"Σαξές στόρυ": Τα ανταλλάγματα

Λέγαμε χτες, λοιπόν, για το πόσο μας εντυπωσιάζει το εγγλέζικο του Αντώνη και ειδικά εκείνο το "σαξές στόρυ" στο οποίο επιμένει τελευταία. Για όσους δεν διαθέτουν την πολύγλωσση παιδεία τού πρωθύ, ας κάνουμε τον κόπο να πούμε ότι το "σαξές στόρυ" λέγεται στα ελληνικά "ιστορία επιτυχίας". Όχι πως ο Αντώνης δεν ξέρει ελληνικά ούτε πως είναι καραψωνάρα αλλά όταν η επιτυχία σου ξεπερνάει τα στενά όρια της φτωχής χώρας την οποία σε καταδίκασε η μαύρη μοίρα σου (μάνα κακομοίρα σου) να διαγουμίζεις, επιβάλλεται η χρήση της αγγλικής ώστε να καταλάβει όλος ο κόσμος το μέγεθος της επιτυχίας σου.

Πρώτα-πρώτα, ας φιλοσοφήσουμε λίγο το θέμα: τί μπορεί να σημαίνει "σαξές στόρυ"; Ζαλώνεσαι, ας πούμε, τα σέα και τα μέα σου και σκαρφαλώνεις ίσαμε το Έβερεστ. Όσο κι αν αυτό το έχουνε κάνει 4.000 νοματαίοι πριν από σένα, δεν παύεις να έχεις κι εσύ ένα "σαξές στόρυ" να διηγείσαι στα εγγόνια σου. Δηλαδή, σιγά το μεγαλειώδες που κατάφερες αλλά μαγκιά σου και καμποϋλήκι σου και δεν έβλαψες και κανένανε για να.το πετύχεις.

Ας πούμε τώρα ότι είσαι τεννίστας και, εκεί που δεν σε ξέρει ούτε η μάνα σου, σπάει ο διάολος το πόδι του, πας στο Ρολάν Γκαρός και φτάνεις στον τελικό, όπου χάνεις από τον Τζόκοβιτς. Εσύ κι αν έχεις "σαξές στόρυ" για να διηγείσαι, έτσι; Κι είσαι κι αγαπημένος με τον Σέρβο, που πρόσθεσε κι αυτός έναν ακόμη τίτλο στο δικό του "σαξές στόρυ". Σαν να λέμε, νικητής και χαμένος έχουν το δικό τους "σαξές στόρυ".

Πες τώρα πως ο διάολος δεν σπάει μόνο το πόδι του αλλά όλα του τα άκρα μαζί με την ουρά του και κερδίζεις τον τελικό. Αυτό κι αν είναι "σαξές στόρυ" αλλά μόνο για σένα. Καθ' ότι για τον Τζόκοβιτς δεν είναι μόνο σκέτη αποτυχία αλλά πιθανώς η πιο μαύρη στιγμή στην καρριέρα του. Σ' αυτή την περίπτωση, λοιπόν, το δικό σου "σαξές στόρυ" δημιουργεί απέναντί του ένα εξ ίσου σημαντικό "ανσαξές στόρυ".


Τώρα που τελειώσαμε την φιλοσοφική μας περιπλάνηση, νομίζω πως μπορούμε να κατατάξουμε το "σαξές στόρυ" του πρωθύ μας στην τρίτη κατηγορία. Ας αφήσουμε προς το παρόν την κουβέντα περί του περιεχομένου αυτής της "επιτυχίας" κι ας δούμε τα "ανσαξές στόρυ" που έχει δημιουργήσει. Πολύ συνοπτικά, λοιπόν, η επιτυχία στην οποία αναφέρεται ο πρωθύ, έχει προκαλέσει:

- Εντυπωσιακή έκρηξη της ανεργίας. Μιλάμε για μπιγκ-μπανγκ, σε σημείο να ξεπεράσουμε ως και την -επί σειρά ετών πρωταθλήτρια Ευρώπης στον τομέα αυτό- Ισπανία. Ειδικά στους νέους, μόνον ο ένας στους τρεις βρίσκει πλέον δουλειά κι αυτή κακοπληρωμένη. Όχι θέση πίτσα-μπόυ δεν βρίσκεις πια αλλά ούτε θέση στην Συγγρού, που να βάλεις το πιο σέξυ διχτυωτό καλτσόν.

- Ισοπέδωση κάθε έννοιας κοινωνικού κράτους. Η "δωρεάν παιδεία" έγινε θρίλλερ από ανέκδοτο που ήταν κάποτε, το κόστος της φαρμακευτικής περίθαλψης υπερτριπλασιάστηκε, η "φροντίδα στο σπίτι" για τους ανήμπορους ηλικιωμένους καταργήθηκε, ευκολώτερα βρίσκεις θέση καλεσμένου σε επίσημο δείπνο τού Ομπάμα παρά θέση σε παιδικό σταθμό για το παιδί σου, όταν αρρωσταίνεις δεν διαμαρτύρεσαι πια για τα ράντζα στα νοσοκομεία αλλά παρακαλάς να σε δεχτούν έστω κι αν πρέπει να στέκεσαι στο ένα πόδι. Αν είσαι άτομο με ειδικές ανάγκες, γίνεσαι υποχρεωτικά θρήσκος καθ' ότι μόνο σε θεό μπορείς πλέον να ελπίζεις για βοήθεια. Αν είσαι συνταξιούχος και δεν έχεις άλλους πόρους πλην της σύνταξής σου, σε τριβελίζει καθημερινά η ιδέα της αυτοκτονίας. Αν είσαι άνεργος και δεν έχεις γονείς να σε συντηρήσουν, γίνεσαι ή ληστής ή μετανάστης. Αν είσαι πτυχιούχος, γυρνάς από πρεσβεία σε πρεσβεία να δεις σε ποια χώρα υπάρχει δουλειά. Και, βέβαια, αν είσαι άγαμος, ούτε καν σκέφτεσαι να κάνεις οικογένεια.

- Καταλήστευση των εργαζομένων. Η δουλειά που κάποτε είχε αξία 751 ευρώ, υποτιμήθηκε με το έτσι γουστάρω σε 586 ευρώ. Η ίδια ακριβώς δουλειά αξίζει μόλις 511 ευρώ, αν δεν έχεις κλείσει τα 26 σου χρόνια, λες και ο εργοδότης δεν πληρώνει τα χέρια τού δουλευτή αλλά τον ληξίαρχο. Επίσης, η συσσωρευμένη εμπειρία 10 ή 15 χρόνων, η οποία σου επιτρέπει να αποδίδεις καλύτερα και σε λιγώτερο χρόνο, δεν πληρώνεται ούτε δεκάρα αλλά πάει δώρο στον εργοδότη σου. Και με δυο λόγια, σε μια σχέση εργασίας, ο εργοδότης είναι πλέον ο μόνος που έχει πλέον δίκιο σε όλα, άρα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει.

- Ανακατανομή πλούτου υπέρ των πλουσίων. Αν μας το έλεγε κάποιος πριν 20 χρόνια, θα τον παίρναμε με τις λεμονόκουπες. Αν κάποιος μας έλεγε, δηλαδή, ότι πρέπει να ξεζουμιστούν οι απλοί πολίτες για να ενισχυθούν οι βιομήχανοι και -κυρίως- οι τραπεζίτες, θα φωνάζαμε τους κυρίους με τα άσπρα να του φορέσουν το πουκάμισο με τα μανίκια που δένουν στην πλάτη και να τον μαζέψουν. Κι όμως, εμείς κάναμε το σκατό μας παξιμάδι για να μπορεί να παριστάνει τον πονηρό ο κάθε ηλίθιος Δασκαλόπουλος και για να μπορεί να "ανακεφαλαιώνεται" (παναπεί: να βγάζει τα σπασμένα από τις μαλακίες του) ο κάθε αεριτζής Σάλλας.

- Φορολόγηση ακόμη και των μη φορολογήσιμων. Εδώ μιλάμε για πογκρόμ. Εισφορές αλληλεγγύης απ' αυτούς που έχουν οι ίδιοι ανάγκη αλληλεγγύης. Χαράτσια επί χαρατσιών στην ακίνητη περιουσία, σε σημείο που από τη μια να σκέφτεσαι να χαρίσεις τα χωράφια και το σπίτι στο χωριό που σου άφησε ο γέρος σου κι από την άλλη να αισθάνεσαι γκραν μαλάκας, μιας και τόσα χρόνια φοβόσουν μήπως έρθουν οι κομμουνιστές και σου πάρουν την περιουσία. Δεν έχεις μία στην τσέπη αλλά έχεις τεκμήρια, οπότε πλήρωνε. Κοιμάσαι στα παγκάκια αλλά σου λένε πως, για να επιβιώσεις, κάπου βρήκες τρία χιλιάρικα, οπότε ξαναπλήρωνε. Αντί να πληρώνει το ασφαλιστικό σου ταμείο τα γυαλιά του παιδιού σου, πληρώνεις από την τσέπη σου και πας να πάρεις κατιτίς επιστροφή από το ταμείο... είπα να πάρεις; εισόδημα, οπότε πλήρωνε! Μας σκοτίσανε τα ούμπαλα τόσα χρόνια για την πράσινη ενέργεια, τα φωτοβολταϊκά και τις διάφορες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας...πλήρωνε τέλος ΑΠΕ στην ΔΕΗ, μαλάκα.

- Ξεπούλημα της εθνικής (δηλαδή, της λαϊκής) περιουσίας. Τί ακριβώς συστήνει η λογική; Ακριβώς το αντίθετο! Πόσο λογικό μπορεί να είναι να παίρνεις δημόσια μονοπώλια ή δημόσιους κολοσσούς (ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΠΑΠ, ΕΛΠΕ, ΕΥΔΑΠ, ΟΛΠ, ΔΕΣΦΑ κλπ κλπ), από τα οποία μαζεύεις του κόσμου τα λεφτά κάθε χρόνο (από κέρδη και φόρους) και να τα σκοτώνεις μπιρ παρά, την ώρα που η αξία τους στο χρηματιστήριο έχει πιάσει πάτο; Γι' αυτό πλήρωνε τόσα χρόνια ο έλληνας σαν πούστης; Για νά 'ρθει το κάθε ρώσσικο, γερμανικό ή κινέζικο σκουτόπανο να αρπάξει την περιουσία που έφτιαξε;


Αυτά -κυρίως- αποτελούν το αντάλλαγμα που καταβάλαμε προκειμένου να υλοποιηθεί το "σαξές στόρυ" για το οποίο κάνει λόγο ο πρωθύ. Μ' αυτά το πληρώσαμε. Αλλά...για μισό... Για μισό, γιατί με ζώνουν κάτι φίδια....

Επειδή εδώ είναι Ελλάδα και, ως εκ τούτου, ο καθένας είναι ό,τι δηλώνει, υπάρχει όντως "σαξές στόρυ"; Θέλω να πω, έχουμε πετύχει κάτι για το οποίο αξίζει να κορδώνεται ο πρωθύ μας ή η "επιτυχία" για την οποία μιλάμε έχει την ίδια αξία με τον "σοσιαλισμό" για τον οποίο μιλάει το ΠαΣοΚ ή με την "αριστερά" την οποία ευαγγελίζεται η ΔημΑρ;

Αύριο θα δώσουμε τον λόγο στον ίδιο τον πρωθύ για εξηγήσεις, με την ελπίδα να μας αποδείξει ότι αυτά που καταφέραμε ως χώρα, αξίζουν τα γαμησιάτικα που έχουμε πληρώσει ίσαμε τώρα ως λαός.

Ο τσιριμπίμ-τσιριμπόμ

Α, όλα κι όλα, δεν μπορείτε να πείτε! Τον καμαρώνουμε! Ανεξάρτητα από πολιτικές κι από εποχές, τον καμαρώνουμε μεσ' στα όλα! Και δεν του τό 'χα του παιδιού, να λέω την αλήθεια. Έτσι που τον έβλεπα με την φραντζούλα του και τα γυαλάκια του, τον είχα γραδάρει μάλλον για βουτυρομπεμπέ. Έχει κι αυτό το αλλοσούμπαλο περπάτημα, με τα χέρια να κουνιούνται σε στυλ "κάποιος-να-με-βιδώσει-γιατί-λασκάρησα", που σου προκαλεί ψιλοοίκτο... είναι κι αυτό το χαζό χαμόγελο, που θυμίζει ευτυχισμένο τρόφιμο ορφανοτροφείου σε κυριακάτικο περίπατο... είναι και που τον είχε στα νταχντιρντί και στο κουπεπέ ο Μητσοτάκουλας, μέχρι που τον κατούρησε... είναι κι αυτή η φυσιολογική συμπάθεια που νοιώσαμε για δαύτον τόσα χρόνια που ήταν στην απ' έξω και παρακάλαγε τα άλλα παιδάκια να τον παίξουν... Μ' όλα τούτα, πώς να φανταστείς ότι τούτο το παλληκαράκι θα έβγαινε τόσο τσιριμπίμ-τσιριμπόμ και θα έκρυβε μέσα του τόσο τσαμπουκά;

Μιλάμε για ΤΟΝ τσαμπουκά, έτσι; Αυτουνού έτσι και του πέσουνε στα χέρια μια ντουζίνα απεργοί, τους καθαρίζει για πρωινό. Έτσι και πάρει χαμπάρι ότι σκέφτεσαι να διαμαρτυρηθείς για ο,τιδήποτε, σου φοράει το χακί και σε στέλνει σκοπιά γερμανικό στην Γκατζολία και ταυτόχρονα αγγαρεία μαγειρεία στην Μαλουρδία. Αν μυριστεί λαθρομετανάστη, τον κουτουπώνει πριν προλάβει να πει κύμινο και τον στέλνει ολοσούμπιτο σπίτι του. Αν δει μπροστά του δημόσιο υπάλληλο, τον καρυδώνει στο πίτσι-φυτίλι. Αν ακούσει για καθηγητές ή δασκάλους και για φοιτητές ή μαθητές, τους κόβει τα πόδια. Αν πέσει στο μάτι του συνταξιούχος, τον εξοντώνει στο τρίτσα-κάτσα. Αν τύχει στο διάβα του δημόσιο σχολείο ή δημόσιο νοσοκομείο, το ξεθεμελιώνει. Αν ανακαλύψει κανένα χρυσαφικό στο σεντούκι, το ξεπουλάει. Μόνο με τους τραπεζίτες και τους βιομήχανους νοιώθει μια αδυναμία αλλά δεν κολλάμε, καθ' όσον κανείς δεν είναι τέλειος.

Το καλύτερό του, όμως, είναι ότι το άτομο δεν παρεκτρέπεται. Ό,τι κι αν γίνεται γύρω, διατηρεί την ψυχραιμία και τον αυτοέλεγχό του. Τον είδατε ποτέ να φωνάζει; Να βρίζει; Να κουνάει απειλητικά το δάχτυλο; Ποτέ! Το άτομο διδάσκει με κάθε του πράξη, με κάθε του λόγο. Δεν συμφωνείτε; Κακώς!

- Για προσέξτε τον πώς γέρνει ελαφρά το κεφάλι προς τα δεξιά όταν μιλάει, όπως ακριβώς κάνει όποιος αντιμετωπίζει με συγκατάβαση τον άσχετο συνομιλητή του. Θέλει να δώσει κάποιες εξηγήσεις με απλά λόγια αλλά είναι φανερό ότι κανένας δεν μπορεί να τον καταλάβει απολύτως. Σαν την μαμά που προσπαθεί να εξηγήσει στο μικρό της πώς γεννιούνται τα παιδιά ένα πράμα: αν του πει την αλήθεια θα το μπερδέψει, οπότε του πετάει μια μαλακία για κάτι πελαργούς και καθαρίζει.

- Σημειώστε πόσο ανάλαφρα κρατάει το χαρτάκι όπου είναι γραμμένο το ποίημα που απαγγέλλει. Έτσι, στέλνει σαφές μήνυμα ότι από την μια κρατάει σημειώσεις ώστε να είναι σίγουρο πως δεν θα χάσει τον δρόμο αλλ' απ' την άλλη δεν περιορίζεται στα γραμμένα καθ' ότι κατέχει πλήρως το θέμα και, συνεπώς, μπορεί να επεκταθεί. Ασφάλεια και όραμα, δύο σε ένα.

- Προσέξτε ότι συχνά-πυκνά εμφανίζεται με τις παρειές σκούρες, σαν να μην πέτυχε το κόντρα ξύρισμα. Είναι προφανές ότι έτσι μας στέλνει μήνυμα να μη πιστεύουμε όσα ακούμε τριγύρω (π.χ. ότι το τάδε ξυραφάκι ξυρίζει καλύτερα και τα τοιαύτα) και να μην ασχολούμαστε με τρίχες.

- Θυμηθείτε τότε που κυκλοφορούσε με το ένα μάτι δεμένο, σαν τον Νταγιάν. Όχι, καλέ, δεν είχε τίποτε ο άνθρωπος. Μήνυμα στην κοινωνία έστελνε, ότι πρέπει όλοι να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τα πράγματα, όπως ακριβώς έκανε κι εκείνος μόλις ανέλαβε το δοβλέτι.

- Θαυμάστε τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τον λόγο. Οι προηγούμενοι μας φέρνανε γέλια είτε με τα ελληνικά τους (π.χ. Σημίτης, Γιωρίκας) είτε με τα αγγλικά τους (π.χ. Μπουχέσας). Τούτο το αγόρι είναι απολαυστικό όποια γλώσσα κι αν μιλάει. Ώρες-ώρες, μάλιστα, νομίζω ότι ξεπερνάει και τον μεγάλο Αντρέα, έτσι που τον ακούω να αναφέρεται σε επανεκκινήσεις της οικονομίας, σε ανατροπές των κατεστημένων, σε χτυπήματα κατά των βολεμένων, σε παλιές δομές, σε νέα μείγματα κλπ

- Μια και θυμήθηκα τον Αντρέα, ετούτος μάλλον τον ξεπερνάει, γιατί δουλεύει καλά και το εγγλέζικο. Μη μου πείτε ότι δεν συγκλονιστήκατε ακούγοντάς τον να αναλύει στον πρόεδρο της δημοκρατίας το "φόλλοου απ" που έχει σχεδιάσει για την οικονομία μας! Είχατε ακούσει ποτέ τον Αντρέα να μιλάει εγγλέζικα; Ένα λατινικό είχε πει όλο κι όλο ο μακαρίτης κι εκείνο ήτανε το "μέα κούλπα".


Πώς ξεστράτισε έτσι ο λόγος μου; Άλλο ήθελα να γράψω όταν άρχιζα τούτο το σημείωμα κι άλλο μου βγήκε! Προφανώς, με συνεπήρε η τεράστια προσωπικότητα περί ης ο λόγος... Μόνο που τώρα είμαι υποχρεωμένος να μιλήσω και για το ωραιότερο εγγλέζικο που ακούσαμε ποτέ από πρωθυπουργικά χείλη: για το "σαξές στόρυ" της Ελλάδας.

Ας πάρω, όμως, μια ανάσα και συνεχίζω αύριο.

Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμεπντροπ: Βιβλιογραφία - Εργογραφία

Τον περασμένο μήνα αφιερώσαμε 18 σημειώματα στο περίφημο Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, εξετάζοντας ενδελεχέστατα τις συνθήκες οι οποίες οδήγησαν στην υπογραφή του. Φαίνεται πως πολλά από τα στοιχεία που παρατέθηκαν, ήσαν άγνωστα σε πολλούς αναγνώστες, μερικοί από τους οποίους ενδιαφέρθηκαν να μάθουν περισσότερα. Παράλληλα, κάποιοι άλλοι αναγνώστες ζήτησαν πρόσβαση σε πηγές, ασκώντας το δικαίωμα και την υποχρέωση κάθε σοβαρού αναγνώστη. Έτσι, αντί για την συνηθισμένη κυριακάτικη βιβλιοπαρουσίαση, το σημερινό σημείωμα θα συμπληρώσει εκείνη την σειρά με βιβλιογραφία-εργογραφία.

Ένα από τα πιο εύληπτα ολοκληρωμένα έργα για τον Β' Π.Π. είναι το φιλόδοξο "Β' Παγκόσμιος Πόλεμος 1939-1945: τα κυριότερα γεγονότα της μεγαλύτερης αναμέτρησης στην ιστορία", το οποίο κυκλοφόρησε το 2009 στην Ισπανία από την Centro Editor. Πρόκειται για συλλογικό έργο το οποίο μπορεί να φέρει έντονα τα χαρακτηριστικά τής αστικής ιστοριογραφίας αλλά είναι εντυπωσιακό σε απλότητα, σαφήνεια και περιεκτικότητα, ενώ προσφέρει άφθονο εποπτικό υλικό. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε την ίδια εποχή από την "Καθημερινή", σε 30 τομίδια των 144 σελίδων, τα οποία συνοδεύονταν κι από ισάριθμους σύμπηκτους δίσκους (cd). Στην σειρά που δημοσιεύθηκε εδώ, χρησιμοποιήθηκε υλικό από τον πρώτο τόμο του έργου.

Σημαντική βοήθεια στην ανάλυση των γεγονότων πήρα από το κλασσικό -και πάντοτε αμείωτης αξίας- έργο "Β' Παγκόσμιος Πόλεμος 1939-1945", το οποίο εκδόθηκε από το υπουργείο αμύνης τής ΕΣΣΔ. Εδώ χρησιμοποίησα την ιστορική τρίτομη έκδοση της "Κυψέλης" του 1959, η οποία είναι εμπλουτισμένη με ένθετους αναδιπλούμενους έγχρωμους χάρτες, πράγμα εξαιρετικά πρωτοποριακό για εκείνη την εποχή. Το έργο κυκλοφόρησε αργότερα και σε έναν τόμο (προφανώς συντομευμένο) από την "εκδόσεις 20ος αιώνας". Εδώ χρησιμοποίησα στοιχεία από τον πρώτο τόμο της "Κυψέλης". Αναζητείστε το έργο στα παλαιοβιβλιοπωλεία και, αν το βρείτε, μη διαστάσετε να το αποκτήσετε. Δεν θα μετανοιώσετε.

Τα βιβλία τού Ίαν Κέρσω "Χίτλερ 1889-1936: Ύβρις" και "Χίτλερ 1936-1945: Νέμεσις" συνιστούν απαραίτητο εργαλείο για κάθε μελετητή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Με τις συνολικά 2.100 σελίδες τους, ο Κέρσω κλείνει οριστικά την όρεξη σε όποιον θα ήθελε να ασχοληθεί με την βιογραφία τού Χίτλερ. Τί άλλο θα μπορούσε να γράψει κανείς; Η αναμφισβήτητη αξία τής δουλειάς τού Κέρσω υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι σχεδόν το ένα τρίτο του όγκου της αποτελεί σημειώσεις, παραπομπές και ερμηνευτικά σχόλια. Η Ύβρις φτάνει μέχρι την εισβολή στην Ρηνανία και μετά δίνει την σκυτάλη στην Νέμεσι, οπότε στην σειρά χρησιμοποίησα στοιχεία και από τα δυο βιβλία. Κυκλοφορούν από τις εκδόσεις "Scripta".

Δευτερευόντως, χρησιμοποίησα μερικές ενδιαφέρουσες σημειώσεις που είχα κρατήσει από τρία άλλα βιβλία, στα οποία έχουμε ήδη αναφερθεί από τούτη τη γωνιά. Πρόκειται για το "Οι πόλεμοι της μνήμης" του Χάκεν Φλάισερ, το "Το Ολίσθημα του Τσόρτσιλ" του Άντονυ Ρότζερς και "Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος" του Μάικλ Χάουαρντ.

Τέλος, πολύτιμο υλικό βρήκα στο διαδίκτυο, το οποίο παραμένει προσβάσιμο στον καθένα. Ψάξτε το. Για παράδειγμα, βρείτε λεπτομέρειες για την Αγγλογερμανική Ναυτική Συμφωνία στο σχετικό λήμμα τής Wikipedia (στα αγγλικά) και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την μυστική συμφωνία Τσώρτσιλ-Στάλιν στο αντίστοιχο λήμμα τής Metapedia (επίσης στα αγγλικά).


Υστερόγραφο: Τα ιστορικά γεγονότα είναι δεδομένα και σήμερα είναι πολύ δύσκολη η παραχάραξη ή η πλαστογράφησή τους. Θέλω να πω πως όλοι τα ίδια πράγματα μαθαίνουμε. Το πρόβλημα είναι πώς τα αναλύει κάποιος και σε ποια συμπεράσματα καταλήγει. Υπ' αυτή την έννοια, υπάρχουν δεκάδες άλλα βιβλία που έχω διαβάσει και επηρέασαν την σκέψη μου παρ' ότι μπορεί να είχαν ελάχιστη ή μηδαμινή σχέση με το θέμα που ανέπτυξα. Ελπίζω ότι δεν μου καταλογίσετε αβελτηρία επειδή δεν μπορώ να τα αναφέρω εδώ...

Ατυχώς, επιτύχαμε (ή, μήπως, τα λέω ανάποδα;)

Μερικές φορές, καθώς ακούω ειδήσεις ή διαβάζω εφημερίδες, αμφιβάλλω για την πνευματική μου διαύγεια. Καθ' ότι, αν βλέπεις ότι οι απόψεις σου διαφωνούν ριζικά με όσα υποστηρίζουν τόσοι και τόσοι μορφωμένοι αναλυτές γύρω σου... δεν μπορεί, σε ζώνουν οι φόβοι πως το μυαλουδάκι σου κουρκούτιανε.

Άκουγα, λόγου χάρη, τον Τσίπρα να υποστηρίζει ότι το μνημόνιο έχει αποτύχει και επιβάλλεται η αναθεώρηση, ο ανασχεδιασμός του. "Πώς να το κάνουμε, ρε γαμώτο", λέω κι εγώ, "ολόκληρος αρχηγός κόμματος που τον θέλουνε για πρωθυπουργό 3 ψηφοφόροι στους 10, κάτι παραπάνω θα ξέρει από μένα που νομίζω ότι το μνημόνιο λειτουργεί μια χαρά". Έτσι δεν είναι; Στο κάτω-κάτω, αυτός έχει κι ένα κάρο επιτελεία που υποβοηθούν την σκέψη του. Εγώ τί έχω; Μόνο την γκλάβα μου.

Έλα, όμως, που είναι στην μέση κι αυτός ο κωλοεγωισμός! Πώς να παραδεχτείς ότι ο άλλος έχει δίκιο κι εσύ λες μαλακίες; Οπότε, ας τα βάλουμε κάτω τα πράγματα, ας τα ψειρίσουμε και βλέπουμε. Σύμφωνοι; Πάμε, λοιπόν!

Τί μας έλεγε το μνημόνιο; Αυτό που έλεγε ο Μητσοτάκουλας, ότι καταναλώνουμε περισσότερα από όσα παράγουμε. Επομένως, έπρεπε να περιορίσουμε την κατανάλωση, έτσι; Αμ, εμείς δεν την περιορίσαμε απλώς. Την εκμηδενίσαμε. Πάει η οικοδομή, πάνε τα αυτοκίνητα, πάνε τα μικρομάγαζα, πάνε τα καταναλωτικά δάνεια, πάνε τα πάντα. Ούτε πετρέλαιο για να ζεσταθούμε τον χειμώνα δεν αγοράσαμε. Ως και τα φάρμακα περικόψαμε, διάολε. Άρα, ο στόχος επετεύχθη.

Τί άλλο έλεγε το μνημόνιο; Ότι υπάρχει πρόβλημα ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων λόγω υψηλού κόστους εργασίας. Κι εμείς τί κάναμε; Όχι απλώς μειώσαμε το κόστος εργασίας αλλά του βατέψαμε την μάνα! Πρώτα-πρώτα, καταργήσαμε τις συμβάσεις εργασίας, ώστε να μπορεί κάθε επιχειρηματίας να πληρώνει όσα γουστάρει. Έπειτα, ρίξαμε τον κατώτερο μισθό στα 586 ευρώ και στείλαμε τα νέα παιδιά να δουλέψουν οχτάωρο για σκάρτο εικοσάρι καθαρά, παναπεί για λιγώτερο από δυόμιση ευρώ την ώρα. Κατόπιν, αλαφρώσαμε τους επιχειρηματίες από τις αποζημιώσεις, ώστε να μπορούν να απολύουν όποιον θέλουν, στο τζάμπα. Μετά, ψαλιδίσαμε τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις των επιχειρηματιών, δίχως να λογαριάσουμε ότι έτσι παίρνει ο διάολος τα ασφαλιστικά μας ταμεία και γι' αργότερα σχεδιάζουμε κι άλλο τέτοιο ψαλίδισμα. Άρα, πιάσαμε κι αυτόν τον στόχο.

Πάμε παρακάτω. Σύμφωνα με το μνημόνιο πάντα, είχαμε πρόβλημα με τον υδροκεφαλισμό του δημοσίου. Πήγαμε κι εμείς να μειώσουμε τον δημόσιο τομέα αλλά πήραμε φόρα και τον ξεκωλιάσαμε τελείως! Ενοποιήσαμε και καταργήσαμε ένα σωρό ΔΟΥ και τώρα όποιος τσιριγώτης (σ.σ.: Τσιρίγο λέγονται τα Κύθηρα) έχει δουλειά στην εφορία, θα πηγαίνει στον Πειραιά. Ενοποιήσαμε και καταργήσαμε ένα σωρό σχολεία, στέλνοντας αμέτρητα πιτσιρίκια δεκάδες χιλιόμετρα μακρυά από το σπίτι τους (φυσικά, καταργήσαμε και τα λεωφορεία που μετέφεραν τους μαθητές). Ενοποιήσαμε και καταργήσαμε δεκάδες πανεπιστημιακές σχολές, αναγκάζοντας κάποιον καβαλιώτη που είχε επιλέξει να σπουδάσει σε σχολή της πόλης του, να μετακομίσει ντε και καλά στην Θεσσαλονίκη ή κάποια κοπέλλα που ξεκίνησε να σπουδάζει μαμμή, να τελειώσει βοηθός φαρμακοποιού. Κλείσαμε υπηρεσίες, διαλύσαμε φορείς... Γενικά, κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να μη μείνει τίποτε όρθιο. Άρα, μια χαρά τα πήγαμε κι εδώ.

Επίσης, το μνημόνιο υπεδείκνυε άλλη μια πληγή που έπρεπε να θεραπεύσουμε: τους πολλούς δημόσιους υπαλλήλους. Τί κάναμε εμείς; Τους καρατομήσαμε! Κατ' αρχάς, βάλαμε στο μάτι όλους τους επίορκους κι επειδή αυτοί που ξέραμε ήσαν λίγοι, φροντίσαμε να φτιάξουμε κι άλλους. Μετά, ψηφίσαμε νόμο-ιδιώνυμο, ώστε να μπορούμε να διώχνουμε όποιον τολμήσει έστω να σκεφτεί να διαφωνήσει με το επίσημο κράτος. Κατόπιν, αλλάξαμε το νομικό καθεστώς αμέτρητων φορέων Δημοσίου Δικαίου σε Ιδιωτικού Δικαίου, ώστε να μπορούμε να απολύουμε όσους θέλουμε, μιας και οι δημόσιοι υπάλληλοι αυτών των φορέων έχουν γίνει πλέον ιδιωτικοί. Και, φυσικά, ξεμπερδέψαμε μια για πάντα με κάτι ωρομίσθιους, κάτι αναπληρωτές, κάτι συμβασιούχους και λοιπά σαπρόφυτα. Άρα, απόλυτη επιτυχία κι εδώ.

Τί άλλο έλεγε το μνημόνιο πως έπρεπε να κάνουμε; Αποκρατικοποιήσεις. Χμμμ... Εδώ πρέπει να παραδεχτώ ότι κάπου το ψιλοκαθυστερήσαμε το ζήτημα. Νά 'ναι καλά, όμως, κάτι καλά παιδιά (π.χ. Πρετεντέρης, Μπάμπης [ένας είναι ο Μπάμπης], Ρογκάκος, Καψήδες, Πορτοσάλτες και λοιποί συγγενείς) που, με το πολύ το πίτσι-πίτσι τους, ανάγκασαν την κυβέρνηση να βάλει στο τιμόνι τού ΤΑΙΠΕΔ ένα καλό παλληκάρι (χουντικός είναι αλλά δημοκράτης και καλό παιδί) και μπήκε το νερό στ' αυλάκι. Κι όταν μιλάμε για νερό, το εννοούμε, έτσι; Όχι μόνο θα πουλήσουμε και την τελευταία σταγόνα αλλά θα κόψουμε και τον κώλο όποιου αλήτη τολμήσει και βγάλει λεκάνη στο μπαλκόνι του για να μαζέψει το νερό της βροχής! Δεν θα μείνει κόθρος, λέμε. Λιμάνια, αεροδρόμια, ενέργεια, παιδεία, υγεία, συγκοινωνίες, πιάτσες ταξί, μπορντέλλα... όλα στο σφυρί. Πάρε κόσμε ό,τι θες και δώσε όσα θες, δεν θα τα χαλάσουμε. Άρα, κι εδώ άριστα θα πάρουμε.


Πείτε μου, λοιπόν, τί είναι αυτό που δεν καταλαβαίνω; Τί διάβολο βλέπει ο Τσίπρας και λέει ότι το μνημόνιο απέτυχε; Δηλαδή, πόσο πρέπει να πέσει το μεροκάματο για να πετύχει το μνημόνιο; Στα 18 ευρώ μεικτά (15 καθαρά), όπως λένε οι χρυσαυγήτες; Μήπως στα 10 σεντς την ώρα, παναπεί όσα πληρώνουν οι φασονατζήδες τούς μπαγκλαντέζους; Ή, καλύτερα, να καταργήσουμε τελείως το μεροκάματο και να βολευόμαστε μ' ένα σκέτο πιάτο φαΐ;

Τέλος πάντων, εγώ υποστηρίζω πως η ατυχία μας είναι ότι το μνημόνιο πέτυχε. Ο Τσίπρας ισχυρίζεται ότι είμαστε άτυχοι επειδή το μνημόνιο απέτυχε. Πείτε μου, για να μη τρελλαθώ, τί διάολο θα "επαναδιαπραγματευτεί" ο συνιστώμενος της αριστεράς και της προόδου, προκειμένου να πετύχει το μνημόνιο και να ευτυχήσουμε ως λαός.

Αναπτυχθήκαμε!

Ήταν να μη βγει στο σεργιάνι ο Αντώνης. Άπαξ και βγήκε...ώπα! Άπαξ κι ο Ανοιξιάτικος πήρε σβάρνα τσι ρούγες...κάτσε καλά, λέμε! Άλλωστε, ο τεράστιος τό 'λεγε από χρόνια πως χρειαζόμαστε "άλλο μείγμα πολιτικής". Τώρα που έχει την κουτάλα στα χέρια του, είναι δυνατόν να μη φτάξει το χαρμάνι σαν τα μούτρα του;

[Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η ύφεση στον τόπο μας αναμένεται να φτάσει εφέτος το 4,8% ενώ θα συνεχιστεί και το 2014 (για έβδομο συνεχόμενο χρόνο), φτάνοντας το 1,8%.]

Αναπτυχθήκαμε!

Διάολε, μέχρι την Κίνα έφτασε η σκούφια τού ασύγκριτου, κυνηγώντας την ανάπτυξη! Ήταν δυνατόν να του ξεφύγει η πουτάνα; Και στο Έβερεστ να κρυβόταν (που λέει ο λόγος), θα την ξετρύπωνε. Τελικά, την στρίμωξε σε κάτι στενά, κάπου εκεί, ανάμεσα Αζερμπαϊτζάν και Γέφυρας του Αδάμ στην Νότιο Κίνα, την άρπαξε από τον σβέρκο και μας την έφερε.

[Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η επίσημη ανεργία στην χώρα μας θα διαμορφωθεί εφέτος στο 27,8% και του χρόνου θα σκαρφαλώσει στο 28,4%. Η επίσημη, έτσι; Παναπεί, δεν λογαριάζονται όσοι δουλεύουνε δίωρα ή τρίωρα κι όσοι κάνουνε 1-2 μεροκάματα την εβδομάδα.]

Αναπτυχθήκαμε!

Το επιβεβαίωσε κι ο Βρούτσης, έτσι; Δεν ξέρω αν το προσέξατε αλλά ο γίγαντας δεν παίζεται. Δεν υπάρχει, λέμε! Τετραγώνισε τον κύκλο, ο τρισμέγιστος! Κατάφερε να μειωθούν οι άνεργοι κι ας αβγαταίνει η ανεργία!! Μάρτυράς του η ΕλΣτατ.

[Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το δημόσιο χρέος μας θα διαμορφωθεί εφέτος στο 183,7% του ΑΕΠ και του χρόνου θα εκτιναχτεί στο 189,2%. Όταν, πριν κανά τριάρι χρόνια, ο Γιωρίκας πήγε στο Καστελλόριζο για να μας πει πως φώναξε την τρόικα, το χρέος ήταν στο 150% του ΑΕΠ. Και για να μη ξεχνιόμαστε: η συνθήκη τής Λισαβόνας ορίζει όριο το 60%.]

Αναπτυχθήκαμε!

Σιγά που δεν θα τα κατάφερνε η τρικομματική! Με Αντώνη καπετάνιο, Φωτάκια για πυξίδα και Βαγγέλα για έρμα (δηλαδή, σαβούρα), η πετυχεσιά ήταν εξασφαλισμένη από χέρι. Τρίο άχαστο, λέμε! Αυτοί κι ο Αστραχάν! Και το καταλαβαίνει κι ο κόσμος, έτσι; Μια χαρά τα πάνε στις δημοσκοπήσεις κι ο φραντζάτος κι ο αριστερός (ο χοντρός και που εξακολουθεί να υπάρχει, επιτυχία είναι).

[Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι εξαγωγές μας άρχισαν να αυξάνονται, όπερ σημαίνει ότι η εθνική μας ανταγωνιστικότητα βελτιώνεται, αλλά ακόμη είμαστε μακρυά από τον στόχο. Παναπεί, οι μισθοί βρίσκονται ακόμη ψηλά και πρέπει να μειωθούν κι άλλο.]

Αναπτυχθήκαμε!

Και πού είσαστε ακόμη! Μόλις ξεπουληθούν κι όσα έχουν μείνει απούλητα, εκεί να δείτε ανάπτυξη! Μια αναπτυξάρα ΝΑ, με το συμπάθειο! Να τρώει η σύζυγος και στην γκόμενα να μη δίνει! Το μόνο που μένει είναι να φύγει κι η παραγγελία για τα χρυσά κουτάλια. Αλλά πού θα πάει; Θα γίνει κι αυτό. Και μετά...θα καθόοοοοοοομαστε!

[Σύμφωνα με τον Προβόπουλο, οι εργαζόμενοι δεν στρέφονται προς την επαγγελματική ή την ιδιωτική ασφάλιση λόγω της γαλαντομίας των δημόσιων ασφαλιστικών φορέων. Δηλαδή, οι έλληνες βολεύονται με τις παχυλές συντάξεις που χορηγούν τα ασφαλιστικά ταμεία και δεν έχουν λόγο να κάνουν ιδιωτική ασφάλιση. Παναπεί, πρέπει να περικοπούν περαιτέρω οι συντάξεις ώστε να αλλάξει νοοτροπία ο έλληνας.]

Αναπτυχθήκαμε!

Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ - 18. Επίλογος και συμπεράσματα

Κι ενώ ο πόλεμος ξεσπάει, ο Τσάμπερλαιν έχει χάσει τον μπούσουλα. Δεν καταλαβαίνει τι ήταν αυτό που πήγε στραβά και, κυρίως, δεν ξέρει πώς να αντιδράσει. Παρά ταύτα και παρά τον καρκίνο που τον πλήττει, παραμένει στην θέση του. Όμως, όλοι -εντός κι εκτός Βρεττανίας- καταλαβαίνουν ότι πλησιάζει η ώρα τού Ουίνστον Τσώρτσιλ. Τυπικά, ο Τσώρτσιλ έγινε πρωθυπουργός μόλις ο Τσάμπερλαιν παραιτήθηκε με το καζίκι τής Δουνκέρκης (Μάιος 1940), αλλά είχε αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες αμέσως μόλις άρχισε ο πόλεμος.

Ο Τσώρτσιλ είναι ένας μάλλον υπερτιμημένος πολιτικός. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η ξεροκεφαλιά του έχει γίνει πρόξενος καταστροφών. Τί να πρωτοθυμηθεί κανείς; Το καταστροφικό του σχέδιο για απόβαση στα Δαρδανέλλια κατά τον Α' Π.Π.; Την άλλη συμμαχική καταστροφή στα Δωδεκάνησα κατά τον Β' Π.Π.; Την ηλίθια επιμονή του να αποβιβαστούν οι σύμμαχοι πρώτα στην Πελοπόννησο και αργότερα στην νοτιοανατολική Γαλλία αντί στην Νορμανδία; Την εμμονή του στην διατήρηση της βρεττανικής αυτοκρατορίας, όταν όλοι έβλεπαν ότι ο βρεττανικός λέων έπνεε τα λοίσθια; Τα απανωτά λάθη του τα οποία παρά λίγο να κοστίσουν στους συμμάχους την Βόρεια Αφρική, κάτι που ίσως να είχε συμβεί αν ο Ρόμμελ δεν ξέμενε από καύσιμα; Την πολύμηνη καθυστέρηση στην δημιουργία ενός δυτικού μετώπου, το οποίο θα ανακούφιζε τους σοβιετικούς;

Παρ' όλα αυτά, ο Τσώρτσιλ ήταν ο μόνος που αντελήφθη απολύτως το νόημα του Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου. Κατάλαβε το παιχνίδι τού Στάλιν και από τότε η εκτίμησή του προς τον σοβιετικό ηγέτη όλο και μεγάλωνε (*). Όσο κι αν το συμφέρον της Βρεττανίας απαιτούσε μια αποδυναμωμένη ΕΣΣΔ, ο Τσώρτσιλ δεν άργησε να διαπιστώσει ότι ο προσεταιρισμός των σοβιετικών ήταν πλέον ο μόνος τρόπος για να συγκρατηθεί ο εκτός ελέγχου Χίτλερ: αν κάποιος μπορούσε να σταματήσει την Βέρμαχτ, αυτός ήταν μόνον ο Κόκκινος Στρατός.

Έτσι, λοιπόν, τον Οκτώβριο του 1939 και ενώ ο πόλεμος ήδη μαινόταν, ο Τσώρτσιλ ήρθε σε ανεπίσημη επαφή με τον Στάλιν, προκειμένου να φτάσουν σε κάποια συνεννόηση. Φυσικά, ο Στάλιν δέχτηκε. Οι συζητήσεις κράτησαν περίπου τρεις μήνες και κατέληξαν σε μια μυστική συμφωνία ανάμεσα στους δυο άνδρες (σ.σ.: υπενθυμίζω ότι ο Τσώρτσιλ δεν έχει γίνει ακόμη πρωθυπουργός), η οποία προέβλεπε συμμαχία Αγγλίας-ΕΣΣΔ ώστε να δημιουργηθούν 4 μέτωπα με την Γερμανία: στις Κάτω Χώρες, στην Δανία, στην Γαλλία και στην ανατολή. Ο Τσώρτσιλ θα αναλάμβανε αφ' ενός μεν να βάλει στο παιχνίδι ΗΠΑ και Γαλλία αφ' ετέρου δε να προχωρήσει στις απαραίτητες συνεννοήσεις με Δανία, Νορβηγία και Σουηδία. Τελικά, το μυστικό αυτό σύμφωνο υπεγράφη από τον Στάλιν στις 28 Ιανουαρίου 1940 και από τον Τσώρτσιλ στις 8 Φεβρουαρίου.

Βέβαια, οι εξελίξεις του πολέμου (εισβολή των γερμανών σε Δανία και Νορβηγία, άρνηση των ΗΠΑ να βγουν αμέσως στον πόλεμο, επιμονή της Σουηδίας σε ουδετερότητα κλπ) δεν κατέστησαν εφικτή την υλοποίηση της συμφωνίας Στάλιν-Τσώρτσιλ. Όμως, η σύναψη αυτής ακριβώς της συμφωνίας και, μάλιστα, με πρωτοβουλία ενός ορκισμένου αντικομμουνιστή, ανατρέπει και την παραμικρή ένσταση σχετικά με τον πραγματικό στόχο που είχε το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ και με τις αντικειμενικές συνθήκες που οδήγησαν στην σύναψή του.

Συνοψίζοντας με δυο λόγια όσα αναφέραμε ως τώρα, μπορούμε να πούμε ότι με την σύναψη του Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου, ο Στάλιν επεδίωκε δυο βασικά πράγματα. Πρώτον, να κερδίσει χρόνο ώστε να προετοιμαστεί όσο τον δυνατόν καλύτερα για την -θεωρούμενη ως σίγουρη- χιτλερική επίθεση. Και, δεύτερον, να δείξει στην δύση ότι ο κίνδυνος από την επέλαση του φασισμού δεν αποτελούσε πρόβλημα μόνο για τους κομμουνιστές.

Παράλληλα, υπογράφοντας το Σύμφωνο, ο Στάλιν έδωσε δύση δυο μηνύματα. Πρώτον, έδειξε στους δυτικούς πως είχε καταλάβει απολύτως το σχέδιό τους να στρέψουν την Βέρμαχτ κατά της ΕΣΣΔ. Και, δεύτερον, τους προειδοποίησε (εμμέσως πλην σαφέστατα) ότι η Μόσχα δεν ήταν διατεθειμένη να σηκώσει μοναχή της το βάρος της απόκρουσης του χιτλερικού κινδύνου.

Τελικά, εφ' όσον η Ιστορία γράφεται με γεγονότα και υπό την έννοια ότι και οι κύριες επιδιώξεις επιτεύχθηκαν και τα μηνύματα έπιασαν τόπο, πρέπει να δεχτούμε ότι το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ απεδείχθη μοναδική επιτυχία τής σοβιετικής διπλωματίας.


Φτάνοντας στο τέλος αυτής της σειράς, πρέπει να απαντήσουμε και στο τελευταίο ερώτημα για το οποίο κάναμε λόγο χτες. Αφορά μια "εθνικόφρονης" προέλευσης συκοφαντία κατά του ΚΚΕ και των κομμουνιστών εν γένει, πως τάχατες αρνήθηκαν να πολεμήσουν κατά την εισβολή τής Βέρμαχτ στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941. Σύμφωνα με την κατηγορία, οι κομμουνιστές αρνήθηκαν να πολεμήσουν τον εισβολέα λόγω του Συμφώνου Μολότοφ-Ρίμπεντροπ.

Βέβαια, η ιστορική αλήθεια αποστομώνει τους πάσης φύσεως συκοφάντες (χουντικούς, χρυσαυγήτες, ταγματασφαλίτες και λοιπούς ηλίθιους) εφ' όσον δεν υπάρχει ούτε μία μαρτυρία κι ούτε ένα έγγραφο που να συμφωνεί με τα λεγόμενά τους. Ίσα-ίσα που το αντίθετο συμβαίνει. Αλλά πέρα κι απ' αυτά, τώρα πλέον καταλαβαίνουμε ότι δεν ήταν ποτέ δυνατόν να δώσει η Μόσχα "γραμμή" στους κομμουνιστές να μη πειράξουν τους ναζί. Για να μη τρελλαθούμε, δηλαδή!


Και τώρα, ο λόγος σε όσους επιμένουν να μιλούν για "κατάπτυστο" σύμφωνο ανάμεσα σε "μαύρο και ερυθρό φασισμό". Εμείς ό,τι είχαμε να πούμε, το είπαμε. Καιρός να δούμε και τα δικά τους στοιχεία. Αν έχουν.


(*) Εκτός από τα καταγεγραμμένα κολακευτικά σχόλια που έκανε κατά καιρούς ο Τσώρτσιλ για τον Στάλιν, κυκλοφορεί ευρέως ένας "ύμνος", τον οποίο υποτίθεται ότι εκφώνησε ο Τσώρτσιλ στην Βουλή των Λόρδων το 1959, κατά την επέτειο των 80 χρόνων από την γέννηση του σοβιετικού ηγέτη. Λυπάμαι που ίσως στενοχωρήσω κάποιους αλλά θεωρώ αυτό το κείμενο πλαστό. Δεν είναι μόνο το ότι δεν μπορώ να το βρω αλλού παρά μόνο στο διαδίκτυο. Κυρίως, είναι ζήτημα λογικής: εκτιμώ ότι είναι των απιθάνων απίθανο να συνεδρίασε η Βουλή των Λόρδων για να τιμήσει τα 80 χρόνια από την γέννηση του Στάλιν και, μάλιστα, να βγάλει τον πανηγυρικό της ημέρας ο Τσώρτσιλ! Παρά ταύτα, αν κάποιος έχει κατά νου κάποια σοβαρή πηγή, ας μου την γνωστοποιήσει. 



Επίμετρο
Τα κείμενα αυτής της σειράς γράφτηκαν μάλλον αυθόρμητα και δίχως προεργασία ή λογοτεχνική επιμέλεια, όμως αυτό δεν μειώνει ούτε θέτει εν αμφιβόλω την εγκυρότητα των στοιχείων που παρατέθηκαν. Φυσικά, επειδή η πραγματική Ιστορία δεν έχει σχέση με προσωπικές εκτιμήσεις, όπου υπάρχουν τέτοιες οφείλονται αποκλειστικά σε μένα. Κι όπως συνηθίζω να λέω προς τους αυστηρούς κριτές, κάθε κριτική είναι όχι απλώς δεκτή αλλά και επιβεβλημένη εφ' όσον κατανοεί ότι απλώς γράφω στο ιστολόγιό μου και δεν συντάσσω διδακτορική εργασία.

Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ - 17. Το μυστικό πρωτόκολλο

Ας δούμε τώρα τι περιελάμβανε το μυστικό πρωτόκολλο, το οποίο επισυνάφθηκε στο κυρίως σώμα τού Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου. Πρώτα-πρώτα, γερμανοί και σοβιετικοί συμφωνούσαν να χωρίσουν την Πολωνία με σύνορο τον ποταμό Βιστούλα. Επίσης, η Γερμανία δεχόταν να παραδώσει στον σοβιετικό έλεγχο την Φινλανδία και τις Βαλτικές Χώρες, πλην της Λιθουανίας. Τέλος, οι γερμανικές μειονότητες που βρίσκονταν στην σοβιετική περιοχή (Βαλτική, Μπουκοβίνα, Βεσσαραβία κλπ) θα αποχωρούσαν.

Θα έλεγε κανείς ότι αυτό το μυστικό πρωτόκολλο φτιάχτηκε καθ' υπαγόρευση του Στάλιν. Οι γερμανοί δέχονταν, δίχως αντίρρηση, να ανακτήσει η ΕΣΣΔ όλα τα εδάφη που είχαν καταλάβει οι πολωνοί το 1920 (δυτική Ουκρανία, δυτική Λευκορωσσία κλπ) και όπου κατοικούσαν πάνω από 20 εκατομμύρια άνθρωποι. Παράλληλα, η Σοβιετική Ένωση ανακτούσε όλα τα έδάφη τα οποία είχαν χαθεί για την Ρωσσία με την συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ. Ταυτόχρονα, οι γερμανοί άφηναν "κρεμασμένους" τους φινλανδούς, οι οποίοι είχαν καταπατήσει αμιγώς ρωσσικά εδάφη και ήλπιζαν πως -με την βοήθεια των γερμανών- θα ανασύντασσαν την παλιά "Μεγάλη Φινλανδία", που έφτανε σχεδόν ως την Κριμαία.

Το μυστικό πρωτόκολλο "διέρρευσε" σχεδόν αμέσως και οι αγγλογάλλοι κόντεψαν να πάθουν εγκεφαλικό. Τώρα πια δεν ήσαν καθόλου βέβαιοι πως ο Χίτλερ θα χτυπούσε την ΕΣΣΔ. Σίγουρα, δεν θα την χτυπούσε αμέσως. Αν εξαφάνιζε την Πολωνία και παγίωνε τα ανατολικά του σύνορα στον Βιστούλα, θα στρεφόταν νότια, προς την Ρουμανία. Κι από κει και κάτω, η Μεσόγειος δεν ήταν μακρυά και ο κίνδυνος να ταχθεί η Τουρκία στο πλευρό τού Άξονα ήταν μεγάλος (άλλωστε, κατά τον Α' Π.Π. η Τουρκία είχε πολεμήσει στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων, κατά της Αντάντ).

Οι βρεττανοί έκαναν την τελευταία προσπάθειά τους να αποτρέψουν το αναπότρεπτο: δυο μέρες μετά την υπογραφή τού Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου, η συμμαχία Λονδίνου-Βαρσοβίας αναβαθμίστηκε σε σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας. Ο Χίτλερ δεν πολυσκοτίστηκε. Την 1η Σεπτεμβρίου 1939, οι γερμανικές δυνάμεις μπήκαν στην Πολωνία. Αυτή η ημέρα θεωρείται (με αρκετή αυθαιρεσία, πάντως) ως η έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 3 του μηνός η Αγγλία, σύμφωνα προς όσα είχε συνυπογράψει λίγες μέρες πρωτύτερα με την Πολωνία, κήρυξε τον πόλεμο κατά της Γερμανίας. Λίγη ώρα αργότερα, το ίδιο έκανε και η Γαλλία.

Η αλήθεια είναι ότι αυτός ο πόλεμος που κήρυξαν οι αγγλογάλλοι κατά των γερμανών είναι λιγουλάκι...περίεργος: παρά την κήρυξή του, οι σύμμαχοι δεν εκδήλωσαν καμμία απολύτως επιχείρηση κατά της Γερμανίας, επί μήνες! Οι μεν γάλλοι οχυρώθηκαν στην Γραμμή Μαζινό και περίμεναν, οι δε βρεττανοί αποβιβάστηκαν στην βορειοανατολική Γαλλία και...περίμεναν επίσης. Το μόνο που έκαναν οι άγγλοι ήταν να υποκινήσουν την Φινλανδία σε πόλεμο με την ΕΣΣΔ, ενισχύοντάς την με πολεμικό υλικό, με στόχο την δημιουργία ενός μετώπου, το οποίο θα απασχολούσε τις σοβιετικές δυνάμεις (*).

Ο Στάλιν δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με την στάση αναμονής των δυτικών. Ήξερε πως, αργά ή γρήγορα, οι ναζί θα κινούνταν κατά της Μόσχας και χρειαζόταν επειγόντως το άνοιγμα ενός μετώπου στο άλλο άκρο τής Ευρώπης. Για να πείσει τους αγγλογάλλους ότι η "συμμαχία" του με τον Χίτλερ πήγαινε μια χαρά, στις 28 Σεπτεμβρίου τροποποίησε το "μυστικό πρωτόκολλο", επιτρέποντας στην Γερμανία να φτάσει και πέρα από τον Βιστούλα (ως τον ποταμό Μπουγκ) και παίρνοντας την Λιθουανία ως αντάλλαγμα. Μ' αυτή την τροποποίηση γινόταν ακόμη πιο καθαρός ο προσανατολισμός των γερμανικών δυνάμεων προς τον Εύξεινο Πόντο και την Μεσόγειο.

Παρ' όλα αυτά, οι δυτικές δυνάμεις δεν έλεγαν να ξεκουνηθούν. Ακόμη ήλπιζαν ότι ο Χίτλερ θα επετίθετο κατά της ΕΣΣΔ μόλις ξεκαθάριζε την κατάσταση στην Πολωνία. Εκείνο που δεν είχαν υπολογίσει, όμως, ήταν ότι οι γερμανοί, πριν κινηθούν κατά της Μόσχας, θα ξεκαθάριζαν την κατάσταση και στα δυτικά τους. Κάτι που έκαναν τον Μάιο του 1940, συντρίβοντας την Γαλλία και πετώντας τούς βρεττανούς στην θάλασσα της Δουνκέρκης. Μέχρι τότε, όμως, η Σοβιετική Ένωση θα είχε κερδίσει δέκα πολύτιμους μήνες για να προετοιμαστεί.


Κάπου εδώ ολοκληρώνουμε μια εκτεταμένη παρουσίαση των ιστορικών δεδομένων που οδήγησαν στην υπογραφή του Γερμανοσοβιετικού Συμφώνου, γνωστότερου ως Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ. Μπορεί να κουραστήκαμε αρκετά αλλά τώρα πια έχουμε απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα. Μένει να απαντήσουμε σε ένα τελευταίο. Θα το κάνουμε αύριο, γράφοντας τον επίλογο.


(*) Για την Ιστορία, η Φινλαδία ηττήθηκε και αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει τον Μάρτιο του 1940, χάνοντας οριστικά τα εκτός σκανδιναβικής χερσονήσου εδάφη που είχε κατακτήσει ως τότε. Η παθητική στάση τής Αγγλίας έγινε αφορμή ώστε χρόνια αργότερα να κατηγορηθεί ο Τσώρτσιλ ως...φιλοσταλινικός!