To Cogito ergo sum συλλογάται λέφτερα και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ατέχνως.

Η γλώσσα κόκκαλα τσακίζει

(...) ας ιδιωτικοποιηθούν τα πάντα, ας ιδιωτικοποιηθεί η θάλασσα κι ο ουρανός, ας ιδιωτικοποιηθεί το νερό κι ο αέρας, ας ιδιωτικοποιηθεί η δικαιοσύνη και ο νόμος, ας ιδιωτικοποιηθεί το σύννεφο που περνάει, ας ιδιωτικοποιηθεί το όνειρο, ειδικά αν γίνεται μέρα και με τα μάτια ανοιχτά. Και τελικά, για να ολοκληρωθούν οι ιδιωτικοποιήσεις, ας ιδιωτικοποιηθούν και τα κράτη, παραδίδοντας για κάποιο χρονικό διάστημα την εκμετάλλευσή τους σε ιδιωτικές εταιρείες, που θα λειτουργούν σε καθεστώς διεθνούς ανταγωνισμού. Εκεί βρίσκεται η σωτηρία τού κόσμου...

Και τώρα, ας ιδιωτικοποιηθεί επίσης και η πουτάνα που τους γέννησε όλους.


[Ζοζέ Σαραμάγκου, "Τετράδια του Λαντσαρότε - Ημερολόγιο ΙΙΙ, 1993-1995" - Μετάφραση από τα πορτογαλικά: Cogito ergo sum]

18 Ιανουαρίου 2017

Υψηλό αφορολόγητο (κι ανεβασμένα γράδα)

Οπωσδήποτε θα έχετε ακούσει για τις απαιτήσεις τού "κακού" ΔΝΤ, προκειμένου να κλείσει αυτή η ρημάδα η δεύτερη αξιολόγηση που έχει τον άκλειστο. Τι ενίσχυση και παράταση του "κόφτη" ζητάει, τι περαιτέρω κλάδεμα των συντάξεων, τι επιτάχυνση και διεύρυνση των ιδιωτικοποιήσεων, τι το ένα, τι το άλλο... Πάλι καλά, να λέμε, που η αριστερή μας κυβέρνηση ανθίσταται με τις κόκκινες και μπλε μαραίν γραμμές της.

Πάντως, εκείνη η ΔΝΤικη απαίτηση που μου ανέβασε περισσότερο τα γράδα είναι η μείωση του αφορολόγητου. Αν σας παραξενεύει το πώς κόλλησα με τούτο, ανάμεσα σε τόσα και τόσα, πρέπει να σας εξηγήσω ότι κόλλησα στο σκεπτικό που υπάρχει πίσω απ' αυτή την απαίτηση. Κάνανε έρευνα -λένε οι ΔΝΤιανοί- και διαπίστωσαν ότι, στην Ελλάδα, 55% των μισθωτών και των συνταξιούχων δηλώνουν εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι ο μέσος όρος μισθωτών και συνταξιούχων που δηλώνουν κάτω από το αφορολόγητο όριο στις χώρες τής ευρωζώνης είναι 8%, οι "φωστήρες" τού ταμείου κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το δικό μας όριο πρέπει να μειωθεί είτε επειδή είναι πολύ ψηλά είτε επειδή οι έλληνες... φοροδιαφυγούν!

Ο Αρκάς κλείνει την αξιολόγηση και "χαιρετάει τον πλάτανο" (19 Απριλίου 2016!)

Πώς να μην αρχίσεις να τραβάς τα μαλλιά σου, βλέποντας τους "φωτισμένους" συνεργάτες τής Λαγκάρντ να εντοπίζουν την φοροδιαφυγή όχι στις μεγάλες επιχειρήσεις αλλά στους μισθωτούς και στους συνταξιούχους; Και όμως, οι διαμορφωτές τής κοινής γνώμης σπεύδουν να συμμεριστούν την γνώμη τού ΔΝΤ. Όπως ο κύριος Μπάμπης (ένας είναι ο Μπάμπης), ο οποίος υποστήριξε ότι ακόμη και οι συνταξιούχοι μπορούν να φοροδιαφυγήσουν αν νοικιάζουν ένα διαμέρισμα δίχως να το δηλώνουν.

Κατά μία έννοια, οι άνθρωποι έχουν δίκιο. Για να συμπληρώσω το παραπάνω παράδειγμα, σας καλώ να σκεφτείτε πόσοι φοροφυγάδες, οι οποίοι ίσως και να αγνοούν πως είναι φοροφυγάδες, υπάρχουν γύρω μας. Φοροφυγάς είναι και η κυρά-Στέλλα, η χήρα, που κάθε Σάββατο ζυμώνει καμμιά δεκαριά δίκιλα καρβέλια ψωμί και τα πουλάει στους γείτονες με ένα δίφραγκο το ένα, μαζεύοντας ένα αφορολόγητο εικοσάρι την εβδομάδα. Φοροφυγάς είναι και η γυναίκα μου, που εδώ και χρόνια ξήλωσε τα λουλούδια από τις γλάστρες και φυτεύει πλέον εποχικά ζαρζαβατικά, δίχως όμως να δηλώνει το εισόδημα από την ιδιοκατανάλωση των παραγόμενων αγγουριών, τοματών, πιπεριών, θυμαριού, ρίγανης, σέλινου κλπ. Φοροφυγάδες είναι και οι δυο φοιτητριούλες απέναντι, που τα σαββατόβραδα κάνουν μπέιμπυ-σίττινγκ, εισπράττοντας από ένα μαύρο εικοσάρι η καθεμιά. Φυσικά, φοροφυγάδες είναι και όλες οι καθαρίστριες που δουλεύουν αδήλωτες στα αμέτρητα συνεργεία καθαρισμών, όλοι οι φοιτητές που κάνουν κατ' οίκον μαθήματα σε μαθητές δημοτικού ή γυμνασίου, όλοι οι συνταξιούχοι που δουλεύουν αδήλωτα για να επιβιώσουν χωρίς να χάσουν την σύνταξή τους κλπ.

Συμφωνείτε, ε; Και καλά, εγώ δεν πληρώνω πρόστιμο, οπότε μπορώ να λέω όποια κουταμάρα μού κατεβαίνει στο κεφάλι. Εσείς, όμως, γιατί με ακούτε; Κι όχι απλώς με ακούτε αλλά λέτε κι από πάνω ότι έχω δίκιο! Πάρτε μωρέ ένα κομπιουτεράκι και κάντε την διαίρεση 8.636 διά 14. Πόσο βγάλατε; 616,86 ε; Άντε, κάντε κι άλλη μια, 8.636 διά 12 ίσον 719,67. Αν δεν καταλάβατε, το 14 είναι για μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και το 12 για δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους, άρα το πηλίκο των διαιρέσεων δείχνει το αφορολόγητο μηνιαίο όριό τους. Παναπεί: όποιοι ιδιωτικοί υπάλληλοι παίρνουν καθαρά λιγώτερα από 616,86 ευρώ και όποιοι συνταξιούχοι έχουν καθαρή σύνταξη μικρότερη των 719,67 ευρώ δεν οφείλουν φόρο. Και τώρα πείτε μου: με τον επίσημο κατώτερο μισθό στα 586 ευρώ μικτά (489,31 καθαρά), με τον μισθό όσων δεν έχουν κλείσει τα 25 τους χρόνια στα 511 μικτά (426,69 καθαρά), με το ΕΚΑΣ υπό κατάργηση και με τις συντάξεις να έχουν κλαδευτεί 13-14 φορές μέσα σε εφτά χρόνια, γιατί είναι παράλογο το ότι 55% των ελλήνων δηλώνουν εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο; Έλα ντε!

Όμως, το ΔΝΤ επιμένει: 5,4 εκατομμύρια μισθωτών και συνταξιούχων δηλώνουν ετήσιο εισόδημα 5.546 ευρώ κατά μέσο όρο, δηλαδή ζουν με 462,17 ευρώ τον μήνα, πράγμα αδύνατον, άρα κλέβουν. Ψιτ, παιδιά, σας έχω και καλύτερο: όταν βγάζατε αυτά τα νούμερα, δεν είχε καταργηθεί ακόμη το ΕΚΑΣ, δεν είχε ισχύσει ο νόμος Κατρούγκαλου για τις συντάξεις, δεν είχαν εξαχνωθεί οι επικουρικές και δεν ήταν τόσο διαδεδομένη η ελαστική απασχόληση (τον περασμένο Οκτώβριο οι θέσεις πλήρους εργασίας γκρεμίστηκαν στο 38,3% του συνόλου). Για κάνετε έναν κόπο να επαναλάβετε τους υπολογισμούς σας του χρόνου, να δούμε τα ευρήματα και θα τα ξαναπούμε.

Στο μεταξύ, τα καινούργια στοιχεία του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνουν ότι οι "τεμπέληδες" έλληνες είναι από τους πιο σκληρά εργαζόμενους στον κόσμο: πρώτοι στην Ευρώπη, τέταρτοι στον πλανήτη. Με μηνιαία αμοιβή 462,17 ευρώ κατά μέσο όρο αλλά με υψηλό αφορολόγητο...

[του Τάσου Αναστασίου - Αυγή, 15/1/2012]

Επειδή όλα τούτα δεν βοηθάνε στο να πέσουν τα γράδα μου κι επειδή είμαι σε ηλικία όπου θερίζουν τα εγκεφαλικά, λέω να σταματήσω εδώ. Όμως, μιας και τόσο το ΔΝΤ όσο και οι λογής-λογής Μπάμπηδες αρέσκονται σε νούμερα, θα κλείσω με μερικά από δαύτα. Όλα προέρχονται από την ΕλΣτατ και αφορούν το 2015 σε σύγκριση προς το 2008:
- ΑΕΠ: μείωση κατά 66,3 δισ. ή 27,4%
- Σύνολο αμοιβών εξηρτημένης εργασίας: μείωση κατά 25,8 δισ. ή 31,1%
- Ιδιωτική κατανάλωση: μείωση κατά 37%
- Θέσεις εργασίας: μείωση κατά 839.000 ή 17,24%
- Άνεργοι: αύξηση κατά 750.200 άτομα ή 199,36% (τριπλασιάστηκαν!)

Και ένα κερασάκι: Το 2015, ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε πρωτογενώς (από την διαφορά θανάτων-γεννήσεων) κατά 29.365 άτομα. Ο αριθμός αποτελεί αρνητικό ρεκόρ στην ιστορία τής χώρας (σημ.: δεν υπάρχουν στοιχεία για την περίοδο 1941-1949). Χαίρετε.

17 Ιανουαρίου 2017

Προσβολή συμβόλων: ποινικό αδίκημα ή όχι;

Κάποιοι ίσως θεωρήσουν το σημερινό μου θέμα ανεπίκαιρο αλλά προσωπικά θα το χαρακτήριζα ως διαχρονικό. Το πώς μου θυμήθηκε δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το ερώτημα που βάζω στον αναγνώστη ευθύς εξ αρχής: πρέπει ή όχι να καταργηθεί το άρθρο 181 του ποινικού κώδικα, το οποίο αφορά "προσβολή συμβόλων του ελληνικού κράτους" και προβλέπει ότι "όποιος, για να εκδηλώσει μίσος ή περιφρόνηση, αφαιρεί, καταστρέφει, παραμορφώνει ή ρυπαίνει την επίσημη σημαία του κράτους ή έμβλημα της κυριαρχίας του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο (2) ετών";

Κατ' αρχάς, ας δούμε ποια είναι η έννοια των συμβόλων και γιατί τίθεται θέμα δίωξης όποιου τα καταστρέφει. Το σύμβολο καθ' εαυτό δεν λέει τίποτε: η σημαία είναι ένα πανί, το περιστέρι είναι ένα πουλί, ο κλάδος ελαίας είναι ένα λιόκλαρο και το 666 ένας αριθμός. Όμως, οι άνθρωποι αποδίδουν στα σύμβολά τους και μια άλλη αναφορά, έναν άλλο ρόλο να διηγηθούν: η σημαία αναφέρεται στο κράτος, το περιστέρι στην ειρήνη, ο κλάδος ελαίας στην νίκη ή στην ειρήνη (κατά περίπτωση) και το 666 στον σατανά.

Δυο περιπτώσεις προσβολής σημαίας. Ποια είναι η χειρότερη;

Εδώ μπαίνει, σε θεωρητικό επίπεδο, το ζήτημα του υποχρεωτικού σεβασμού των συμβόλων και της ποινής για την προσβολή τους. Είναι, δηλαδή, δυνατόν να υποχρεώσεις κάποιον να σέβεται ένα δικό σου σύμβολο, το οποίο εκείνος δεν το βλέπει καν ως σύμβολο; Ποιός αποφασίζει για κάποιο σύμβολο όχι απλώς τι περιεχόμενο έχει αλλά τι περιεχόμενο πρέπει να έχει και, μάλιστα, για όλους; Είναι δυνατόν π.χ. η ελληνική σημαία να συμβολίζει τα ίδια πράγματα για τον στρατιώτη που πολέμησε στην Πίνδο το '40, για την γυναίκα της οποίας ο σύζυγος εκτελέστηκε στην κατοχή από τους γερμανούς, για τον γυιο ενός επί 40 χρόνια οικονομικού μετανάστη στην Αυστραλία και για τον νεόπλουτο γιάπη που κίνησε γη και ουρανό προκειμένου να μην υπηρετήσει την θητεία του;

Αξίζει να λάβουμε υπ' όψη μας και τον παραλογισμό που κρύβεται στο επόμενο άρθρο του ποινικού κώδικα: "Όποιος, για να εκδηλώσει μίσος ή περιφρόνηση, αφαιρεί, καταστρέφει, παραμορφώνει ή ρυπαίνει την επίσημη σημαία ή έμβλημα της κυριαρχίας ξένου κράτους, που τελεί σε ειρήνη με την Ελλάδα και είναι αναγνωρισμένο από αυτήν ή διακόπτει ή ηχητικά παρεμποδίζει τη δημόσια ανάκρουση του εθνικού του ύμνου, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι έξι μηνών ή με χρηματική ποινή, εφόσον η αμοιβαιότητα είναι εξασφαλισμένη τόσο κατά το χρόνο εκτέλεσης της πράξης όσο και κατά το χρόνο εκδίκασής της. Η δίωξη ασκείται μόνο ύστερα από αίτηση της ξένης κυβέρνησης". Δηλαδή, αν προσβάλλουμε σημαία άλλου κράτους (παναπεί, σύμβολα άλλων), τιμωρούμαστε μόνον εάν (α) οι κυβερνήσεις μας δεν είναι τσακωμένες και (β) ζητήσει την τιμωρία μας το άλλο κράτος (για προσβολή τής ελληνικής σημαίας διωκόμαστε αυτεπάγγελτα).

Πάμε παρακάτω. Ποιός αποφασίζει ποιου συμβόλου η καταστροφή πρέπει να τιμωρείται και ποιου όχι; Αν πατήσω με το αυτοκίνητό μου ένα περιστέρι, πρέπει να τιμωρηθώ για καταστροφή συμβόλου της ειρήνης ή όχι; Όποιος καίει λιόκλαρα στο τζάκι, προσβάλλει τον κότινο της νίκης και πρέπει να πάει φυλακή ή όχι; Να τα τραβήξω λίγο περισσότερο; Το κουτί της κονσέρβας που φέρει μια ελληνική σημαία ως ένδειξη ότι φτιάχνεται στην Ελλάδα, πρέπει να πετάμε στα σκουπίδια ή όχι; Την ταμπελίτσα που φέρουν οι μαραθωνοδρόμοι με τον αριθμό και την σημαία της χώρας τους, μπορούν να την σκίσουν μετά το τέλος του αγώνα;

Θα μου πείτε ότι τώρα κοροϊδεύω και ότι ο νομοθέτης μιλάει για τιμωρία μόνο σε περίπτωση "εκδήλωσης μίσους ή περιφρόνησης". Μάλιστα. Και ποιος αποφαίνεται για το τι είχα εγώ στο μυαλό μου όταν έκαιγα την σημαία; Πώς ξέρει αν το έκανα από μίσος ή από περιφρόνηση και όχι για να ζεσταθώ ή για να προκαλέσω την οργή των χρυσαυγητών; Και στο κάτω-κάτω, σε ποια δημοκρατία νομιμοποιείται ο οποιοσδήποτε να δικάσει την σκέψη μου;


Το 1984, στο Ντάλλας του Τέξας, όπου γινόταν το συνέδριο των ρεπουμπλικανών, διοργανώθηκε μεγάλη εκδήλωση διαμαρτυρίας κατά του προέδρου Ρέηγκαν και του αντιπροέδρου Μονταίηλ. Κατά την διάρκεια των διαδηλώσεων, ο αριστερός ακτιβιστής Γκρέγκορυ Λη Τζόνσον έκαψε την σημαία των ΗΠΑ. Για την πράξη του αυτή, ο Τζόνσον καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους και πρόστιμο 2.000 δολλαρίων. Μετά την καταδίκη του, ο Τζόνσον άσκησε έφεση, την οποία έχασε. Στην συνέχεια, άσκησε προσφυγή στο ποινικό εφετείο (ανώτατο δικαστήριο της πολιτείας), το οποίο ανέτρεψε την καταδικαστική απόφαση, με το σκεπτικό ότι η πράξη τού Τζόνσον συνιστούσε "συμβολικό λόγο", άρα προστατεύεται από την Πρώτη Τροπολογία. Με απλά λόγια, το δικαστήριο θεώρησε την καταδίκη τού Τζόνσον ως λογοκρισία, η οποία απαγορεύεται.

Παρένθεση. Επειδή έχει πράγματι σημασία, ας δούμε τι ακριβώς είπε το ποινικό εφετείο του Τέξας: "Αναγνωρίζουμε ότι το δικαίωμα στην διαφορά είναι στο επίκεντρο των ελευθεριών της Πρώτης Τροπολογίας (...) Μια κυβέρνηση δεν μπορεί να επιβάλει αίσθημα ενότητας στους πολίτες της. Ως εκ τούτου αυτή η ίδια κυβέρνηση δεν μπορεί να ορίζει ένα σύμβολο ενότητας και να συνταγογραφεί ένα σύνολο εγκεκριμένων μηνυμάτων που πρέπει να σχετίζονται με αυτό το σύμβολο (...)". Κλείνει η παρένθεση.

Τρεις περιπτώσεις προσβολής της σημαίας των ΗΠΑ. Στα δικαστήρια οδηγήθηκε μόνο ο Τζόνσον (αριστερά)

Μετά την δικαστική της ήττα, η πολιτεία τού Τέξας προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το οποίο εξέδωσε την απόφασή του το 1989. Το Ανώτατο Δικαστήριο κλήθηκε να αποφασίσει κατά πόσο, εκτός από την ελευθερία του κοινού λόγου, το Σύνταγμα προστατεύει και τον "συμβολικό λόγο", δηλαδή τον λόγο διά των πράξεων. Η μνημειώδης απόφασή του ορίζει ότι η "προστασία τής ελευθερίας της γνώμης δεν τελειώνει στον προφορικό ή γραπτό λόγο αλλά καλύπτει και τις πράξεις οι οποίες μεταδίδουν ισχυρά μηνύματα". Εν τέλει δε, εξαφάνισε την καταδίκη του Τζόνσον και απέρριψε τον ισχυρισμό τής πολιτείας ότι "το κάψιμο της σημαίας δεν συνιστά ούτε απειλή κατά της ειρήνης ούτε κάλεσμα προς τέλεση ανόμων πράξεων".

Τελειώνοντας, αξίζει να παραθέσουμε και την άποψη ενός από τους δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου, του Άντονυ ΜακΛέοντ Κέννεντυ: "Μερικές φορές πρέπει να πάρουμε αποφάσεις που δεν μας αρέσουν. Το κάνουμε γιατί είναι σωστές, σωστές με την έννοια ότι ο νόμος και το σύνταγμα μας υποχρεώνουν να το κάνουμε. (…). Είναι οδυνηρό, αλλά θεμελιώδες: η σημαία προστατεύει εκείνους που την περιφρονούν".


Υστερόγραφο. Παρακαλώ τον αναγνώστη να συγκρατήσει την ενδεχόμενη οργή του από όσα διάβασε παραπάνω και να τα προσλάβει ως απλές παρατηρήσεις και τροφή για σκέψη προς εξαγωγή συμπερασμάτων (στα οποία δεν είναι απαραίτητο να συμφωνούμε). Όποιος ενδιαφέρεται για περισσότερες λεπτομέρειες περί την υπόθεση "Τέξας εναντίον Τζόνσον", ας ρίξει μια ματιά στις πηγές του κειμένου, δηλαδή στο κεφάλαιο "Texas v. Johnson" του ιστοτόπου Street Law και στα λήμματα της αγγλόγλωσσης Wikipedia "Gregory Lee Johnson" και "Texas v. Johnson". Δεν ξέρω τι βρισίδια έχω ρίξει κατά καιρούς στους πολιτειακούς αλλά στο συγκεκριμένο θέμα τούς παραδέχομαι.

16 Ιανουαρίου 2017

Las Patronas

Επειδή δεν βλάφτει να αισθανόμαστε κάπου-κάπου λίγη πραγματική ανθρωπιά, σήμερα λέω να ταξιδέψουμε. Να πάμε μέχρι το Μεξικό. Όχι κάπου κοσμοπολίτικα αλλά στην μέση του πουθενά, σε μια γωνιά τής επαρχίας Βερακρούζ, ξεχασμένη από θεούς κι ανθρώπους. Κάπου εκεί βρίσκεται ένα φτωχοχώρι με το -πολύ κοινό αλλά περήφανο- όνομα La Patrona. Η Προστάτιδα.

Σ' αυτό το χωριό, λοιπόν, στις 14 Φεβρουαρίου 1995, η Μπερνάρντα Ρομέρο Βάσκεζ με την αδελφή της Ρόζα κατέβηκαν στην αγορά για να προμηθευτούν τρόφιμα για την οικογένειά τους. Για να μη χρησιμοποιούμε σχήματα λόγου, ας πούμε ότι πήγαν στο μαγαζί του χωριού και πήραν ψωμί και γάλα για το σπίτι τους.

Καθώς οι δυο αδελφές επέστρεφαν φορτωμένες, χρειάστηκε να σταθούν για λίγο δίπλα στις σιδηροδρομικές γραμμές και να περιμένουν να περάσει το μακρύ τραίνο που ερχόταν από τον Νότο, κουβαλώντας σαλβαδοριανούς, νικαραγουανούς και ονδουρέζους μετανάστες, οι οποίοι κατευθύνονταν προς τα βόρεια σύνορα της χώρας, απ' όπου θα προσπαθούσαν να περάσουν στις ΗΠΑ. Δεν ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε το ίδιο πράγμα αλλά αυτή την σημαδιακιά μέρα οι δυο γυναίκες είδαν έναν από τους εξαθλιωμένους επιβάτες να τις κοιτάζει και να φωνάζει Madre, tengo hambre... Μάνα, πεινάω... Πριν καλά-καλά καταλάβουν τι έλεγε ο άγνωστος, ακούστηκαν οι ίδιες φωνές από το επόμενο βαγόνι... και από το μεθεπόμενο... Στο τέταρτο βαγόνι, η Μπερνάρντα πέταξε ένα καρβέλι ψωμί. Στο πέμπτο, η Ρόζα πέταξε ένα ψωμί κι ένα γάλα... Μέχρι να περάσει το τραίνο, οι δυο αδελφές είχαν μείνει με αδειανές σακκούλες στα χέρια.


Όταν επέστρεψαν στο σπίτι τους με αδειανά χέρια και εξήγησαν στους δικούς τους τι είχε συμβεί, κανένας δεν τις κατσάδιασε. Αντιθέτως, οι Ρομέρο Βάσκεζ σκέφτηκαν ότι αυτό ήταν κάτι που θα έπρεπε να ξανακάνουν. Έπρεπε, όμως, να οργανωθούν μιας και δεν είχαν οικονομική άνεση να μοιράζουν καθημερινά ψωμί και γάλα. Καθ' υπόδειξη της μητέρας τους, της φοβερής Νόρμας, αποφάσισαν να μαγειρέψουν φασόλια, να ψήσουν και μερικές πίτες (τάκος) και να τα κάνουν πακετάκια για να μπορούν να τα πετούν στα διερχόμενα βαγόνια. Ενθουσιασμένες, η Μπερνάρντα με την Ρόζα κοινοποίησαν το σχέδιό τους στην γειτονιά, αποσπώντας, προς μεγάλη τους ικανοποίηση, όχι μόνο συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία τους αλλά και εκδηλώσεις ενδιαφέροντος για συμμετοχή σ' αυτή.

Από την επόμενη κιόλας μέρα, κάποιες από τις γυναίκες της γειτονιάς το έβαλαν πρόγραμμα. Μόλις οι άντρες τους θα έφευγαν για τις δουλειές τους, εκείνες θα φρόντιζαν να μαγειρέψουν μαζί με το φαΐ των οικογενειών τους και κάτι παραπάνω για τους πεινασμένους των τραίνων. Άλλη έφτιαχνε φασόλια, άλλη ρύζι, άλλη τάκος... άλλες ετοίμαζαν μπουκαλάκια με νερό... άλλες συσκεύαζαν... Κι όταν περνούσε το τραίνο, βρίσκονταν παραταγμένες δίπλα στις ράγες, έτοιμες να μοιράσουν την ανθρωπιά τους σε αγνώστους.

Εκείνη την 14η Φεβρουαρίου 1995 κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι ιδρυόταν μια από τις πιο παράξενες αλλά πιο αυθεντικές (γι' αυτό και πιο ανθρώπινες) "φιλανθρωπικές οργανώσεις" του κόσμου, η Las Patronas. Οι Προστάτιδες. Επί είκοσι δύο χρόνια, καθημερινά, οι γυναίκες τής Las Patronas ψήνουν εκατοντάδες τάκος και μαγειρεύουν δεκάδες κιλών φασόλια και ρύζι, με τα οποία έχουν ταΐσει αμέτρητες χιλιάδες πεινασμένων. Τί κι αν η "οργάνωση" δεν έχει ΑΦΜ, καταστατικό, διοικητικό συμβούλιο ή τραπεζικό λογαριασμό; Η Μπερνάρντα, η Ρόζα, η Νόρμα, η Τέρε, η Λεονίλα, η Τόνια, η Κάρλα, η Καρίλα, η Νίλα, η Μπιάνκα, η Χούλια, η Λούπε, η Ντόνια Τέρε, η Λορένα, η Μαριέλα, η Σόνια και η Σοφία δεν χρειάζονται οφφίτσια για να δείξουν την ανθρωπιά τους. Η έλλειψη νομικής αναγνώρισης δεν εμπόδισε ούτε την Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ούτε την ίδια την κυβέρνηση του Μεξικού να τις βραβεύσουν το 2013.

Πάντως, η καθιέρωση των Las Patronas κάθε άλλο παρά εύκολη ήταν. Όχι τόσο επειδή είχαν να αντιμετωπίσουν την καχυποψία των ανδρών όσο επειδή βρήκαν απέναντί τους την... επίσημη εκκλησία! Όπως καταγγέλλουν οι ιερείς Αλεχάντρο Σολαλίντε και Φραίυ Τόμας Γκονζάλες, "τα μέλη τής Καθολικής Εκκλησίας δεν ενεργούν ως ποιμένες αλλά ως υπάλληλοι του Βατικανού". Σύμφωνα με τους δυο ιερείς, η αρχιεπισκοπή δημιουργεί προβλήματα στην Las Patronas επειδή ταυτίζεται με την επιθυμία των ΗΠΑ να μη διευκολύνονται καθ' οιονδήποτε τρόπο οι μετανάστες στο ταξίδι τους προς βορρά. Ο Γκονζάλες υποστηρίζει ότι άκουσε με τ' αφτιά του πως η επίσημη εκκλησία έχει αποκηρύξει τις Las Patronas "επειδή δεν δρουν σε συνεννόηση με την επισκοπή τής Κόρδοβας, δεν λειτουργούν εξ ονόματος της επισκοπής και, παρ' όλο που είναι πιστοί καθολικοί, δεν είναι υπάκουα μέλη τής εκκλησίας" ("Iglesia acosa a Las Patronas y a curas que defienden migrantes", Animal Politico, 20/8/2013).

Στο μεταξύ, οι "προστάτιδες" συνεχίζουν το έργο τους, έστω κι αν δεν έχουν την συμπαράσταση της εκκλησίας. Εκείνο που μάλλον τις νοιάζει περισσότερο είναι ότι έχουν κερδίσει την συμπαράσταση των μηχανοδηγών, οι οποίοι κόβουν πλέον ταχύτητα όταν τις βλέπουν παραταγμένες δίπλα στις ράγες...


ΥΓ: Δείτε οπωσδήποτε το παραπάνω πεντάλεπτο βιντεάκι. Το χαμόγελο της κυρούλας που μένει με την αδειανή σακκούλα στο χέρι όταν φεύγει το τραίνο, έχει ανεκτίμητη αξία.

14 Ιανουαρίου 2017

Σαββατιάτικα (139) - του πάγου

*** Πάγωσ' η αλατιέρα... (Νταλάρας) *** "Μπουτάρης και ξερό ψωμί", ναι... "Μπουτάρης και ψωμί κι αλάτι" ούτε να το σκεφτείτε για σύνθημα. *** Στα σοβαρά, έχετε ξανακούσει για παγωμένο αλάτι; *** Παντού νοθεία, ρε γαμώτο; *** Τί τα θες, κυρ-Γιάννη μου, άμα είναι να το πάθεις το καζίκι, δεν το γλιτώνεις με τίποτε. *** Να, ρώτα και τον Καμίνη, να σου πει μια ιστορία με μια ρόδα. *** Πάντως, πολύ μ' άρεσε που στάθηκες στο ύψος των περιστάσεων. *** Μπουτάρης: "Η μόνη ριζική λύση είναι να αυξηθεί η θερμοκρασία και να λιώσουν τα χιόνια, δεν έχουμε άλλον τρόπο να καλύψουμε την κατάσταση." *** Άμα ο δήμαρχος είναι γαμάουα... *** Το μόνο που λυπάμαι είναι ότι είμαι πατρινός και δεν μπορώ να τον ψηφίσω. *** Πάγωσε το αλάτι μου... (Τσιτσάνης) *** Τζήμερος: "Ο Τσίπρας αποκάλυψε ότι υπέγραψε το 3ο μνημόνιο επειδή φοβήθηκε να μην τον ανατρέψω." *** Εσύ πάλι γιατί δεν τον ανέτρεψες, ρε Θάνο; *** Αν μάθω ότι τα πήρες χοντρά για να του χαριστείς, θα πεθάνω. *** Αν
...κι αν είπαμε και κάτι βαρύ, νερό κι αλάτι.
θεσμοθετούσαμε "πρόστιμο μαλακίας", η μεν χώρα θα είχε ξεχρεώσει προ πολλού, ο δε Τζήμερος θα είχε βγει στο διακόνι. *** Βουλγαράκης: "Σύμφωνα με πανευρωπαϊκή έρευνα, οι δεξιοί είναι πιο όμορφοι από τους αριστερούς." *** Καύλα η καράφλα σου, Γιώργο μου... και ποιος χέζει τα τσουλούφια του Τσε! *** Συνέχισε έτσι και σε βλέπω να ζητιανεύεις παρέα με τον Θάνο. *** Πάγο-πάγο τον καημό μου... (Μπιθικώτσης) *** Πώς είδατε την σύμπραξη του ζαβού με το ΠαΣοΚ; *** Ξέρετε τι βάσανο είναι να σου έχει αφήσει ο πατέρας σου ιδιόκτητο μαγαζί γωνία κι εσύ σε δέκα χρόνια να καταντήσεις να παρακαλάς να σε πάρουν για κλητήρα; *** Μη σου τύχει, λέμε. *** Πάντως, χαρά στο κουράγιο της της κοπέλλας. *** Για την Φωφώκα λέω, που έβαλε μέσα το ζαβό χωρίς να έχει πρώτα ξεκουμπιστεί ο Μπένυ. *** Πήρατε χαμπάρι τι έγινε με τον Πετρουλάκη και τον Καμμένο; *** Όχι, δεν εννοώ που έγραψε κάτι ο πρώτος για τον δεύτερο κι ο δεύτερος θίχτηκε και του μπουμπούνησε αγωγή. *** Εννοώ που το κείμενο δημοσιεύθηκε πριν 22 μήνες. *** Και σιγά το σπουδαίο κείμενο, δηλαδή αλλά... *** Βρε Πάνο, αγόρι μου, τώρα το πήρες χαμπάρι; *** Τόσο άμεση αντίδραση πια; *** Υπουργός είσαι συ ή ο ΡανΤανΠλαν; *** Πάγος Καμμένος. *** Ωχ... θα την φάω κι εγώ την αγωγή μου έτσι που πάω. *** Παγωμένο το αλάτι και τριγύρω ερημιά... (Καρουσάκης) *** Μικροδράκουλας: "Όπως βάλαμε σε τάξη τα οικονομικά τής Ν.Δ., θα βάλουμε σε τάξη και τα οικονομικά του κράτους." *** Κούλη, από λογιστικά είσαι σκράπας, έτσι; *** Δεν λέω, μπουρδέλα και τα δύο αλλά το ένα πάει με μπακαλοδεύτερο και το άλλο θέλει θεσμικά λογιστικά πρότυπα. *** Παναπεί, για τσατσά στην Φυλής καλός είσαι, για γραφείο συνοδών στο Κολωνάκι έχεις δρόμο ακόμη. *** A propos, πολλές φωτογραφίες βγάζεις, ρε συ. *** Ούτε η Λάσκαρη ως Σταρ Ελλάς έτσι! *** Φαντάσου, δηλαδή, τι θα γινόταν αν δεν θύμιζες κάτι σε διασταύρωση στρουθοκάμηλου με προβολείς νταλίκας. *** Σαν χοχλιός με νοητική υστέρηση είσαι, π' ανάθεμά σε, δεν το καταλαβαίνεις να μαζευτείς; *** Παγωμένα "σ' αγαπώ", λόγια αλμυρά κι οι δυο... (Δημητρίου) *** Κετσπάγια για δημοσιογράφους: "Τους ταΐζουν ένα
Αντετοκούνμπο: αριστερά ο γνήσιος, δεξιά από τα Lidl
σουβλάκι και γράφουν ό,τι θέλουν." *** Τιμούρ, δεν το πιστεύω! *** Γι' αυτό το κάνανε όλοι θέμα όταν ο ΦΠΑ στο σουβλάκι πήγε από το 13% στο 23%; *** Πάσχο, εντάξει με το σουβλάκι ή θες και μία σπληνάντερο; *** Τα κορίτσια μας πηδιούνται για μια τυρόπιττα... οι δημοσιογράφοι για ένα σουβλάκι... ο Άδωνις για την δόξα... *** Ευτυχώς, υπάρχει ο Άκης και κρατάει ψηλά κάποια στάνταρ. *** Έχω και τον φίλο μου τον Τάκη μεσ' στην τρελή χαρά γιατί η φοιτητριούλα απέναντι του είπε ότι της αρέσουν οι μεγάλοι. *** Τακούλη, πίστεψέ με, δεν εννοούσε ηλικία το κοριτσάκι. *** Κι όσα σού 'χα ειπωμένα γίναν αλάτια παγωμένα... (Αλεξίου) *** Σόμμερ: "Κοιταζόμασταν στα μάτια με τον Μπραντ Πιτ και ήρθε και μου μίλησε." *** Και τί σου είπε, Κώστα μου; *** "Συγγνώμη, σας πέρασα για άλλον" ή κάτι πιο πρόστυχο; *** Εμένα πριν 40 χρόνια μου είχε μιλήσει ο γερο-Καραμανλής, όταν συναντηθήκαμε τυχαία στην Κνωσσό. *** Παραλίγο να πέσω πάνω του επειδή περπατούσα απρόσεκτα και, πριν μ' αρπάξουν οι φρουροί, πρόλαβε και μου είπε "πρόσεχε, βρε μαλακισμένο". *** Αναμνήσεις μιας πολυτάραχης ζωής... εγώ κι ο Σόμμερ. *** Την Δευτέρα, όλοι στην Σπάρτη, όπου το πανεπιστήμιο Πελοποννήσου διοργανώνει επιστημονική ημερίδα. *** Θέμα: "η Νοερά Προσευχή ως οδηγός ανάπτυξης και ενδυνάμωσης στις σύγχρονες
Λουγκάνης από τα Lidl
επιχειρήσεις". *** Θα αναλυθεί επιστημονικώς η συμβολή τού "Παναγία βόηθα" και του "Θεέ βάλε το χέρι σου" στην έξοδο από την κρίση. *** Και τ' όνειρο έγινε εφιάλτης και πάγωσε τ' αλάτι... (Βανδή) *** Αληθεύει ότι στην ΝουΔου διώχνουν το Μουρούτι από την Ομάδα Αλήθειας; *** Και τώρα ποιος θα διακινεί τα ψέμματα; *** Κι αυτό το καθήκον στον Κωλόχαρτο θα το φορτώσουν; *** Κωλόχαρτος: "Ο Μητσοτάκης κεντρώος, εγώ δεξιός, οι δυο μαζί κάνουμε κεντροδεξιά." *** Αυτό. *** Ρε Άδωνι, έβγαλες κεντροδεξιά επειδή στάθηκες δίπλα στον Γουρλό; *** Στάσου δίπλα και σ' ένα τσουβάλι πίτουρα να βγάλεις έναν μαλακοπίτουρα. *** Έχετε προσέξει ότι το πραγματικό ύψος της γυναίκας φαίνεται όταν χιονίζει; *** Μόνο τότε φοράνε όλες φλατ παπούτσια. *** Τις προάλλες μου ξέφυγε σε συνάδελφο ένα "ρε συ, κόντηνες;" και υποψιάζομαι ότι δεν θα μου ξαναμιλήσει μέχρι το Πάσχα. *** Βγάλ' τα ρούχα σου καρδιά, τ' αλατιού η παγωνιά δεν θερίζει πια... (Δεληβοριάς) *** Αυτό που συνέλαβαν δημοσιογράφους επειδή εκβίαζαν τον Καμμένο, πώς το βλέπετε; *** Εννοώ, τί ήταν αυτό που σας εντυπωσίασε; *** Προφανώς, αυτοί οι δημοσιογράφοι δεν βολεύονταν με ένα σουβλάκι μόνο. *** Έχουμε και τον κάθε ηλίθιο να θέλει ν' ανοίξουν οι εκκλησίες για να ζεσταθούν οι πρόσφυγες και δεν τον αρχίζουμε στις ροχάλες. *** Να κάνουμε τις εκκλησίες γύφτικα τσαντήρια, δηλαδή; *** Ξέρετε μωρέ πόσο κοστίζει η θέρμανση μιας εκκλησίας; *** Μια τρακοσάρα για δυο ώρες γάμο, μίνιουμ. *** Τόσο λαρτζ με ξένα κόλλυβα
Ευτυχισμένα χρόνια
γίνομαι κι εγώ. *** Γιατί δεν λέτε και για το προεδρικό μέγαρο ή για την βουλή το ίδιο; *** Πώς με βλέπεις, Αμβρόσιε; *** Μη παραδίνεσαι στο τέλος, κάνε κάτι, δώσε μου όλο τον πάγο και τ' αλάτι... (Μητροπάνος) *** Σήμερα το ιστολόγιο συμπαρίσταται στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης για την άγρια καζούρα που δέχτηκε επειδή πάγωσαν οι αλατιέρες τού δήμου. *** Έτσι, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη πρόταση με παραφρασμένα τραγούδια για την μουσική επένδυση της επόμενης προεκλογικής του καμπάνιας. *** Εν τάξει, δεν θα απολογηθούμε κιόλας επειδή είμαστε φαν τού κ. Γιάννη Μπουτάρη. *** Τον οποίο πιστεύω πως εύκολα αναγνωρίσατε στην πρώτη σημερινή φωτογραφία. *** Μιας και πήγαμε μέχρι Θεσσαλονίκη, σκέφτηκα να σας προσφέρω άλλη μια φωτογραφία από εκεί, την τελευταία του κειμένου. *** Είναι από την συναυλία που έδωσαν πριν είκοσι χρόνια (στις 26/9/1997) στο λιμάνι τής πόλης οι U2. *** Θα μου πείτε ότι ο Μπουτάρης πάει καλύτερα με Ρουβά και όχι με U2 αλλά δεν θα σχολιάσω την κακεντρέχειά σας. *** Αντίθετα, επειδή σας αγαπάω, πριν σας αφήσω θα βάλω στο πικάπ το τριαντάχρονο "The Joshua Tree", το κορυφαίο -ίσως- άλμπουμ τού μεγάλου δουβλινέζικου συγκροτήματος. *** Και καθώς απολαμβάνετε την φωνή και την κιθάρα τού Πωλ Χιούσον (aka Bono), σας εύχομαι ένα εξ ίσου υπέροχο σαββατόβραδο. *** Είναι αλάτι στον πάγο τα λόγια που δεν λέμε... (Λιδάκης) ***

13 Ιανουαρίου 2017

Ο Παντελής

Ο Παντελής είναι νοικοκύρης. Ένας ήσυχος, καθημερινός άνθρωπος που κοιτάζει το σπίτι του και την δουλειά του. Δεν δημιουργεί προβλήματα και δεν θέλει μπλεξίματα. Γι' αυτό αποφεύγει τις πολιτικές συζητήσεις όπως ο διάολος το λιβάνι. Κι αν ποτέ μπερδευτεί σε καμμία, προσπαθεί να ξεφύγει με κάθε τρόπο. Συνήθως καταφεύγει στα παλιά αλλά δοκιμασμένα τσιτάτα είτε τύπου τσουβαλιάσματος ("όλοι ίδιοι είναι", "βρες εσύ τον καλύτερο", "όλοι την τσέπη τους κοιτάνε, ποιος νοιάστηκε για τον τόπο;" κλπ) είτε τύπου ζαμανφουτισμού ("εγώ θα σώσω τον κόσμο;", "εγώ θα βγάλω το φίδι από την τρύπα" κλπ). Δεν του αρέσουν, άλλωστε, ούτε τα άκρα ούτε η βία (απ' όπου κι αν προέρχεται), γι' αυτό θεωρεί καμάρι του να ανήκει στον μεσαίο χώρο, χωρίς να ενοχλείται που κάποιοι άσχετοι μπερδεύουν τον μεσαίο χώρο με τον μικροαστισμό.

Ο Παντελής είναι ένας άνθρωπος πιστός στις παραδόσεις, θεματοφύλακας των ιερών και των οσίων τής φυλής. Γι' αυτό παντρεύτηκε στην ώρα του κι έκανε δυο παιδιά. Για την ακρίβεια, έκανε ένα παιδί κι ένα κορίτσι. Κι ανάθρεψε το παιδί σαν άντρα και το κορίτσι σαν κορίτσι που θα φοβόταν τον άντρα όταν θα γινόταν γυναίκα, καθ' ότι τα φεμινιστικά ποτέ δεν του άρεσαν. Άλλωστε, ξέρει ότι μόνο με τέτοια ανατροφή θα γυρίσει το κορίτσι του να τον κοιτάξει όταν γεράσει και καταπέσει. Το παιδί είναι άντρας, θα κοιτάει την δικιά του οικογένεια.


Ο Παντελής νοσταλγεί τον κόσμο όπως τον έζησε στα νιάτα του και θλίβεται που βλέπει πώς τον κατάντησαν οι νεώτεροι. Γι' αυτό κάνει ό,τι μπορεί για να μη ξεθωριάσει τελείως εκείνος ο "παλιός, καλός καιρός". Αν και δεν πολυφοβάται την κόλαση (στο κάτω-κάτω, δεν έχει κάνει φόνο), πάει κάπου-κάπου στην εκκλησία επειδή από την μια δεν βλάφτει να έχουμε και την βοήθεια του θεού κι από την άλλη καλό κάνει στο μαγαζί να βλέπουν οι πελάτες του ότι εκκλησιάζεται. Αν και δεν είναι προληπτικός, δεν κόβει τα νύχια του μεσοβδόμαδα, δεν λούζεται τις Κυριακές και ρίχνει πάντα μια ματιά στο ωροσκόπιό του, μιας και τα ίδια έκαναν και οι γονείς του και οι παππούδες του, άσε που δεν πρέπει να προκαλείς την κακοτυχία.

Ο Παντελής είναι άνθρωπος σύγχρονος, που ενδιαφέρεται για τα πάντα και θέλει να έχει γνώμη για τα πάντα. Γι' αυτό παρακολουθεί με μανία όλα τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων και ξεκοκκαλίζει 3-4 μεγάλες εφημερίδες κάθε Κυριακή. Σ' αυτή την φιλομάθειά του χρωστάει ότι όλοι τον σέβονται όταν μιλάει και όλοι ζητούν την άποψή του σε οποιοδήποτε θέμα, από την λαθρομετανάστευση μέχρι την κρίση χρέους κι από την υπερθέρμανση του πλανήτη μέχρι τις τιμές τού πετρελαίου. Λογικό είναι να καμαρώνει για την μόρφωσή που απέκτησε, έστω κι αν ποτέ στην ζωή του δεν άνοιξε οποιοδήποτε βιβλίο.

Ο Παντελής ενδιαφέρεται και για την τέχνη. Όχι για την υποτιθέμενη τέχνη των κουλτουριάρηδων αλλά για την πραγματική τέχνη, του λαού. Μαζί με τους πολλούς, λοιπόν, έχει μάθει να απολαμβάνει την μουσική τής Γιουροβίζιον και του Εξ-Φάκτορ ενώ μια-δυο φορές τον χρόνο (όταν στο σχήμα συμμετέχει κάποιος αναγνωρισμένος καλλιτέχνης) επισκέπτεται και κάποιο από τα γνωστά μαγαζιά που ο μεν μακαρίτης ο Γιαννόπουλος αποκαλούσε "πολιτιστικά κέντρα" οι δε ψευτοκουλτουριάρηδες συκοφαντούν ως "σκυλάδικα". Φυσικά, του αρέσει και το θέατρο, γι' αυτό δεν παραλείπει να πηγαίνει δυο-τρεις φορές τον χρόνο, κυρίως σε επιθεωρήσεις και σίγουρα τα καλοκαίρια Δελφινάριο. Σινεμά δεν πολυπάει αλλά έχει συνδρομητική τηλεόραση κι έτσι έχει δει σχεδόν όλες τις ταινίες που έχουν φέρει τα Μούλτιπλεξ.

Ο Παντελής είναι κοινωνικό ον με άποψη. Γι' αυτό άλλωστε δίνει καθημερινή παρουσία  και στο Φέισμπουκ και στο Τουίττερ. Βέβαίως και ενδιαφέρεται για τα προβλήματα της κοινωνίας αλλά έχει μάθει να τα βλέπει στην σωστή τους διάσταση. Για παράδειγμα, δεν χαίρεται με όσους βγαίνουν στον δρόμο επειδή κάποια τράπεζα τους παίρνει το σπίτι αλλά δεν του κόβεται και η όρεξη επειδή εκείνοι δεν πρόσεχαν όταν έπαιρναν δάνεια. Πιστεύει ότι κάθε άνθρωπος δικαιούται να έχει τις προσωπικές του επιλογές αλλά δεν θα κάνει και τους γκαίυ ίσια κι όμοια με τους σωστούς ανθρώπους. Στενοχωριέται όταν ακούει για μετανάστες που σκυλοπνίγονται μεσοπέλαγα αλλά δεν μπορεί και να διαφωνήσει με την άποψη ότι ο καλύτερος τρόπος για να τους προστατεύσει η πολιτεία είναι να αφήσει να πνιγούν όσο το δυνατόν περισσότεροι ώστε να συνετιστούν οι υπόλοιποι και να πάψουν να έρχονται. Συμφωνεί ότι οι πρόσφυγες εγκαταλείπουν τον τόπο τους για να γλιτώσουν από τις βόμβες αλλά όχι και να μας κατσικωθούν μέσα στα σπίτια μας. Μόνο για τους άνεργους δεν δίνει δεκάρα τσακιστή, επειδή πιστεύει ακράδαντα ότι δουλειές υπάρχουν (αυτός πώς τα βολεύει;), απλώς αυτοί είναι τεμπέληδες κι έχουν καλομάθει να ζουν με τα επιδόματα.

Ο Παντελής δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του. Μπορεί να μη συμμετέχει σε απεργίες, πορείες και διαδηλώσεις (από άποψη, φυσικά, επειδή είναι σίγουρος πως έτσι δεν λύνονται τα προβλήματα) αλλά αγαναχτεί που δεν βλέπει κανέναν να ξεσηκώνεται και να παίρνει τα βουνά. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή όταν ο κόσμος αποφασίσει να κάψει την βουλή και να κρεμάσει και τους τριακόσιους αλλά ας όψεται που όλοι είναι φοβιτσιάρηδες και δεν λένε να ξεκουνηθούν από τον καναπέ τους. Αν μπορούσε, θα ξεκίναγε την επανάσταση μόνος του. Κι ας του είπε εκείνος ο κακοηθέστατος παλιός συμμαθητής του "Παντελή, όταν έρθει η ώρα να πάρουμε τα βουνά, εσύ θα ψάχνεις μέσο να σε βολέψει σε κανένα γραφείο".

Ο Μίκης με τον γυιο του Γιώργο έχουν στην μέση τον Πάνο Τζαβέλλα

Πάνω απ' όλα, ο Παντελής είναι ένας άνθρωπος βαθειά φιλοσοφημένος. Στενοχωριέται μεν που το μαγαζί του δεν πάει καλά και που ο μισθός τής γυναίκας του κοντεύει να μείνει ο μισός μέσα σε εφτά χρόνια αλλά καταλαβαίνει ότι πρέπει να κάνουμε όλοι θυσίες για το καλό τής πατρίδας. Αισθάνεται άβολα βλέποντας τον αγκυλωτό σταυρό στο μπράτσο τού Κασιδιάρη αλλά το καταπίνει επειδή αντιλαμβάνεται ότι το μόνο που φοβάται αυτό το διεφθαρμένο πολιτικό κατεστημένο είναι ο αγνός πατριωτισμός τού χρυσαυγήτικου εθνικισμού. Καμμιά φορά περνάει από το μυαλό του η σκέψη ότι κάπου μπορεί να κάνει λάθος ο καπιταλισμός αφού επιτρέπει στο 1% των ανθρώπων να διαθέτουν περισσότερο πλούτο απ' όσο όλο το υπόλοιπο 99% αλλά σύντομα συνέρχεται σκεπτόμενος ότι τα είδαμε και των κομμουνιστών τα χαΐρια. Το μόνο που τον κάνει πραγματικά έξω φρενών είναι το ότι όλο αυτός πληρώνει την λιτότητα ενώ εκείνοι που τόσα χρόνια κλέβανε, όχι μόνο δεν πήγαν στην φυλακή αλλά γλεντάνε εις υγείαν των κορόιδων. Πού θα πάει όμως; Θά 'ρθουν και οι εκλογές...

Αυτός ο Παντελής και οι χιλιάδες όμοιοί του είναι που με εξοργίζουν κάθε φορά που αναλογίζομαι ότι μάλλον αποτελούν την πλειοψηφία γύρω μου. Αυτόν και τους χιλιάδες ομοίους του είχα προχτές στο μυαλό μου, όταν έγραφα τον επίλογο σ' εκείνο το γεμάτο θυμό σημείωμά μου. Αυτόν και τους χιλιάδες ομοίους του ξαναθυμήθηκα σήμερα, καθώς κάποιος πλανόδιος κιθαρωδός θυμήθηκε εκείνον τον γνωστό κυρ-Παντελή τού Πάνου Τζαβέλλα...

12 Ιανουαρίου 2017

Karoshi: πεθαίνοντας στην δουλειά

Τριγυρνώντας στο διαδίκτυο, ανακάλυψα μια καινούργια λέξη που έβαλαν στο λεξιλόγιό τους οι ιάπωνες: karoshi. Υποψιάζομαι ότι δεν πρέπει να υπάρχει άλλος λαός ο οποίος να έχει νιώσει την ανάγκη να εκφράσει μονολεκτικά κάτι που όλοι εμείς οι υπόλοιποι εκφράζουμε περιφραστικά: θάνατος από υπερεργασία.

Το θέμα μού κίνησε το ενδιαφέρον και άρχισα να ξεφυλλίζω την ηλεκτρονική The Japan Times. Σε άρθρο με τίτλο "Μία στις τέσσερις επιχειρήσεις στην Ιαπωνία λέει ότι εργαζόμενοι πραγματοποιούν πάνω από 80 ώρες υπερωριακή εργασία κάθε μήνα", διαβάζω μερικά ανατριχιαστικά πράγματα. Π.χ., στο 10,8% των επιχειρήσεων υπάρχουν εργαζόμενοι που δουλεύουν υπερωριακά από 80 έως 100 ώρες μηναίως ενώ στο 11,9% των επιχειρήσεων υπάρχουν εργαζόμενοι που ξεπερνούν τις 100 ώρες μηνιαίας υπερωριακής δουλειάς. Η κατάσταση είναι πολύ χειρότερη στους εργαζόμενους στον τομέα της πληροφορικής (IT workers), αφού στο 44,4% των επιχειρήσεων υπάρχουν άνθρωποι που δουλεύουν κάθε μήνα τουλάχιστον 80 ώρες παραπάνω από το κανονικό τους ωράριο. Να θυμίσω εδώ ότι η εβδομάδα έχει 40 εργάσιμες ώρες, οπότε 80 ώρες υπερωρία σημαίνει παραπανίσια δουλειά δύο εβδομάδων.


Εκτός από την πολύωρη καθημερινή δουλειά, το karoshi τρέφεται και από την συνήθεια των ιαπώνων να μη κάνουν χρήση τού δικαιώματός τους για ετήσια άδεια. Ο νόμος προβλέπει τέτοια άδεια 20 ημερών αλλά είναι ελάχιστοι οι εργαζόμενοι που παίρνουν έστω τις μισές. Ο υπουργός υγείας και επί κεφαλής τής υπηρεσίας που μάχεται κατά του karoshi Γιασουκάζου Κούριο προσπαθεί να πείσει τους συμπατριώτες του να κάνουν χρήση τής άδειάς τους, δίνοντας το καλό παράδειγμα: πέρυσι πήρε τις 17 από τις 20 ημέρες αδείας που δικαιούται. Στόχος τού Κούριο είναι να καταφέρει τους εργαζόμενους να παίρνουν τουλάχιστον το 70% της άδειας που τους αναλογεί.

Φυσικά, αυτό το φαινόμενο της ατέλειωτης και εξαντλητικής δουλειάς δεν θα μπορούσε να μην έχει επιπτώσεις. Κανείς δεν μπορεί να δουλεύει συνεχώς από το πρωί ως το βράδυ δίχως να μουρλαθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία τής ιαπωνικής αστυνομίας, το 2015 αυτοκτόνησαν 2.159 άνθρωποι λόγω προβλημάτων που αντιμετώπιζαν στην δουλειά τους. Βέβαια, karoshi δεν σημαίνει μόνο αυτοκτονία. Σημαίνει και εμφράγματα και εγκεφαλικά και... και... Ενδεικτικό τής κατάστασης είναι ότι τα μέλη των οικογενειών των θυμάτων τού karoshi έχουν φτιάξει σύλλογο (!), ο οποίος πιέζει προς κάθε κατεύθυνση προς εξεύρεση λύσης.

Παρένθεση. Επί κεφαλής αυτού του συλλόγου είναι η 67χρονη Εμίκο Τερανίσι, της οποίας ο σύζυγος αυτοκτόνησε προ εικοσαετίας, μη μπορώντας να αντέξει την πίεση της δουλειάς. "Δούλευε 4.000 ώρες τον χρόνο", λέει η Εμίκο, "και τον τελευταίο καιρό ένοιωθε πολύ εξαντλημένος αφού ούτε όρεξη για φαγητό είχε ούτε να κοιμηθεί μπορούσε". Κλείνει η παρένθεση.


Ίσως να μπορούσε κάποιος να εξηγήσει -κατά κάποιον τρόπο και μέχρι κάποιο σημείο- αυτή την "εργασιομανία" των ιαπώνων, αν ίσχυε το γνωστό παραμυθάκι "δουλεύουν παραπάνω, κονομάνε περισσότερα". Δυστυχώς, στην περίπτωση της Ιαπωνίας αυτό το παραμυθάκι είναι τελείως εκτός τόπου και χρόνου. Το ότι κάποιοι κονομάνε είναι σίγουρο. Όμως, εξ ίσου σίγουρο είναι ότι αυτοί δεν είναι οι εργαζόμενοι. Το παρακάτω διάγραμμα που δείχνει την εξέλιξη των μισθών στην χώρα του ανατέλλοντος ηλίου είναι λίαν εύγλωττο: οι ιαπωνικοί μισθοί έχουν κατρακυλίσει σε επίπεδα δεκαετίας 1980!

Το αποτέλεσμα των όσων είπαμε ως εδώ είναι απλό: η ζωή των ιαπώνων εργαζομένων τείνει να εκφραστεί από το ανεκδοτολογικό "σπίτι-δουλειά, δουλειά-σπίτι", αφού δεν υπάρχει ούτε χρόνος για διασκέδαση ή προσωπικές δραστηριότητες ούτε χρήμα για κατανάλωση. Το μόνο που υπάρχει είναι πρόσφορο έδαφος για την επέκταση του karoshi. Έδαφος το οποίο καλλιεργείται έντεχνα από το κεφάλαιο, το οποίο έχει καταφέρει να μεταλλάξει έναν ολόκληρο λαό (με παράδοση αιώνων στην τέχνη και την φιλοσοφία) και να τον πείσει ότι η αυτοπραγμάτωση επιτυγχάνεται μόνο μέσα από την σκληρή δουλειά. Ο σύγχρονος ιάπωνας έχει εκπαιδευθεί να δουλεύει ατελείωτα, να μη παίρνει άδεια και να μην απεργεί αν θέλει να μη ντρέπεται για τον εαυτό του. Μόνο που, αν όλα αυτά ήσαν σωστά, δεν θα υπήρχε karoshi...


Στα πλαίσια μιας πανεθνικής "αντι-karoshi" προσπάθειας, η κυβέρνηση σχεδιάζει μια καμπάνια, η οποία θα αρχίσει στις 24 Φεβρουαρίου. Τίτλος τής καμπάνιας είναι "Premium Friday" και στόχος της να πείσει τις επιχειρήσεις να αφήνουν το προσωπικό τους να φεύγει νωρίτερα (δηλαδή, να μη κάνει υπερωρίες) την τελευταία Παρασκευή κάθε μήνα. Υποτίθεται ότι μ' αυτόν τον τρόπο θα δίνεται η ευκαιρία στους εργαζόμενους να χαλαρώνουν, να διασκεδάζουν και να κάνουν τα ψώνια τους με την άνεσή τους έστω μια μέρα τον μήνα.

Ξέρω πως όλα αυτά ακούγονται από παράξενα έως και γελοία στα δικά μας αφτιά αλλά η κατάσταση είναι κάτι παραπάνω από σοβαρή. Η καπιταλιστική εκμετάλλευση της εργασίας έχει τόσο βαθειές ρίζες στην Ιαπωνία ώστε ακόμη κι αυτή η κουταμάρα που λέγεται Premium Friday είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα υλοποιηθεί. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ η συγκεκριμένη καμπάνια στηρίζεται από πολλές επιχειρήσεις και προωθείται από το υπουργείο οικονομίας, εμπορίου και βιομηχανίας (*), ο υπουργός Χιροσίγκε Σέκο δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν η Premium Friday θα ισχύσει και για το προσωπικό τού υπουργείου του! Πάντως, ο ίδιος καμαρώνει ότι έδωσε αυστηρή εντολή στις γραμματείς του να μη του κλείσουν κανένα ραντεβού για μετά τις 3 το μεσημέρι κατά την πρώτη Premium Friday...

----------------------------------
(*) Η καμπάνια Premium Friday σχεδιάστηκε αρχικά όχι ως αντίδοτο στο karoshi αλλά ως φάρμακο για την τόνωση της κατανάλωσης ("Government, Keidanren plan ‘Premium Friday’ campaign to boost consumption", The Japan Times, 18/10/2016).

Διαβάστε ακόμη:
- "Japan's Suicidal Salarymen Are Dying for Work", Vice, 18/12/2012
- "Japanese people 'dying from overwork' by putting in more than 60 hours a week", Independent, 1/8/2016
- "Premium Friday campaign seeks to curb Japan’s long work hours", The Japan Times, 2/1/2017

11 Ιανουαρίου 2017

Θυμός

"(...) Έχεις 10.000 ανθρώπους και κατόρθωσες κάπως να βολέψεις 9.000 και σου μείνανε χίλιοι σε σκηνές (…) Προσπαθείς να κάνεις δέκα, θα καταφέρεις τα οχτώ, δυστυχώς..."

Αυτά είπε σε τηλεοπτικό παράθυρο ο υπεύθυνος συντονισμού για το προσφυγικό Γιώργος Κυρίτσης, με το ανάλογο θλιμμένο ύφος. Πώς να μη θυμώσεις, να μην εκραγείς ακούγοντάς τον; Προσπάθησαν οι καημένοι "κάπως να βολέψουν" τους ανθρώπους που κινδύνευαν να πεθάνουν από το κρύο αλλά δεν το κατάφεραν πλήρως, "δυστυχώς". Και τώρα, τί υποτίθεται ότι πρέπει να κάνουμε εμείς, κύριε Κυρίτση; Να δείξουμε κατανόηση; Να κουνήσουμε το κεφάλι με συγκατάβαση; Να νιώσουμε ικανοποιημένοι που "βολέψατε" έστω τους περισσότερους; Να συγκινηθούμε μήπως;

Λέσβος, Μόρια, 2017: Άνθρωποι που περιμένουν να βολευτούν... κάπως... δυστυχώς...

Ε, όχι, κύριε Κυρίτση! Δεν νιώθουμε ούτε κατανόηση ούτε ικανοποίηση ούτε συγκίνηση. Αηδία νιώθουμε. Οι άνθρωποι, κύριε Κυρίτση, δεν είναι πραμάτεια. Δεν βολεύονται -και, μάλιστα, "κάπως"- στο πατάρι, στο κάτω ράφι ή στην αποθήκη. Εδώ, μωρέ, δεν βολεύονται τα δέντρα με λιγώτερο ουρανό και θα βολευτούν οι άνθρωποι με δυο κουβέρτες στο χιόνι;

Χώνεψέ το, κύριε Κυρίτση: δεν είναι κατόρθωμα "κάπως να βολέψεις" εννιά στους δέκα χιλιάδες. Είναι σκέτη αποτυχία. Καραμπινάτη αποτυχία. Και, μάλιστα, ολότελα ασυγχώρητη γιατί αυτή την κακοκαιρία την περιμέναμε από καιρό. Εις τι ακριβώς συνίσταται αυτό το "κατόρθωμα"; Ποιός τσομπάνος με δέκα χιλιάδες πρόβατα θα αισθανόταν ευχαριστημένος αν έχανε όχι χίλια αλλά δέκα ζωντανά επειδή δεν μπόρεσε να τα προφυλάξει από το κρύο; Κι εδώ δεν μιλάμε για πρόβατα, κύριε Κυρίτση. Μιλάμε για ανθρώπους.

Αν έχεις αντίρρηση κι επιμένεις να ρωτάς τι άλλο θα μπορούσες να κάνεις, να στο πω ευθέως: να κόψεις τον σβέρκο σου! Κι εσύ κι ο κύριος Μουζάλας. Έπρεπε να είχατε κόψει και τον σβέρκο σας και τον λαιμό σας να βρείτε λύση. Σε διαβεβαιώνω ότι λύσεις υπάρχουν αλλά το "αριστερό" σας μυαλό αδυνατεί να τις συλλάβει.

Τι πάει να πει, μωρέ, αρνούνται οι ξενοδόχοι ν' ανοίξουν τα ξενοδοχεία τους; Ας δεχτούμε ότι τους παρακαλέσατε να τα διαθέσουν για να προφυλαχτεί ο κόσμος απ' την παγωνιά και σας αρνήθηκαν. Ε, και; Να τα επιτάξετε! Κάτι λιμενεργάτες, κάτι φορτηγατζήδες, κάτι σκουπιδιάρηδες και κάτι καθηγητές ξέρετε να τους επιστρατεύετε, έτσι; Να μάθετε να επιστρατεύετε και ξενοδόχους, λοιπόν! Και εφοπλιστές! Και παπάδες!

Ναι, ρε σεις! Να τους επιστρατεύσετε όλους! Να μάθουν οι ξενοδόχοι ότι η πολιτεία δεν είναι μόνο για να μοιράζει επιδότήσεις από τα ΕΣΠΑ αλλά, άμα λάχει, είναι και για να χρησιμοποιεί το επιδοτημένο ξενοδοχείο προκειμένου να λύσει ένα ανθρωπιστικό πρόβλημα. Να μάθουν οι εφοπλιστές ότι το κράτος δεν υπάρχει μόνο για να μοιράζει δεκάδες εκατομμυρίων κάθε χρόνο για επιδοτήσεις σαπιοκάραβων που δήθεν εξυπηρετούν άγονες γραμμές αλλά, όταν χρειαστεί, κάνει αισθητή την παρουσία του επιτάσσοντας τον επιδοτημένο στόλο για να σώσει ανθρώπινες ζωές. Να μάθουν οι παπάδες ότι μια κυβέρνηση δεν θεωρεί φιλανθρωπικό έργο ούτε τους μεγάλους πολυελαίους ούτε το στήσιμο μη κυβερνητικών παραμάγαζων αλλά την διάθεση των ναών και των πάσης φύσεως κτηρίων της εκκλησίας προς ανακούφιση όσων έχουν ανάγκη. Αλλά, θα μου πεις, για να τα μάθουν αυτοί όλα τούτα, πρέπει πρώτα να τα μάθετε εσείς οι ίδιοι... Αυτό είναι όντως πρόβλημα.

Αμ, οι άλλοι, στον δήμο αθηναίων; Θα κάνουν -λένε- ΕΔΕ και ξερω 'γω τι άλλο για να τιμωρήσουν τον υπάλληλο που τόλμησε να φύγει από την δουλειά του μόλις σχόλασε και δεν κράτησε ανοιχτό το κατάστημα φιλοξενίας αστέγων όλο το βράδυ. Σοβαρά, ρε σεις; Τα πιστεύετε αυτά ή τα λέτε μόνο και μόνο για να πουλάτε μούρη στα κανάλια;

Αφήστε κατά μέρος την παρελκυστική συζήτηση για το αν έπρεπε ή δεν έπρεπε να δείξει ανθρωπιά ο υπάλληλος. Ούτε έχει σημασία το τι θα έκανα εγώ στην θέση του. Εδώ δεν είμαστε εξομολόγοι, να χορηγούμε άφεση αμαρτιών. Εγώ μπορεί να έπαιρνα τον άστεγο να τον φιλοξενήσω σπίτι μου, μπορεί και να τον έβριζα που μου καθυστερούσε την αναχώρηση. Εδώ μιλάμε για κοινωνική πολιτική. Κι όταν κάνεις κοινωνική πολιτική, κάνεις κοινωνική πολιτική! Δεν απευθύνεσαι στα αισθήματα των ανθρώπων. Αν πρέπει να κάνετε ΕΔΕ, να την κάνετε για να αναζητήσετε ευθύνες όχι από τον υπάλληλο που έφυγε στην ώρα του αλλά από εκείνους που έπρεπε να έχουν φροντίσει να υπάρχει κι άλλος υπάλληλος, διαθέσιμος για την νυχτερινή βάρδια.

Α, κάτι ακόμη! Για να έχετε απαίτηση από κάποιον που δούλεψε το οχτάωρό του να κάνει άλλο ένα οχτάωρο συνεχόμενο (και, μάλιστα, νυχτερινό), να πάρετε πίσω τις εγκυκλίους που απαγορεύουν ή πετσοκόβουν τις αμοιβές για υπερωριακή απασχόληση. Κοινωνική πολιτική με απλήρωτη εργασία δεν γίνεται! Το ξέρω ότι σας καλόμαθε η Γιάννα με τους ηλίθιους εθελοντές της το 2004 αλλά πρέπει κάποτε να αλλάξετε πλευρό.

Παλιό Φάληρο, 2017: Υπεύθυνοι για την εικόνα είναι οι υπάλληλοι που σχολάνε στην ώρα τους.

Παραδέχομαι ότι είμαι θυμωμένος. Όχι δηλαδή πως είχα ποτέ ψευδαισθήσεις για την αριστεροσύνη τού Κυρίτση και του Μουζάλα ή για την προοδευτικότητα του Καμίνη. Ο θυμός μου δεν έχει σχέση με αυτούς. Είμαι θυμωμένος με όλους όσους δεν θυμώνουν με όλα τούτα. Κι είναι πολλοί, γαμώτο...