Η Συμφωνία του Λονδίνου και το ελληνικό χρέος

Το παρακάτω μήνυμα έφτασε προχτές στην θυρίδα τής ηλεκτρονικής μου αλληλογραφίας:

Ο αιθεροβάμων Benny λέει πως το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο.

Ο Αντωνάκης θα πάρει πιστοποιητικό βιωσιμότητας του χρέους.

Πάμε τώρα στον ΣΥΡΙΖΑ. Άκουγα σήμερα τον Παπά στον Χατζηνικολάου.

Σαφώς επιθυμούν διαγραφή του χρέους. Ως εναλλακτικό σενάριο θα ήθελαν διαπραγμάτευση του χρέους στα πρότυπα της Συνθήκης του Λονδίνου 1953.

Θεωρώ δεδομένο πως δεν διαπραγματεύτηκαν Στουρνάρας, Βενιζέλος, Σαμαράς κλπ. 

Θα ήθελα να ρωτήσω κατά πόσο είναι εφικτό να διαπραγματευτεί ο ΣΥΡΙΖΑ στα πρότυπα της Συνθήκης του Λονδίνου 1953;

Oι δανειακές συμβάσεις και τα μνημόνια υπόκεινται πλέον στο αγγλικό δίκαιο. 

Θα σκίσουν το μνημόνιο; Η αποπληρωμή γινόταν σε μάρκα και υπήρχε περιορισμός εισαγωγών.

Yπάρχει περίπτωση η Μέρκελ να αλλάξει την μέχρι τώρα στάση της, γιατί είναι πιο όμορφοι στον ΣΥΡΙΖΑ; 

Πρώτα-πρώτα, ας παραπέμψουμε όσους αναγνώστες δεν έχουν υπ' όψη τους αυτή την Συνθήκη (πιο σωστά: Συμφωνία) στο κείμενο της 11ης Μαρτίου με τίτλο "Η Συμφωνία τού Λονδίνου, 27/2/1953", όπου είχαμε ασχοληθεί αναλυτικά μαζί της.

Και τώρα, ας προχωρήσουμε στο ζουμί.

Προσωπικά, θεωρώ άνευ ουσιαστικού ενδιαφέροντος οποιαδήποτε συζήτηση περί του ελληνικού χρέους αναφέρεται στην Συνθήκη του Λονδίνου, επιχειρώντας να βρει ομοιότητες ανάμεσα στο τότε και στο τώρα. Λέω δε "άνευ ουσιαστικού ενδιαφέροντος" λόγω ευγενείας και μόνον. Κανονικά θα έπρεπε να πω ότι τέτοιες τοποθετήσεις είναι εκτός πραγματικότητος, δείχνουν είτε ασχετοσύνη είτε επιπολαιότητα, ενδεχομένως δε δεν αποσκοπούν παρά σε φτηνό εντυπωσιασμό.

Αλλά ας επιστρέψουμε στο 1953. Η Συμφωνία του Λονδίνου δεν υπεγράφη επειδή οι ισχυροί τής δύσης (ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία) αγαπούσαν τους γερμανούς ούτε επειδή ένοιωθαν τύψεις για τις καταστροφές που τους είχε επιφέρει ο πόλεμος. Υπεγράφη επειδή οι σύμμαχοι χρειάζονταν μια ισχυρή Γερμανία, η οποία θα έπαιζε ρόλο αναχώματος στην περαιτέρω επέκταση του σοσιαλισμού στην δυτική Ευρώπη. Μη ξεχνάμε ότι, πλην της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας, μια σειρά χωρών (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Αλβανία) είχε ήδη προσδεθεί ή ετοιμαζόταν να προσδεθεί στο κομμουνιστικό άρμα που οδηγούσε η Σοβιετική Ένωση, κάτι που έγινε απτή πραγματικότητα δυο χρόνια αργότερα με την ίδρυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας (1955).

Παράλληλα, δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι βρισκόμαστε σε μια μεταπολεμική εποχή, οπόταν τα ατσαλωμένα κατά την διάρκεια του πολέμου και εμφορούμενα -στην συντριπτική τους πλειοψηφία- από σοσιαλιστικές και κομμουνιστικές ιδέες αντιστασιακά κινήματα έχουν ισχυρά ερείσματα στα λαϊκά στρώματα. Ειδικά, μάλιστα, η Γερμανία είχε μεγάλη παράδοση σε οργανωμένη κομμουνιστική δράση (*), κάτι που έκανε τους συμμάχους να ανησυχούν για τυχόν επέκταση και ρίζωμα του "κόκκινου τρόμου" στο δυτικό τμήμα της. Όλα αυτά καθιστούσαν σχεδόν υποχρεωτική την καθ' οιονδήποτε τρόπο ενίσχυση της δυτικογερμανικής αστικής τάξης


Είναι σαφές, λοιπόν, ότι ανάμεσα στο 1953 και στο 2014 υπάρχουν χαώδεις διαφορές. Για παράδειγμα: ενώ τότε η δύση χρειαζόταν μια ισχυρή Γερμανία, κανείς δεν χρειάζεται σήμερα μια ισχυρή Ελλάδα. Όσο κι αν κάποιοι επιμένουν να μιλούν για τον "γεωστρατηγικό ρόλο" της χώρας μας, η αλήθεια είναι πως, με τις διαμορφωμένες σήμερα συνθήκες, η γεωστρατηγική αξία τής Ελλάδας όσο πάει και μικραίνει. Μπορεί κάποτε η χώρα μας να λειτουργούσε ως ανάχωμα στην επέκταση του κομμουνισμού προς νότο αλλά σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει: το μέτωπο έχει μεταφερθεί ανατολικώτερα και η μάχη γίνεται για τα πετρέλαια της Ανατολής. Ίσως, μάλιστα, μια ισχυρή Ελλάδα να είναι και εμπόδιο στα όποια σχέδια για ξανασχεδιασμό των Βαλκανίων, με τρόπο που θα βολεύει περισσότερο την κερδοφορία των επενδυόμενων στην περιοχή κεφαλαίων...

Συνεπώς, όσον αφορά το ελληνικό χρέος, ποτέ καμμιά διαπραγμάτευση δεν πρόκειται να γίνει στα πρότυπα της Συμφωνίας του Λονδίνου. Κι ούτε ο ΣυΡιζΑ (ή οποιοσδήποτε άλλος) πιστεύει ότι είναι δυνατόν να γίνει ποτέ κάτι τέτοιο.



(*) Αυτή ακριβώς η αναπτυγμένη κομμουνιστική πάλη στην προπολεμική Γερμανία είναι που ώθησε τους δυτικούς στην ανοχή (εν πολλοίς δε και στην στήριξη) του Χίτλερ και του ναζιστικού κόμματός του. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, στην οποία αναφερθήκαμε όταν μιλούσαμε για το σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ (ενδεικτικά: Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ - 5. Η δύση συμπαρίσταται στον Χίτλερ).

Η παλιά ντροπή, νέα πολιτική

Στις ειδήσεις των τελευταίων ημερών περιλαμβάνονται αυτή για την πανελλήνια συγκίνηση που προκάλεσε το κοριτσάκι από την Συρία, το οποίο, αφού διασώθηκε από την 19χρονη μετά το ναυάγιο με μετανάστες στα ανοιχτά της Μάλτας, ξεπέρασε τον κίνδυνο για την υγεία του στο νοσοκομείο Ηρακλείου, καθώς και αυτή για την ιρλανδή νομπελίστρια Μ. Μαγκουάιρ, που αρνήθηκε να καταθέσει στεφάνι στο σκοπευτήριο της Καισαριανής επειδή, κατά δήλωσή της, "οι άδικοι θάνατοι στους πολέμους δεν είναι τιμητικοί για την ανθρωπότητα, η συνέχιση της ζωής και η δημιουργία είναι αυτό που πρέπει να τιμούμε".

Από την μια μεριά μετανάστες, οι οποίοι αναζήτησαν την σωτηρία τους από έναν πόλεμο που μοιάζει οι ιμπεριαλισμοί να αναζωπυρώνουν συνέχεια κι από την άλλη μια νομπελίστρια που υποστηρίζει πως "αν μάθουμε ν’ ακούμε όλες τις φωνές, θα έχουμε κάνει ένα βήμα προς την εξάλειψη της βίας". Σαν να είναι οι πόλεμοι, παρελθόντες και -ιδιαίτερα- παρόντες, οι μεταναστεύσεις, η φτώχεια και όλα τα βάσανα των υποτελών τάξεων απανταχού της γης αποτέλεσμα μιας αδικίας, που τα ευγενή συναισθήματα και οι καλές προθέσεις κάποιων ανθρώπων μπορούν να θεραπεύσουν.

Μ’ αυτή την οπτική, η ανάλυση αυτών των πολέμων ή άλλων συγκρούσεων καταλήγει να επικεντρώνεται περισσότερο στην αδυναμία όσων τα βιώνουν να ακολουθήσουν τα πρότυπα της δυτικής πολιτικής και, κυρίως, στο χαμηλό επίπεδο του ενδιαφέροντός τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κανείς στην Ευρώπη δεν αρνείται πως ανθρώπινα δικαιώματα έχουν όλοι οι άνθρωποι απλώς επειδή είναι άνθρωποι, σάμπως οι άνθρωποι να ζουν εκτός τόπου και χρόνου. Μόνο που, έτσι, δεν προσφέρεται λύση για την βελτίωση των υλικών όρων διαβίωσης ούτε τα εκατομμύρια των εξαθλιωμένων μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ολοένα βαθύτερες και αυξανόμενες ανισότητες στο παγκόσμιο σύστημα, με ηθικές παραινέσεις περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αισιόδοξες δράσεις για "ανάπτυξη του πολιτισμού της ειρήνης". Μ’ αυτή την οπτική, λοιπόν, μοιάζει απολύτως φυσικό να μη δηλώνει κανείς στην Ευρώπη (ή, τουλάχιστον, πριν από λίγα χρόνια δεν δήλωνε) εναντίον όλων αυτών των μεταναστών  που πνίγονται στις θάλασσές της και ζητιανεύουν στις αγορές της. Γιατί, βεβαίως, κανείς στην καθημερινότητα και στην κεντρική εξουσία δεν δηλώνει ότι είναι ρατσιστής.

Ο λόγος για τον οποίο οι πάντες απεχθάνονται τόσο πολύ τον ρατσισμό μετά το 1945, είναι ξεκάθαρος. Ενώ όλοι μπορούσαν να είναι απροκάλυπτα και άνευ τύψεων ρατσιστές και αντισημίτες πριν από το 1945, κανείς δεν είχε την πρόθεση να φθάσει η κατάσταση αυτή εκεί που έφθασε και να αποκαλυφθεί. Είναι ο ναζισμός με την τελική του λύση που στέρησε από κάθε δικαιολογία τον ρατσισμό μέσα στην καπιταλιστική παγκόσμια οικονομία. Αν ο στόχος τού ρατσισμού είναι να αποκλείει  ανθρώπους, δεν είναι να τους εξοντώνει ολοκληρωτικά και απροκάλυπτα αλλά περισσότερο να τους κρατάει μέσα στο σύστημα ως κατώτερους, ώστε να υφίστανται ολοκληρωτική οικονομική εκμετάλλευση, χωρίς να προκαλούνται αντιδράσεις και να χρησιμοποιούνται πολιτικά (όποτε χρειάζεται) ως αποδιοπομπαίοι τράγοι, δικαιολογώντας και δικαιώνοντας συγκεκριμένες πολιτικές. Με την τελική λύση, ο Χίτλερ προχώρησε πολύ, έφτασε στις ακρότατες συνέπειες της εφαρμογής του. Ήταν μια… απώλεια ελέγχου, ένα ξεπέρασμα ορίων, που οδήγησε στο να μη γίνεται πια αποδεκτό να είναι κανείς ρατσιστής, ύστερα μάλιστα από το μεγάλο αντιφασιστικό αγώνα και τη νίκη. Το κυριότερο δεν είναι ότι αυτό έγινε για πρώτη φορά αλλά ότι έγινε σε τόσο μεγάλη κλίμακα, τόσο περίοπτα, στην κεντρική σκηνή τού παγκόσμιου συστήματος. Τί άλλο, λοιπόν, μπορούσε να κάνει η καπιταλιστική δύση, μετά την λαϊκή αντίσταση, από το να διαχωρίσει την θέση της απαγορεύοντας τον δημόσιο ρατσισμό; Έγινε λοιπόν ο ρατσισμός λέξη-ταμπού.

Μόνο που ο ρατσισμός δεν εξαλείφτηκε ποτέ. Αφού με διακηρύξεις, επίσημα, ο κυρίαρχος λόγος απαρνήθηκε τον ρατσισμό, μπορούσε πια να αποκατασταθεί η βασική του λειτουργία, δηλαδή η διατήρηση των ανθρώπων στο σύστημα αλλά ως κατώτερων. Οι χιλιάδες εργάτες που συνετέλεσαν στα οικονομικά θαύματα στη μεταπολεμική Ευρώπη, έρχονταν -σχεδόν στο σύνολό τους- ως άτομα που βρίσκονται στον βυθό μιας κοινωνίας, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά. Μήπως και στη χώρα μας η αντιμετώπιση των αλβανών στη δεκαετία του ’90 ήταν καλύτερη από αυτή που είχαν οι έλληνες μετανάστες στη Γερμανία; Κι όταν μετά το 1970 αυξήθηκε η ανεργία, οι μετανάστες έγιναν ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος, όπως έγιναν για μας στα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Κι έτσι, οι ακροδεξιές δυνάμεις, που είχαν χάσει τη νομιμότητά τους και ήταν περιθωριακές μετά το 1945, άρχισαν να επανεμφανίζονται, μερικές φορές μέσα  στα μεγάλα συντηρητικά κόμματα κι άλλες ως χωριστές οντότητες. Κι έτσι, φτάσαμε στην χώρα μας να ψηφίζουν το φασιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής σχεδόν μισό εκατομμύριο εκλογείς.

Η ανάλυση, όμως, του ναζιστικού φαινομένου ως απλής ιδιαιτερότητας της ιστορικής κατάστασης στην Γερμανία και όχι ως σύμφυτου με το καπιταλιστικό σύστημα, περιορίζει πολύ την δυνατότητα κατανόησής του και, επομένως, της αντιμετώπισής του. Συνεπώς, είναι πιο εύκολο για τα δυτικά κράτη, διακηρύττοντας την δική τους ηθική αρετή, να αποσυνδεθούν από τον ρατσισμό, επικαλούμενα μάλιστα την -υποτιθέμενη- σημερινή μη ρατσιστική ρητορεία τους.

Ο σύγχρονος  ρατσισμός, όμως,  είναι το ίδιο δηλητηριώδης όσο και προπολεμικά. Μόνο η αντικατάσταση του αντικειμένου τού μίσους και του φόβου έχει αλλάξει. Στρατιές εξαθλιωμένων αφρικανών και ασιατών χάνονται στην προσπάθειά τους να… παραβιάσουν τις πύλες τής Ευρώπης. Όμως, οι ευρωπαίοι δεν πιστεύουν ότι είναι ρατσιστές: και παιδάκια σώζουν... και μετανάστες σιτίζουν... και η νομοθεσία τους είναι  αντιρατσιστική...  Είναι ισχυρή η πεποίθηση ότι ρατσισμός μπορεί να υπάρχει έξω από την Ευρώπη, όχι όμως μέσα σ’ αυτήν: τώρα, ο ρατσισμός είναι ένα παλιό όνειδος, παλιά ντροπή που τέλειωσε με τον Χίτλερ.

Γι’ αυτό θεωρείται ανεπίτρεπτη η ύπαρξη φασιστικών μορφωμάτων σαν τη Χρυσή Αυγή, που ασύστολα διακηρύττουν έναν χοντροκομμένο ρατσισμό, με δράσεις που φτάνουν στα άκρα, όπως η δολοφονία του Π. Φύσσα. Γι’ αυτό και άπαντες οι φιλικά προσκείμενοι στην Χ.Α. την αποκήρυξαν επειδή προχώρησε πολύ και όχι επειδή είναι ένα φασιστικό κόμμα. Παράδειγμα αντιμετώπισης της Χ.Α. δίνει η παλιότερη δήλωση του Ανδρέα Λοβέρδου πως η Χ.Α. είναι "το πρώτο κίνημα μετά τη Μεταπολίτευση που γεννιέται αυθεντικά".

Δεν αρκεί, λοιπόν, η επίκληση της ανθρωπιάς και της ευαισθησίας για να αντιμετωπιστεί ο ρατσισμός, όταν διαμορφώνονται τέτοιες κοινωνικές συνθήκες, ώστε να περνά στη συνείδησή μας (στην καλύτερη περίπτωση) η ιδέα πως για όλους αυτούς τους εξαθλιωμένους δεν ισχύουν τα δεδομένα των διανθρώπινων σχέσεων παρά ως ελεημοσύνη ή ευγενής παραχώρηση από ηθική ανωτερότητα της πολιτισμένης Ευρώπης. Ίσως το καταλάβουμε, καθώς οι εξαθλιωμένοι πληθαίνουν ακόμη και στις ίδιες τις μητροπόλεις του καπιταλισμού και η ρατσιστική καταπίεση δεν αφορά πια μόνο τους άλλους.

[Από το ιστολόγιο γνώμης Dies brumalis - Μορφοποίηση και μικροδιορθώσεις δικές μου]

"Κόκκινα" προβλήματα

Ως γνωστόν, το ιστολόγιο δεν αρέσκεται ούτε σε συνωμοσιολογίες ούτε σε εξυπναδισμούς. Όμως, αν έπρεπε να στοιχηματίσουμε για το ποιο είναι το ακανθωδέστερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή την εποχή η κυβέρνηση, δεν θα επιλέγαμε ούτε τον ΕνΦΙΑ ούτε την ανεργία ούτε τις καθυστερήσεις στις αποκρατικοποιήσεις ούτε το περαιτέρω κούρεμα χρέους ούτε -πολύ περισσότερο- τα επιτόκια με τα οποία μας δανείζουν οι πιστωτές μας. Προσωπική μας άποψη είναι ότι για τους κυβερνώντες δεν υπάρχει αυτή την στιγμή μεγαλύτερος πονοκέφαλος από τα περίφημα "κόκκινα δάνεια".

Την πεποίθησή μας αυτή έχει επιβεβαιώσει από τον Ιούνιο η Τράπεζα της Ελλάδος με εγκύκλιο που έστειλε στις τράπεζες, στην οποία προβλέπονται βραχυπρόθεσμες (μικρότερες των πέντε ετών) αλλά και μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις που θα διευκολύνουν την εξυπηρέτηση των "κόκκινων δανείων". Μια απ' αυτές τις ρυθμίσεις είναι και η διαβόητη πρόβλεψη για όσους δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν το στεγαστικό τους δάνειο, βάσει της οποίας θα μεταβιβάζουν το ακίνητό τους στην τράπεζα και μετά θα μπορούν να μένουν σ' αυτό για μια πενταετία πληρώνοντας...ενοίκιο.

Λέγαμε παλιότερα από τούτη την γωνιά ότι η πρεμούρα για διευθέτηση των "κόκκινων δανείων" έχει να κάνει με τα αναμενόμενα τεστ αντοχής (crash tests) στα οποία λίαν συντόμως θα υποβάλει η ΕΚΤ τις εγχώριες τράπεζες. Επίσης, έχει να κάνει με τις επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις των διεθνών οίκων ότι τα επισφαλή δάνεια έχουν διογκωθεί επικίνδυνα. Εξ άλλου, δεν είναι άσχετη με το θέμα η απόφαση που πήρε στα τέλη Ιουνίου η Κομμισσιόν για παράταση των μέτρων στήριξης των ελληνικών τραπεζών μέχρι την 31η Δεκεμβρίου.

Τόσο τα μνημόνια όσο και η έκθεση αξιολόγησης τού ΔΝΤ καλούσαν τις ελληνικές τράπεζες να πάρουν άμεσα μέτρα, εκτιμώντας ότι τα "κόκκινα δάνεια" επιβαρύνουν τους ισολογισμούς τους και περιορίζουν την χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Το ΔΝΤ ανέφερε ότι το τραπεζικό σύστημα στην Ελλάδα, προκειμένου να αντιμετωπίσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, επιβάλλει υψηλά επιτόκια,  επιβαρύνοντας έτσι την οικονομία. Ταυτόχρονα, το ΔΝΤ καλεί την Τράπεζα της Ελλάδος να εφαρμόσει δείκτες απόδοσης (Key Performance Indicators - KPI) για τον έλεγχο της προόδου των τραπεζών στην μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παράλληλα, τα πιστωτικά ιδρύματα υποχρεούνται να παραδίδουν εκθέσεις προόδου, οι οποίες θα βασίζονται σε συγκεκριμένους δείκτες και στο τέλος κάθε έτους θα δημοσιεύουν τον απολογισμό δράσης.

Κατά συνέπεια, τόσο η κυβέρνηση όσο και τα αστικά επιτελεία έχουν να επωμιστούν ένα δύσκολο καθήκον που εξελίσσεται σε δυσεπίλυτο πρόβλημα. Γιατί η οποιαδήποτε ρύθμιση των "κόκκινων δανείων" θα πρέπει από την μια να εξυπηρετεί την διάσωση του τραπεζικού συστήματος κι από την άλλη να διευθετεί την αναπόφευκτη απαξίωση κεφαλαίου που συνεπάγεται κάθε τέτοια ρύθμιση. Εδώ, σ' αυτό το τελευταίο βρίσκεται το "κουκούτσι" τής ιστορίας: παραδόξως, το μεγαλύτερο πρόβλημα στις κυβερνητικές επιλογές δεν δημιουργείται από τις αντιδράσεις των δανεισθέντων, οι οποίοι κινδυνεύουν να χάσουν αβγά και πασχάλια, αλλά από τις αντιδράσεις εκείνων τους οποίους υποτίθεται ότι προσπαθεί να βοηθήσει, δηλαδή τους τραπεζικούς ομίλους! 

Για να γίνει κατανοητό αυτό, αρκεί να σκεφτούμε ότι βρισκόμαστε σε μια χρονική στιγμή όπου η διεθνής καπιταλιστική κρίση δείχνει σημάδια σταθεροποίησης, τα οποία δημιουργούν ελπίδες για αναστροφή τής ύφεσης και ανάκαμψη (έστω και αναιμική) της οικονομίας. Την ώρα, λοιπόν, που αναμένεται επανεκκίνηση της οικονομίας, ποιός χρηματοπιστωτικός οργανισμός θα δεχτεί να χάσει μέρος τού κεφαλαίου του, παραχωρώντας έτσι πλεονέκτημα στους αντιπάλους του;

Κι ενώ η αστική εξουσία πονοκεφαλιάζει αναζητώντας τον πλέον ενεδεδειγμένο τρόπο για να ελαχιστοποιήσει την "χασούρα" τού κεφαλαίου, προσπαθεί ταυτόχρονα να χαλιναγωγήσει τις όποιες λαϊκές αντιδράσεις προκληθούν από τις αποφάσεις της και οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνους τριγμούς το -ευρισκόμενο σε διαδικασία αναμόρφωσης- πολιτικό σύστημα. Γι' αυτό άλλωστε έχουν πιάσει στασίδι οι μουμουέδες διαμορφωτές τής κοινής γνώμης, προκειμένου να μας πείσουν ότι η κυβέρνηση διεξάγει "σκληρές διαπραγματεύσεις" με την τρόικα.

Φυσικά, καμμιά "σκληρή" διαπραγμάτευση δεν γίνεται. Το μόνο που γίνεται είναι συζήτηση προς εξεύρεση εκείνης της λύσης η οποία θα έχει την μικρότερη ζημιά για τις τράπεζες και την ασθενέστερη λαϊκή αντίδραση. Κάτι που βολεύει και τις δυο "διαπραγματευόμενες" πλευρές.

Σαββατιάτικα (22)

*** Ένοχος για φόνο εξ αμελείας ο Πιστόριους; *** Λογικόν, καθ' όσον ο άνθρωπος έχει δυο μέλη λιγώτερα. *** Φόνος εξ αρτιμελείας δεν υπάρχει. *** Όταν λέει ο Σαμαράς ότι θα πάρουν αυξήσεις οι ένστολοι, εγώ που στις εθνικές γιορτές ντύνομαι τσολιάς, μπορώ να ελπίζω; *** TheToc.gr: "Έκπληξη προκάλεσε η εισαγγελική εισήγηση του δικηγόρου...". *** Η σοβαρότητα θα μας φάει, Έλλη! *** Ατομικές συμβάσεις κάνει με το προσωπικό της η ΕΣΗΕΑ. *** Το μεγαλείο τού σωστού και ακηδεμόνευτου συνδικαλισμού. *** Τίτλος τής Αυγής: "Η Αριστερά έρχεται, το μνημόνιο φεύγει". *** 

Ποιοί νά 'ναι;... Ποιοί νά 'ναι;...

Έ-ε-έρχεται! *** Όταν λέμε "αριστερά", τί ακριβώς εννοούμε; *** Μπαίνοντας ή βγαίνοντας; *** Μα να μη στεριώνει ένας στην ΝΕΡΙΤ! *** Τί κακό είναι τούτο, μωρ-Σοφία; *** Ρίχτε της μαύρο κι αυτηνής, να τελειώνουμε. *** Έτσι που το πάτε, λιγώτεροι κι απ'την ΔημΑρ θα μείνουν εκεί μέσα. *** Μπένυ: "Το μπόνους (ενν.: των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα) είναι τώρα ανιστόρητο". *** Σιγά που δεν θα βρει τρόπο ο Μπένυ να μείνει γαντζωμένος στην εξουσία. *** Άμα είσαι συνταγματολογάρα, έχεις λύσεις για όλα. *** Π.χ. κόβεις το μπόνους, καταργείς το όριο του 3% για να μπουν στην βουλή δεκανίκια τύπου ΔημΑρ, Τζήμερου, Μάνου κλπ κι άλλα τέτοια ωραία. *** Μέχρι που νομοθετείς πως πρωθυπουργός γίνεται ο πιο χοντρός αρχηγός κόμματος της βουλής. *** Διδακτικώτατη η ομιλία τού Κωλόχαρτου στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, με θέμα "Πώς έγινα από βιβλιοπώλης, υπουργός υγείας". *** Την επόμενη εβδομάδα μη χάσετε την ομιλία με θέμα "Πώς έγινα από δάσκαλος οδήγησης, πετρελαιάς και ιδιοκτήτης τού ΟΠΑΠ". *** Στα σχέδια υπάρχει και ομιλία με θέμα "Πώς έγινα από τίποτας, πρωθυπουργός" αλλά είναι δύσκολη η επιλογή ομιλητού με τόσες υποψηφιότητες. *** Τελικά, ο Μεγαλέξανδρος ήταν κατακτητής ή εκπολιτιστής; ***

Άμα έχεις σοβαρούς τραπεζίτες...

Συγγνώμη αλλά από την μια ο Αλέξανδρος, από την άλλη οι ρωμαίοι, από δίπλα ο Τζένγκις Χαν, από παραδίπλα άραβες κι οθωμανοί... πολύ μπερδεύομαι μ' όλους αυτούς τους κατακτητές που δεν είναι κατακτητές. *** Τί λέει επ' αυτού η Ρεπούση; *** Αναρωτιέμαι τι θα πούμε στα παιδιά μας όταν μας ρωτήσουν γιατί μας πέταξαν έξω από την Γιουροβίζιον. *** Κάθε χρόνο εξαγγελίες γίνονται στην ΔΕΘ αλλά αυτός ο πούστης ο κωλοτροχός δεν λέει να γυρίσει με τίποτε. *** Αντώνη, σου την έφερε ο Αλέξης. *** Εκείνος είδε ολόκληρο πάπα κι εσύ έχεις φτάσει μέχρι Εφραίμ και με το ζόρι. *** Τί σκατά κάνει το Μουρούτι; *** Παντρεύτηκε ο ιδιοκτήτης τού Nammos, επανέρχεται την Τρίτη στον Alpha ο Λάκης με το τσαντήρι του, χτες έδωσε συναυλία η Λέιντυ Γκάγκα (ή μήπως Γκαγκά;), χώρισε ο Τζώνης Καλημέρης, συναντήθηκαν για να συζητήσουν ο Σαμαράς με τον Βενιζέλο, πήρε βραβείο ειρήνης η Μέρκελ... *** Αν μη τι άλλο, έχουμε πάντοτε κάτι καλό για να το γράψουμε στ' αρχίδια μας. *** Αλέξανδρος Τουρκολιάς, διευθύνων σύμβουλος Εθνικής Τράπεζας: "Η ύφεση σε τεχνικό επίπεδο τελείωσε, η ανάκαμψη είναι πλέον πραγματικότητα." ***

Ευτυχισμένες μέρες

Δηλαδή, σε τεχνικό επίπεδο αρχίσαμε να πλουτίζουμε; *** Ανάκαμψη, ανάκαμψη... αλλά τα σπίτια τού κοσμάκη ετοιμαζόσαστε να τα αρπάξετε, ε; *** Ψιτ, παλληκάρι, τα έχουμε ξανακούσει αυτά από τον Προβόπουλο. *** Παπαριές έλεγε εκείνος, παπαριές λες κι εσύ. *** Έξι μήνες απλήρωτοι οι εργαζόμενοι της ΝΕΛ και κλείνει και η εταιρεία. *** Εδώ απλήρωτοι εργαζόμενοι, εκεί μπατίρηδες άνεργοι. *** Βρες την διαφορά. *** Αφού κλείσανε ένα μάτσο νοσοκομεία, εγκαινιάσανε την πτέρυγα που χρηματοδότησε η Εθνική Τράπεζα εν μέσω πανηγυρισμών. *** Βρες την λογική. *** Πολύ μπερδεύτηκα μ' αυτό το κωλο-τεστ τού Παπανικολάου. *** Μα είναι δυνατόν να είχε άδικο ο Βορίδης; *** Ας όψονται οι βολεμένοι μεγαλογιατροί που το κατασυκοφάντησαν το παλληκάρι. *** Αργύρης Ντινόπουλος (για την λίστα Λαγκάρντ): "Το πρόβλημα της Ελλάδος δεν λύνεται με ένα στικάκι." *** Με ένα κονσερβοκουτάκι λύνεται, Αργύρη; *** Άει στον διάολο, μπαγλαμά. *** Αργύρης Ντινόπουλος και πάλι: "Ο ΣυΡιζΑ είναι μετακομμουνιστικό μόρφωμα." *** Ρε σεις, λέτε να ήταν ποτέ ο ΣυΡιζΑ κομμουνιστικός και να μη το πρόσεξα; *** Εδώ που τα λέμε, ρε Αργύρη, και η Ρωσσία τού Πούτιν μετακομμουνιστικό μόρφωμα είναι. *** Δέστε τον! *** Αυτό που η χώρα είναι γεμάτη με ακατοίκητα σπίτια από την μία και με χιλιάδες αστέγους από την άλλη, μόνο σε μένα φαίνεται αρρωστημένο; ***

Στο βιβλίο των θρησκευτικών
έχουν εξώφυλλο τον Δαρβίνο;

Πάντως, για τα ροδάκινα που τα πετάνε στις χωματερές αντί να τα μοιράζουν στους πεινασμένους, εκδηλώνεται μια ευαισθησία, ε; *** Δύσκολη βδομάδα για το ιστορικό ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρεττανία". *** Μεριά η Λέιντυ Γκάγκα, μεριά οι ηλίθιοι που -λόγω Γκάγκα- λυσσάξανε να το αποκαλούν "Μεγάλη Βρετάνια", ήταν και το δημοψήφισμα στην Σκωτία. *** Αν κέρδιζε το "ναι", θα έμπαινε θέμα ανεξαρτητοποίησης της πλευράς του ξενοδοχείου που βλέπει στην πλατεία Συντάγματος. *** Ευτυχώς, η ενότητα του κτηρίου δεν διασαλεύθηκε. *** Αντώνη, σου τα έχωσε ο Bloomberg ή κατάλαβα λάθος; *** Σάμπως μου φαίνεται ότι τα φιλαράκια σου την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια προς Αλέξης μεριά. *** Η αμήχανη στιγμή που σκέφτεσαι πως "στέριωμα της δημοκρατίας κατά την μεταπολίτευση" σημαίνει να ηγούνται γκαβός και Μπένυ των κομμάτων που ίδρυσαν ο γερο-Καραμανλής κι ο Ανδρέας. *** Μ' άρεσε το τελευταίο δείγμα σοβαρότητας του Αλέξη. *** Πριν επισκεφθεί τον πάπα, ενημέρωσε σχετικά τον πατριάρχη. *** Επί τέλους, η αριστερά που θέλαμε! *** Ομολογώ ότι τα μεγάλα κεφάλια τής ΝουΔου με εξέπληξαν ευχάριστα. *** Ενώ παιδεύονταν έναν χρόνο με τον ΕνΦΙΑ και στο τέλος τα κάνανε σκατά κι απόσκατα, κατάφεραν σε λίγη ώρα να κοστολογήσουν το οικονομικό πρόγραμμα του Τσίπρα. *** Επιφοίτηση! *** Τον είδα τον Κοκό, τον είδα ψες αργά. *** Στα χαϊλίκια του ο γίγαντας. *** Δηλαδή, ο Χριστόδουλος ήταν συντηρίκλα και ο Ιερώνυμος είναι προοδευτικός, έτσι; *** Πάλι μπερδεύτηκα. ***

Όλος ο καλός ο κόσμος στο ΟΑΚΑ

Ρε κωλόπαιδα αθηναίοι, δεν μπορούσατε να βγάλετε κανένα εισιτήριο παραπάνω χτες βράδυ; *** Σε άδειο στάδιο τραγούδησε η Λέιντυ και γίναμε ρεζίλι διεθνώς. *** Σκεφτείτε μόνο ότι το 1983 αυτό το στάδιο το γέμισαν, σε διάστημα λίγων ημερών, δυο φορές ο Νταλάρας και μία ο Σαββόπουλος. *** Όσο γι' αυτό το "πουτάνα" που ακούστηκε ως χαρακτηρισμός για την Λέιντυ, ένα έχω να πω: ντροπή! *** Στον μεσαίωνα είμαστε και κολλάτε ετικέττες στους ανθρώπους με τόση ευκολία; *** Πού πήγε εκείνο το "δεν μπορείς να πεις πουτάνα την πουτάνα", που λέγανε οι παλιοί; *** Τί έγινε με τον Χουάν Κάρλος, ρε παιδιά; *** Βαρέθηκε το Σοφάκι μας κι άρχισε να ξενοπηδάει; *** Με την μαγκούρα; *** Ύψιστε, τα έργα σου... *** Η αμήχανη στιγμή που, ενώ σκέφτεσαι πώς διάβολο μπορεί να σωθεί αυτός ο τόπος, βλέπεις τα σούργελα που πήγαν χτες βράδυ στο ΟΑΚΑ και χάνεις κάθε ελπίδα. *** Α, μη το ξεχάσω: ήταν κι ο Ρένος εκεί. *** Αν οι διοργανωτές τής συναυλίας είχαν χιούμορ, θα κανόνιζαν την επόμενη εβδομάδα στον ίδιο χώρο συναυλία με Βασίλη Τερλέγκα και Γωγώ Τσαμπά. *** Έτσι, για να δει η Λέιντυ τι παναπεί sold out. *** Πώς σας φάνηκε αυτό που είπε ο Τατσόπουλος για τον "ποπουλισμό" του ΠαΣοΚ; *** Άκου "ποπουλισμός! *** Ρε συ Πέτρο, τέτοιες λέξεις δεν χρησιμοποίησαν ποτέ ούτε οι πιο βαρεμένοι κομμουνιστές, π' ανάθεμά σε. *** Νομίζω ότι την έλυσα την απορία μου: η τραγουδίστρια λέγεται Γκάγκα και οι οπαδοί της γκαγκά. *** Αναρωτιέμαι πόσοι από τους αναγνώστες αναγνώρισαν τα πρόσωπα της πρώτης φωτογραφίας τού σημερινού κειμένου. *** Για να μη σας αφήνω με άλυτες απορίες: αριστερά ο Σταν Λώρελ και δεξιά ο Όλιβερ Χάρντυ, ο Λιγνός και ο Χοντρός των παιδικών μας χρόνων. *** Αξέχαστες, πραγματικά ευτυχισμένες μέρες. *** Καλό σας σαββατοκύριακο. ***

Ο "χωρισμός" έγινε… "εξορθολογισμός"

Η είδηση είτε θάφτηκε είτε πέρασε στα "ψιλά" των περισσότερων Μέσων Ενημέρωσης. Ακόμη και στο διαδίκτυο πολύ λίγοι ασχολήθηκαν. Μόνο κάποιες εκκλησιαστικές ιστοσελίδες το σημείωσαν. Κι όμως, το θέμα ήτανε σοβαρό. Ο Αλέξης Τσίπρας, με αφορμή το ταξίδι του στο Άγιον Όρος, αναφέρθηκε και στις σχέσεις κράτους και εκκλησίας. Κι εκεί (όπως γίνεται και σε πολλά άλλα κεντρικά ζητήματα) αποκάλυψε ότι για τον σημερινό ΣυΡιζΑ δεν υπάρχει πλέον η βασική αξιακή θέση της αριστεράς από τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα για πλήρη και ουσιαστικό χωρισμό εκκλησίας και πολιτείας .

Ιδού τι ακριβώς είπε ο πρόεδρος του ΣυΡιζΑ: "Εγώ δεν βρέθηκα στο Άγιον Όρος για να κοροϊδέψω, ούτε για να παραπλανήσω κανένα. Μίλησα ειλικρινά, δεν προσποιήθηκα. Αναγνώρισα τη μεγάλη θεσμική και πολιτισμική αξία τού Όρους. Αναγνώρισα τη μεγάλη θεσμική και πολιτισμική αξία ενός πυλώνα τής ορθοδοξίας που είναι το Όρος, σε αυτό που σημαίνει Ελλάδα και ελληνισμός. Και αυτή η αναγνώριση ήταν ειλικρινής. Δεν προσποιήθηκα, δεν έταξα, δεν αξιοποίησα, όπως άλλοι αξιοποιούν για επικοινωνιακούς λόγους τα βαθύτερα προσωπικά τους πιστεύω. Δεν είμαι τέτοιου είδους πολιτικός. Ως εκ τούτου, πρέπει να σας πω ότι η σχέση μας με την εκκλησία είναι μια σχέση ειλικρινής, πράγμα το οποίο μπορεί να μας οδηγήσει σε ουσιαστικά αποτελέσματα. Για τον αναγκαίο εξορθολογισμό των σχέσεων κράτους-εκκλησίας, που θα είναι ευνοϊκός και για το κράτος, προκειμένου να είναι ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος αλλά και για την ίδια την Εκκλησία, ώστε να επιτελέσει με καλύτερους όρους τον σημαντικότατο κοινωνικό ρόλο που έχει".

Παρατήρηση πρώτη: Το αίτημα για χωρισμό κράτους και εκκλησίας  δεν ήταν μόνο θέση του σοσιαλιστικού και κομμουνιστικού κινήματος αλλά μια θέση που εξέφραζε και τις δυνάμεις του αστικού εκσυγχρονισμού. Μια θέση που επιτέλους θα έλυνε μια εκκρεμότητα δεκαετιών και θα σηματοδοτούσε ένα σύγχρονο, όχι σοσιαλιστικό αλλά αστικό κράτος. Μη ξεχνάμε πως στην Γαλλία το ζήτημα αυτό έχει λυθεί ήδη από την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα. Στην Ελλάδα, για να μιλήσουμε μόνο για τα τελευταία 40 χρόνια, υπονομεύθηκε από τις πρώτες κιόλας μέρες της μεταπολίτευσης, όταν αποτελούσε θέση όλων (ακριβώς όλων) των κομμάτων, ακόμη και της καραμανλικής Νέας Δημοκρατίας. Στην συνέχεια, βέβαια, ξεχάστηκε και από το ΠΑΣΟΚ. Τώρα το ξεχνάει και ο ΣυΡιζΑ στο κατώφλι της κυβερνητικής εξουσίας.

Παρατήρηση δεύτερη: Όταν αντικαθιστάς την θέση αρχής για τον χωρισμό με τον γενικόλογο όρο "εξορθολογισμός", σε τί διαφέρεις από τους δικολαβισμούς του Ευάγγελου Βενιζέλου, που μιλούσε για "διακριτούς ρόλους" όταν επιχειρηματολογούσε γιατί δεν είναι αναγκαία η συνταγματική κατοχύρωση του χωρισμού;

Δικαιολογημένα, λοιπόν, μετά από όλα τα παραπάνω, έσπευσαν οι κύκλοι της ιεράς συνόδου, που αποφεύγουν όπως ο διάβολος το λιβάνι οποιαδήποτε κουβέντα για χωρισμό, να εκφράσουν την ικανοποίησή τους για την τοποθέτηση του προέδρου του ΣυΡιζΑ.

Ηθικόν δίδαγμα (όπως μας έλεγαν οι παπάδες σε μας τους παληότερους που περάσαμε -υποχρεωτικά εκείνη την εποχή του ’60- από τα κατηχητικά σχολεία): Ο σκοπός (τα ψηφαλάκια που λένε και στα τηλεοπτικά παράθυρα) δεν δικαιολογεί πάντα τα μέσα!


Υ.Γ. Από τις στήλες του Ημεροδρόμου έχει σχολιασθεί όπως πρέπει η συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον πάπα Φραγκίσκο. Μόνο μια παρατήρηση για τους επιτελείς του ΣυΡιζΑ, που όπου σταθούν κι όπου βρεθούν μιλάνε για τον "πάπα των φτωχών", τον "πάπα της ειρήνης" και δεν συμμαζεύεται. Μερικές φορές μοιάζουν σαν να είναι έτοιμοι να τον εντάξουν και στην "συμμαχία του νότου". Κάποιος πρέπει να τους θυμίσει την Ιστορία και το ρόλο του Βατικανού, εκατονταετίες τώρα, ακόμη και πρόσφατα στον διαμελισμό τής Γιουγκοσλαβίας και τους ποταμούς αίματος που χύθηκαν εκεί.  Από την Ιστορία θα μάθουν πως ο ίδιος ο πάπας είναι και τραπεζίτης. Θα μάθουν πως από το 1942 το Βατικανό έχει και την δική του τράπεζα. Μια τράπεζα χωμένη στου κόσμου τις βρομοδουλειές. Μια από αυτές τις βρομοδουλειές είναι και το ξέπλυμα χρήματος, όπως έδειξαν και τα σκάνδαλα που ξέσπασαν στην δεκαετία του ’90. Την συνεργασία των κληρικών τραπεζιτών με τους τζογαδόρους τής εποχής μέσω της αμαρτωλής τράπεζας Banco Amrosiano. Kαι τόσα άλλα για το "άγιο χρήμα", που θα χρειαζόμασταν σελίδες επί σελίδων για να τα περιγράψουμε. Προς το παρόν, θα τους συνιστούσαμε να βρουν τα τεύχη της εποχής (και κυρίως του 1999) του γνωστού περιοδικο Fortune. Όσο για τα πεπραγμένα τού πάπα, καλό είναι να μάθουν και τι έκανε αυτός ως αρχιεπίσκοπος στην Αργεντινή, όταν στη χώρα του υπήρχε στυγνή στρατιωτική δικτατορία. Απλώς εσιώπησε, παρά τις εκκλήσεις των συγγενών των διωκομένων, ακόμη κι όταν ήταν χαμηλόβαθμοι κληρικοί. Ή τι κάνουν τώρα οι υπαγόμενοι σ’ αυτόν κληρικοί στην Ουκρανία. Συνεργάζονται με τους φασίστες και κυνηγούν τους πατριώτες τους εκεί στα ανατολικά της χώρας επειδή απλά και μόνο είναι ρωσσόφωνοι και πολλοί απ’ αυτούς "αιρετικοί" ορθόδοξοι. Κατά τα άλλα εύκολο είναι να κάνεις γενικόλογες διακηρύξεις περί ειρήνης, τραπεζών κλπ.

[Άρθρο του Γιώργου Καραγιάννη στον ιστοτόπο Ημεροδρόμος, 

με μικροδιορθώσεις και υπογραμμίσεις δικές μου.]

Σημείωση ιστολογίου: Δοκιμάστε τα νεύρα σας, παρακολουθώντας ένα εξάλεπτο ντελίριο του μητροπολίτη Κορινθίας Διονυσίου και προσπαθήστε να ανακαλύψετε πώς είναι δυνατόν να επέλθει ο "εξορθολογισμός" στις σχέσεις πολιτείας και εκκλησίας, τον οποίο ευαγγελίζεται ο πρόεδρος του ΣυΡιζΑ.

Ένα τραγούδι για τον Παύλο

Σήμερα συμπληρώνεται ένας χρόνος από την δολοφονία τού Παύλου Φύσσα, η οποία αποκάλυψε το απεχθές πρόσωπο του φασισμού σε όσους στερούνταν ιστορικής μνήμης. Αυτή η δολοφονία, με όλες τις συνταρακτικές λεπτομέρειές της, ξέσκισε κάθε φτηνή δικαιολογία που πάσχιζε να προβάλει το "ανθρώπινο πρόσωπο" του φασισμού ή την "σοβαρότητα" των χρυσαυγητών. Κι είναι αυτή η άνανδρη δολοφονία που μας επιτρέπει σήμερα να είμαστε κατηγορηματικοί: Ναι, όσοι στηρίζουν -είτε με λόγια είτε με ψήφο- την Χρυσή Αυγή δεν είναι παραπλανημένοι, είναι φασίστες.

Για την σημερινή μέρα υπάρχουν πολλά κείμενα που μπορείτε να διαβάσετε στο διαδίκτυο. Εξ άλλου, σήμερα διοργανώνονται αντιφασιστικά συλλαλητήρια σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, στα οποία θα γίνει πολύς λόγος γι' αυτή την μαύρη επέτειο. Το ιστολόγιο διάλεξε έναν διαφορετικό τρόπο για να τιμήσει τούτη την ημέρα: ένα τραγούδι.

Ο φασισμός

Ο φασισμός δεν έρχεται από το μέλλον
καινούριο τάχα κάτι να μας φέρει.
Τι κρύβει μέσ' στα δόντια του το ξέρω,
καθώς μου δίνει γελαστός το χέρι.

Οι ρίζες του το σύστημα αγκαλιάζουν
και χάνονται βαθιά στα περασμένα.
Οι μάσκες του με τον καιρό αλλάζουν,
μα όχι και το μίσος του για μένα.

Το φασισμό βαθιά καταλαβέ τον.
Δεν θα πεθάνει μόνος. Τσάκισέ τον!

Ο φασισμός δεν έρχεται από μέρος
που λούζεται στον ήλιο και στ' αγέρι.
Το κουρασμένο βήμα του το ξέρω
και την περίσσεια νιότη μας την ξέρει.

Μα πάλι θέ ν' απλώσει σαν χολέρα,
πατώντας πάνω στην ανεμελιά σου
και δίπλα σου θα φτάσει κάποια μέρα,
αν χάσεις τα ταξικά γυαλιά σου.

Το φασισμό βαθιά καταλαβέ τον.
Δεν θα πεθάνει μόνος. Τσάκισέ τον!

Στίχοι: Φώντας Λάδης

Σύνθεση: Θάνος Μικρούτσικος 

Ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη

(Από το άλμπουμ "Τραγούδια της λευτεριάς", 1978)

Κοινωνική ασφάλιση: ζήτημα ταξικό

Οι περισσότεροι -ίσως- από μας, τους απλούς ανθρώπους, όταν ακούμε "ασφαλιστικό", δυο πράγματα σκεφτόμαστε αυτομάτως: την σύνταξή μας και την περίθαλψή μας. Κατά τα άλλα, το περιεχόμενο του όρου "ασφαλιστικό" μάς φαίνεται τόσο δυσνόητο ώστε νομίζουμε πως μόνο ειδικοί μπορούν να τον μελετούν και να τον καταλαβαίνουν απόλυτα. Κι όμως, μιλάμε για κάτι που αφορά όχι μόνο κάθε εργαζόμενο αλλά και κάθε πολίτη αυτής της χώρας.

Πράγματι, όταν μιλάμε για Κοινωνική Ασφάλιση, δεν εννοούμε μόνο τις συντάξεις ή τις συνταγές για φάρμακα αλλά όλα τα δικαιώματα που έχουν κατακτηθεί με πολύχρονους αγώνες. Δικαιώματα που άχουν άμεση σχέση με την συνολική προστασία των εργαζομένων όχι μόνο για όσο χρόνο δουλεύουν αλλά και για όσο χρόνο είναι ανίκανοι προς εργασία (είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω ατυχήματος ή ασθενείας), ακόμη δε και για όσο χρόνο δεν μπορούν να βρουν δουλειά. Δικαιώματα που συνιστούν ασπίδα προστασίας απέναντι σε ένα σύστημα που καθημερινά τους φθείρει και λογαριάζει την δουλειά τους ως συντελεστή κόστους.

Φυσικά, όταν μιλάμε για δικαιώματα των εργαζομένων μέσα σε ένα καπιταλιστικό περιβάλλον, εξυπακούεται ότι μιλάμε για δικαιώματα που βρίσκονται συνεχώς υπό αμφισβήτηση, μιας και η κατάργησή τους εξυπηρετεί την καλύτερη εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης. Όμως, για τον εργαζόμενο, η Κοινωνική Ασφάλιση ως δικαίωμα αποτελεί το ελάχιστο αντάλλαγμα που μπορεί να απαιτήσει από τον πλούτο που παράγει, πολύ περισσότερο δε αφού ο ίδιος πληρώνει αδρά γι' αυτό.


Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των αστών διαμορφωτών κοινής γνώμης, το ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλισης δεν είναι λογιστικό αλλά ταξικό και, επομένως, δεν προσφέρεται για "κοινωνική συναίνεση" αλλά για μετωπική σύγκρουση. Και πώς μπορεί να γίνει διαφορετικά, αφού το ασφαλιστικό συνιστά για μεν το κεφάλαιο δομικό στοιχείο τής ανταγωνιστικότητάς του για δε τους εργαζόμενους θεμέλιο λίθο τής ζωής τους;

Η άρχουσα αστική τάξη βαφτίζει την ανταγωνιστικότητα (είτε σε περίοδο ανάπτυξης είτε σε περίοδο κρίσης) ως "εθνικό στόχο", για την επίτευξη του οποίου επιβάλλονται συμβιβασμοί, θυσίες, ανοχή και υπομονή σε βάρβαρα μέτρα. Για τους εργαζόμενους, όμως, η ανταγωνιστικότητα του κεφαλαίου δεν μπορεί να είναι "εθνικός στόχος". Για ποιόν λόγο να αποδεχτούν θυσίες και συμβιβασμούς; Για να προστατευθεί η κερδοφορία των κεφαλαίων σε βάρος τους;

Μας λένε ότι οι νέες μεταρρυθμίσεις (δηλαδή, οι ανατροπές) που σχεδιάζονται στο ασφαλιστικό, αποσκοπούν στον εξορθολογισμό τού συστήματος, στην κάλυψη των λαϊκών αναγκών και στην εξάλειψη των αδικιών. Πρόκειται για καραμπινάτα ψεύδη και για χοντροκομμένη προπαγάνδα. Στον καπιταλιστικό κόσμο, όλες οι ανατροπές στην Κοινωνική Ασφάλιση έχουν ως στόχο την παραπέρα απομείωση της τιμής τής εργασίας και, συνεπακόλουθα, την ενίσχυση των ιδιωτικών κεφαλαίων που επενδύονται σε τομείς όπως η υγεία, η περίθαλψη, η συνταξιοδοτική κάλυψη και η ασφάλιση γενικώτερα.

Οπως και σε κάθε άλλο ζήτημα που καθορίζει τους όρους πώλησης της εργασίας, έτσι και στο ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλισης, εργαζόμενοι και εργοδότες έχουν αντιτιθέμενα και συγκρουόμενα συμφέροντα. Το κεφάλαιο αντιμετωπίζει την Κοινωνική Ασφάλιση ως στοιχείο κόστους από το οποίο πρέπει να απαλλαγεί για να αυξήσει την κερδοφορία του. Θεωρεί τα ασφαλιστικά δικαιώματα και τις υπηρεσίες υγείας ως δαπάνες. Έτσι, αντιμετωπίζει το ζήτημα λογιστικά. Η επίθεση και οι αντεργατικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό (ειδικά κατά τα τελευταία 25 χρόνια) αποδεικνύουν πως πάντοτε η διάλυση της Κοινωνικής Ασφάλισης βρισκόταν στο στόχαστρο της αστικής τάξης και η σοβούσα καπιταλιστική κρίση απλώς επιτάχυνε τις εξελίξεις.

Μιλάνε πολλοί για την κατάντια των ασφαλιστικών ταμείων, προκειμένου να δικαιολογήσουν τις όποιες αντιλαϊκές παρεμβάσεις. Μα για τα ελλείμματα που επικαλούνται, δεν φταίνε οι εργάτες! Δεν είναι αυτοί που έσπρωξαν τις εισφορές τους στη στερέωση του καπιταλιστικού συστήματος στη χώρα μας από το 1950 έως σήμερα ή στο τζογάρισμα του χρηματιστηρίου και στα δομημένα ομόλογα. Δεν ήταν επιλογή τους το πρόσφατο "κούρεμα" των αποθεματικών. Η αλήθεια είναι πως τα ασφαλιστικά ταμεία καταληστεύθηκαν και τα σημερινά τους ελλείμματα έχουν μετατραπεί σε πλεονάσματα κάποιων άλλων.

Επίσης, δεν αποτελούν επιλογή των εργαζομένων η ανεργία, η ανασφάλιστη εργασία, τα χαμηλά μεροκάματα, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας κλπ, φαινόμενα και πρακτικές που επιφέρουν πλήγματα στα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων. Κανένας εργάτης δεν επέλεξε να είναι άνεργος και στις ουρές των ΟΑΕΔ, να "ωφελείται" σε πεντάμηνα κακοπληρωμένα προγράμματα ή να δουλεύει "μαύρα", χωρίς δικαιώματα και με μισθούς των 200 και 300 ευρώ. Όλα αυτά αποτελούν επιλογές εκείνων που σήμερα κατηγορούν τους εργαζόμενους, καλώντας τους σε νέες θυσίες με ακόμη πιο βάρβαρα μέτρα.


Σε τελική ανάλυση, οι εργαζόμενοι όχι μόνο δεν οφείλουν να απολογηθούν για τίποτε αλλά πρέπει να περάσουν στην αντεπίθεση. Δεν τους πάει ο ρόλος τού "και κερατάς και δαρμένος". Αν ολιγωρήσουν ή αν συμβιβαστούν με "το μικρότερο κακό", το κεφάλαιο δεν τό 'χει σε τίποτε να επαναφέρει ως και την παιδική εργασία προκειμένου να αυξήσει την κερδοφορία του. Στο κάτω-κάτω, με τόση πρόοδο που σημειώνει η ανθρωπότητα, είναι αφύσικο να μένουμε αδρανείς μπροστά στην κατάλυση δικαιωμάτων που διεκδικούνταν -και κατακτούνταν- τον 19ο αιώνα.



Σημείωση: Το σημερινό κείμενο γράφτηκε εν θερμώ και με έντονη αηδία από την προστυχιά με την οποία κυβέρνηση και ΜΜΕ στρώνουν τον δρόμο για το επόμενο χτύπημα στην Κοινωνική Ασφάλιση. Δυστυχώς, πολλοί θα πειστούν ότι για τις νέες κατακεφαλιές που θα δεχτούν, θα ευθύνεται η κόρη δικαστικού που έπαιρνε σύνταξη χωρίς να την δικαιούται...