμβασης. Δημήτρης και Χρήστος Κοπελούζος (άκρη δεξιά) γελούν και οι γερμανοί
χαμογελούν αλλά ο πρόεδρος του ΤΑΙΠΕΔ παραμένει σκυθρωπός (πίσω του ο αντιπρόεδρος Αντώνης Λεούσης).

Εδώ πρέπει να ανοίξουμε μια μεγάλη παρένθεση. Πρώτα-πρώτα, ας ρίξουμε μια ματιά στον Ν.4223/2013, στο πρώτο άρθρο του οποίου ορίζεται το αντικείμενο του ΕνΦΙΑ, δηλαδή το πού επιβάλλεται αυτός ο φόρος. Εκεί διαβάζουμε ότι "εξαιρετικά, επιβάλλεται και στο δικαίωμα νομής ή οιονεί νομής". Το ερώτημα είναι αν η Fraport έχει δικαιώματα νομής στα 14 αεροδρόμια ή όχι. Να το ψάξουμε λίγο;
- (Ι) Σύμφωνα με την 1798/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου, "ως πράξεις νομής, όταν πρόκειται για ακίνητο, θεωρούνται, μεταξύ άλλων, η επίσκεψη, η επίβλεψη και εποπτεία τούτου και των ορίων του από τυχόν καταπατήσεις, ο καθαρισμός αυτού ως και οι καταμετρήσεις και η σύνταξη διαγραμμάτων".
- (ΙΙ) Σύμφωνα με την 3016/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, "για την απόκτηση της νομής επί πράγματος απαιτείται αφενός μεν βούληση του αποκτώντος να εξουσιάζει το πράγμα ως κύριος αφετέρου δε φυσική εξουσία στο πράγμα. Η ταυτόχρονη κατά κανόνα συνύπαρξη των στοιχείων αυτών, είναι δημιουργική του μη εμπραγμάτου δικαιώματος της νομής. Η διάνοια κυρίου συνίσταται στην πρόθεση του κατέχοντος να κατέχει και εξουσιάζει το πράγμα κατά τρόπο διαρκή, απεριόριστο και αποκλειστικά. Εκδηλώνεται δε με πράξεις επί του πράγματος που αρμόζουν στον κύριο αυτού".
- (ΙΙΙ) Από την συνδυασμένη ερμηνεία των διατάξεων περί νομής του Αστικού Κώδικα (άρθρα 974 κ.ε.), ως οιονεί νομή νοείται η μερική εξουσίαση ενός πράγματος, η οποία εκτείνεται σε μερικές μόνο χρησιμότητές του, ασκείται δε από τον δικαιούχο με τον τρόπο που θα την ασκούσε αν είχε πλήρες εμπράγματο δικαίωμα.
- (ΙV) Σύμφωνα με την παράγραφο 4.1 της σύμβασης (σελ. 68), παραχωρούνται στην Fraport: (α) το αποκλειστικό δικαίωμα επιβολής και είσπραξης αερολιμενικών τελών, (β) το δικαίωμα εμπορικής εκμετάλλευσης των υπηρεσιών αεροδρομίου και (γ) κάθε άλλη δραστηριότητα που θα αποσκοπεί στην αύξηση των εσόδων από τα αεροδρόμια, αρκεί να ενημερώνεται γι' αυτές το ελληνικό δημόσιο.

Καταλήξατε σε συμπέρασμα; Είναι η Fraport νομέας ή οιονεί νομέας και, επομένως, υπόκειται σε ΕνΦΙΑ ή όχι; Επιτρέψτε μου, να μη διατυπώσω προσωπική άποψη. Οικονομικά σπούδασα και δεν θέλω να παραστήσω τον νομικό ή, έστω, κάποιον εξυπνότερο από εκείνους που δούλεψαν την εν λόγω σύμβαση σε όλες τις νομικές λεπτομέρειές της. Θα ήθελα, όμως, να ακούσω την άποψη κάποιου νομικού.

Κλείνουμε αυτή την τεράστια παρένθεση και παίρνουμε ανάσα. Θα συνεχίσουμε αύριο.